Verse 47

Naadbindu

Sanskrit (Devanagari)

मनस्तत्र लयं याति तद्विष्णोः परमं पदम् । तावदाकाशसङ्कल्पो यावच्छब्दः प्रवर्तते ॥

Padapatha (Word Split)

मनः । तत्र । लयम् । याति । तत् । विष्णोः । परमम् । पदम् ॥ तावत् । आकाश-सङ्कल्पः । यावत् । शब्दः । प्रवर्तते ॥

IAST Transliteration

manas tatra layaṃ yāti tad viṣṇoḥ paramaṃ padam | tāvad ākāśasaṅkalpo yāvacchabdaḥ pravartate ||

Translation

ସେଠାରେ ମନ ଲୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ସେହିଟା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶବ୍ଦ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ଆକାଶ’ର ସଙ୍କଳ୍ପ ରହେ।

Academic Translation

There the mind goes to dissolution; that is the supreme abode of Viṣṇu. So long is there the conception of ‘space’ (ākāśa) as long as sound continues to operate.

Verse Context

• Manolaya as a gateway to the ‘paramaṃ padam’ (mokṣa) beyond conceptualization
• Mahavakya: Aligns with ‘तत् त्वम् असि’ (Tat Tvam Asi): the ‘supreme abode’ is not a place but the identity of Self with the highest reality, realized when mind-constructions dissolve.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh