Adhyaya 27: The Slaying of Andhaka and the Manifestation of the Eight Mother-Goddesses from Divine Afflictions

Verse 1

महातपा उवाच । पूर्वमासीन्महादैत्यो बलवानन्धको भुवि । स देवान् वशमानिन्ये ब्रह्मणो वरदर्पितः ॥ २७.१ ॥

ମହାତପା କହିଲେ—ପୂର୍ବେ ପୃଥିବୀରେ ବଳବାନ ମହାଦାନବ ଅନ୍ଧକ ଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବରଦାନରେ ଦର୍ପିତ ହୋଇ ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବଶ କଲା।

Verse 2

तेनात्मवान् सुराः सर्वे त्याजिता मेरुपर्वतम् । ब्रह्माणं शरणं जग्मुरन्धकस्य भयार्दिताः ॥ २७.२ ॥

ତାହାର (ଅନ୍ଧକର) ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମେରୁପର୍ବତ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଅନ୍ଧକଭୟରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଶରଣ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

Verse 3

तानागतांस्तदा ब्रह्मा उवाच सुरसत्तमान् । किमागमनकृत्यं वो देवा ब्रूत किमास्यते ॥ २७.३ ॥

ତେବେ ଆସିଥିବା ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ତୁମ ଆଗମନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ? ହେ ଦେବମାନେ, କୁହ—କ’ଣ ଘଟିଛି?

Verse 4

देवा ऊचुः । अन्धकेनार्दिताः सर्वे वयं देवा जगत्पते । त्राहि सर्वांश्चतुर्वक्त्र पितामह नमोऽस्तु ते ॥ २७.४ ॥

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଅନ୍ଧକ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ ଆମେ ସମସ୍ତ ଦେବ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛୁ। ହେ ଚତୁର୍ମୁଖ ପିତାମହ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 5

ब्रह्मोवाच । अन्धकान्नैव शक्तोऽहं त्रातुं वै सुरसत्तमाः । भवं शर्वं महादेवं व्रजाम शरणार्थिनः ॥ २७.५ ॥

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଅନ୍ଧକରୁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଆସ, ଶରଣାର୍ଥୀ ହୋଇ ଭବ-ଶର୍ବ ମହାଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉ।

Verse 6

किन्तु पूर्वं मया दत्तो वरस्तस्य सुरोत्तमाः । अवध्यस्त्वं हि भविता न शरीरं स्पृशेन्मही ॥ २७.६ ॥

କିନ୍ତୁ ହେ ସୁରୋତ୍ତମମାନେ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ତାହାକୁ ଏହି ବର ଦେଇଛି—ତୁମେ ଅବଧ୍ୟ ହେବ; ତୁମ ଶରୀର ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବ ନାହିଁ।

Verse 7

तस्यैवं बलिनस्त्वेको हन्ता रुद्रः परंतपः । तत्र गच्छामहे सर्वे कैलासनिलयं प्रभुम् ॥ २७.७ ॥

ଏପରି ବଳବାନ ତାହାର ଏକମାତ୍ର ସଂହାରକ—ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ରୁଦ୍ର। ତେଣୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ କୈଲାସନିଲୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ।

Verse 8

एवमुक्त्वा ययौ ब्रह्मा सदेवो भवसन्निधौ । तस्य संदर्शनाद् रुद्रः प्रत्युत्थानादिकाः क्रियाः । कृत्वाभ्युवाच देवेशो ब्रह्माणं भुवनेश्वरम् ॥ २७.८ ॥

ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରୁଦ୍ର ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ଥାନ ଆଦି ଆଚାର କରି, ପରେ ଦେବେଶ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 9

शम्भुरुवाच । किं कार्यं देवताः सर्वा आगता मम सन्निधौ । येनाहं तत्करोम्याशु आज्ञा कार्या हि सत्वरम् ॥ २७.९ ॥

ଶମ୍ଭୁ କହିଲେ—କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୋ ସନ୍ନିଧିକୁ ଆସିଛନ୍ତି? ମୋତେ କୁହ, ଯେପରି ମୁଁ ତାହା ଶୀଘ୍ର କରିପାରିବି; ଆଜ୍ଞା ତ ତୁରନ୍ତ ପାଳନୀୟ।

Verse 10

देवा ऊचुः । रक्षस्व देव बलिनस् त्वन्धकाद् दुष्टचेतसः ॥ २७.१० ॥

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଦେବ, ଆମେ ବଳବାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟଚେତା ଅନ୍ଧକଠାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

Verse 11

यावदेवं सुराः सर्वे शंसन्ति परमेष्ठिनः । तावत् सैन्येन महता तत्रैवान्धक आययौ ॥ २७.११ ॥

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପରମେଷ୍ଠିନଙ୍କୁ ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ସେଇ ମଧ୍ୟବେଳେ ମହାସେନା ସହ ଅନ୍ଧକ ସେଠାକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 12

बलेन चतुरङ्गेण हन्तुकामो भवं मृधे । तस्य भार्यां गिरिसुतां हर्तुमिच्छन् ससाधनः ॥ २७.१२ ॥

ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନାବଳରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭବଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହିଲା; ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସାଧନ ସହ ଭବଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗିରିସୁତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।

Verse 13

तं दृष्ट्वा सहसाऽऽयान्तं देवशक्रप्रहारिणम् । सन्नह्य सहसा देवा रुद्रस्यानुचरा भवन् ॥ २७.१३ ॥

ଦେବଶକ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିଥିବା ସେ ହଠାତ୍ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ତୁରନ୍ତ ସଜ୍ଜ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଚର ହେଲେ।

Verse 14

रुद्रोऽपि वासुकिं ध्यात्वा तक्षकं च धनञ्जयम् । वलयं कटिसूत्रं च चकार परमेश्वरः ॥ २७.१४ ॥

ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପରମେଶ୍ୱର ଏକ ବଳୟ ଓ କଟିସୂତ୍ର ଗଢ଼ିଲେ।

Verse 15

नीलनामाच दैत्येन्द्रो हस्ती भूत्वा भवान्तिकम् । आगतस्त्वरितः शक्रहस्तीवोद्धतरूपवान् ॥ २७.१५ ॥

ନୀଳ ନାମକ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ହାତୀ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଲା; ଶକ୍ରହାତୀ ପରି ଉନ୍ନତ ଭଙ୍ଗୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା।

Verse 16

स ज्ञातो नन्दिना दैत्यो वीरभद्राय दर्शितः । वीरभद्रोऽपि सिंहेन रूपेणाहत्य च द्रुतम् ॥ २७.१६ ॥

ନନ୍ଦି ସେଇ ଦୈତ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନି ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହରୂପ ଧାରଣ କରି ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ଘାତ କରି ପତିତ କଲେ।

Verse 17

तस्य कृत्तिं विदार्याशु करिणस्त्वञ्जनप्रभाम् । रुद्रायार्पितवान् सोऽपि तमेवाम्बरमाकरोत् । ततः प्रभृति रुद्रोऽपि गजचर्मपटोऽभवत् ॥ २७.१७ ॥

ସେ ହାତୀର ଅଞ୍ଜନ-ସଦୃଶ କଳା ଚର୍ମକୁ ଶୀଘ୍ର ଛିଣ୍ଡି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲା। ରୁଦ୍ର ସେଇ ଚର୍ମକୁ ନିଜ ବସ୍ତ୍ର କଲେ; ସେହିଦିନଠାରୁ ରୁଦ୍ର ଗଜଚର୍ମପଟଧାରୀ ହେଲେ।

Verse 18

गजचर्मपटो भूत्वा भुजङ्गाभरणोज्ज्वलः । आदाय त्रिशिखं भीमं सगणोऽन्धकमन्वयात् ॥ २७.१८ ॥

ଗଜଚର୍ମପଟ ପିନ୍ଧି, ଭୁଜଙ୍ଗ-ଆଭରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ତିନି ଶିଖାଯୁକ୍ତ ଭୟଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ସେ ଗଣମାନଙ୍କ ସହ ଅନ୍ଧକକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

Verse 19

ततः प्रवृत्ते युद्धे च देवदानवयोर्महत् । इन्द्राद्या लोकपालास्तु स्कन्दः सेनापतिस्तथा । सर्वे देवगणाश्चान्ये युयुधुः समरे तदा ॥ २७.१९ ॥

ତାପରେ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳ, ସେନାପତି ସ୍କନ୍ଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ସେତେବେଳେ ସମରରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 20

तं दृष्ट्वा नारदाऽ युद्धं ययौ नारायणं प्रति । शशंस च महद्युद्धं कैलासे दानवैः सह ॥ २७.२० ॥

ସେଇ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି ନାରଦ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କୈଲାସରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହ ଘଟିଥିବା ମହାଯୁଦ୍ଧର ବିବରଣୀ ଜଣାଇଲେ।

Verse 21

तच्छ्रुत्वा चक्रमादाय गरुडस्थो जनार्दनः । तमेव देशमागत्य युयुधे दानवैः सह ॥ २७.२१ ॥

ତାହା ଶୁଣି ଗରୁଡାରୂଢ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସୁଦର୍ଶନଚକ୍ର ଧାରଣ କରି ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ଦାନବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 22

आगत्य च ततो देवा हरिणाप्यायिता रणे । विषण्णवदनाः सर्वे पलायनपरा अभवन् ॥ २७.२२ ॥

ତାପରେ ଦେବମାନେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃଶକ୍ତି ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁଖ ମ୍ଲାନ ହୋଇ ପଳାୟନକୁ ମନ ଦେଲେ।

Verse 23

तत्र भग्नेषु देवेषु स्वयं रुद्रोऽन्धकं ययौ । तत्र तेन महद्युद्धमभवल्लोमहर्षणम् ॥ २७.२३ ॥

ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ, ସ୍ୱୟଂ ରୁଦ୍ର ଅନ୍ଧକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହ ରୋମହର୍ଷକ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 24

तत्र देवोऽप्यसौ दैत्यं त्रिशूलेनाहनद् भृशम् । तस्याहतस्य यद् रक्तमपतद् भूतले किल । तत्रान्धका असंख्याता बभूवुरपरे भृशम् ॥ २७.२४ ॥

ସେଠାରେ ସେ ଦେବ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଦୈତ୍ୟକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆଘାତ କଲେ; ଆହତର ଯେ ରକ୍ତ ଭୂତଳରେ ପଡ଼ିଲା, ସେଠାରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ଧକ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 25

तद् दृष्ट्वा महदाश्चर्यं रुद्रो शूलेऽन्धकं मृधे । गृहीत्वा त्रिशिखाग्रेण ननर्त परमेश्वरः ॥ २७.२५ ॥

ସେ ମହାଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ରୁଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ରିଶିଖାଗ୍ର ତ୍ରିଶୂଳର ଅଗ୍ରେ ଅନ୍ଧକକୁ ଧରି ପରମେଶ୍ୱର ନୃତ୍ୟ କଲେ।

Verse 26

असृग्धारातुषारैस्तु शूलप्रोतस्य चासकृत् । अनारतं समुत्तस्थुस्ततो रुद्रो रुषान्वितः ॥ २७.२७ ॥

ତ୍ରିଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ ତାହାରୁ ପାଳା-ସଦୃଶ ବର୍ଷା ପରି ରକ୍ତଧାରା ବାରମ୍ବାର ଅନାରତ ଉଠିଲା; ତେବେ ରୁଦ୍ର କ୍ରୋଧେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉଠିଲେ।

Verse 27

तस्य क्रोधेन महता मुखाज्ज्वाला विनिर्ययौ । तद्रूपधारिणी देवी यां तां योगेश्वरीं विदुः ॥ २७.२८ ॥

ତାଙ୍କର ମହାକ୍ରୋଧରୁ ମୁଖରୁ ଜ୍ୱାଳା ବାହାରିଲା; ସେହି ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବୀ ‘ଯୋଗେଶ୍ୱରୀ’ ବୋଲି ପରିଚିତ।

Verse 28

स्वरूपधारिणी चान्या विष्णुनापि विनिर्मिता । ब्रह्मणा कार्तिकेयेन इन्द्रेण च यमेन च । वराहेण च देवेन विष्णुना परमेष्ठिना ॥ २७.२९ ॥

ଆଉ ଜଣେ ସ୍ୱରୂପଧାରିଣୀ (ଦେବୀ) ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହେଲେ; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ ଓ ଦେବ ବରାହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ—ତଥା ପରମେଷ୍ଠୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।

Verse 29

पातालोद्धरणं रूपं तस्या देव्या विनिर्ममे । माहेश्वरी च राजेन्द्र इत्येता अष्टमारतः ॥ २७.३० ॥

ସେହି ଦେବୀ ପାଇଁ ପାତାଳରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଏକ ରୂପ ସେ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ‘ମାହେଶ୍ୱରୀ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ—ଏଭଳି କ୍ରମରେ ଏହା ଅଷ୍ଟମ।

Verse 30

कारणं तानि यत्प्रोक्तं क्षेत्रज्ञेनावधारणम् । शरीराद् देवतानां तु तदिदं कीर्तितं मया ॥ २७.३१ ॥

ସେହି କଥାମାନଙ୍କର ଯେ କାରଣ କୁହାଗଲା, ତାହା କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ (ଆତ୍ମା) ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ; ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶରୀର-ସମ୍ବନ୍ଧ ବିଷୟରେ—ଏହିପରି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।

Verse 31

कामः क्रोधस्तथा लोभो मदो मोहः अथ पञ्चमः । मात्सर्यं षष्ठमित्याहुः पैशुन्यं सप्तमं तथा । असूया चाष्टमी ज्ञेया इत्येता अष्टमातरः ॥ २७.३२ ॥

କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ; ମଦ ଏବଂ ମୋହ ପଞ୍ଚମ। ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ ଷଷ୍ଠ, ପୈଶୁନ୍ୟ ସପ୍ତମ, ଅସୂୟା ଅଷ୍ଟମ—ଏହିମାନେ ଅଶୁଭ ବୃତ୍ତିର ଆଠ ‘ମାତା’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 32

कामं योगेश्वरीं विद्धि क्रोधो माहेश्वरीं तथा । लोभस्तु वैष्णवी प्रोक्ता ब्रह्माणी मद एव च ॥ २७.३३ ॥

କାମକୁ ଯୋଗେଶ୍ୱରୀର, ଏବଂ କ୍ରୋଧକୁ ମାହେଶ୍ୱରୀର ରୂପ ବୋଲି ଜାଣ। ଲୋଭକୁ ବୈଷ୍ଣବୀ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ମଦ (ଅହଂକାର) ବ୍ରହ୍ମାଣୀର ରୂପ।

Verse 33

मोहः स्वयम्भूः कौमारी मात्सर्यं चेन्द्रजं विदुः । यमदण्डधरा देवी पैशुन्यं स्वयमेव च । असूया च वराहाख्या इत्येताः परिकीर्तिताः ॥ २७.३४ ॥

ମୋହକୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଏବଂ କୌମାରୀସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଜ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଯମଦଣ୍ଡଧାରିଣୀ ଦେବୀ ପୈଶୁନ୍ୟ ସହ ଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ସେହିଟି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂଜାତ; ଅସୂୟା ‘ବରାହା’ ନାମରେ ପରିଚିତ—ଏଭଳି ଏମାନେ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 34

कामादिगण एषोऽयं शरीरे परिकीर्तितः । जग्राह मूर्त्तिं तु यथा तथा ते कीर्तितं मया ॥ २७.३५ ॥

କାମ ଆଦି ଏହି ଗଣ ଶରୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ଯେପରି ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।

Verse 35

एताभिर्देवताभिश्च तस्य रक्तेऽतिशोषिते । क्षयं गताऽसुरी माया स च सिद्धोऽन्धकोऽभवत् ॥ एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मविद्यामृतं मया ॥ २७.३६ ॥

ଏହି ଦେବତାମାନେ ତାହାର ରକ୍ତକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଷିଦେଲେ, ତେବେ ଆସୁରୀ ମାୟା କ୍ଷୟ ପାଇଲା ଏବଂ ସେ—ଅନ୍ଧକ—ସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହି ସବୁକୁ ଆତ୍ମବିଦ୍ୟା-ଅମୃତ ଭାବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଲି।

Verse 36

य एतच्छृणुयान्नित्यं मातॄणामुद्भवं शुभम् । तस्य ताः सर्वतो रक्षां कुर्वन्त्यनुदिनं नृप ॥ २७.३७ ॥

ହେ ନୃପ, ଯେ କେହି ମାତୃଗଣଙ୍କ ଶୁଭ ଉଦ୍ଭବକଥା ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 37

यश्चैतत् पठते जन्म मातॄणां पुरुषोत्तम । स धन्यः सर्वदा लोके शिवलोकं च गच्छति ॥ २७.३८ ॥

ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ମାତୃଗଣଙ୍କ ଜନ୍ମକଥା ପଢ଼େ, ସେ ଲୋକେ ସଦା ଧନ୍ୟ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ଶିବଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଏ।

Verse 38

तासां च ब्रह्मणा दत्ता अष्टमी तिथिरुत्तमा । एताः सम्पूजयेद् भक्त्या बिल्वाहारो नरः सदा । तस्य ताः परितुष्टास्तु क्षेमारोग्यं ददन्ति च ॥ २७.३९ ॥

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତମ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥି ଦାନ କଲେ। ମନୁଷ୍ୟ ସଦା ବିଲ୍ୱକୁ ଆହାର କରି ଭକ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂଜନ କରୁ। ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ କ୍ଷେମ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି।

Verse 39

इतरेऽप्यन्धकाः सर्वे चक्रेण परमेष्ठिना । नारायणेन निहतास्तत्र येऽन्ये समुत्थिताः ॥

ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକମାନେ ମଧ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱର ନାରାୟଣଙ୍କ ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ; ଯେଉଁ ଅନ୍ୟମାନେ ଉଠି ଲଢ଼ିବାକୁ ଆସିଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ।