Verse 13

Naadbindu

Sanskrit (Devanagari)

द्वितीयायां समुत्क्रान्तो भवेद् यक्षो महात्मवान् । विद्याधरस्तृतीयायां गान्धर्वस्तु चतुर्थिका ॥१३॥

Padapatha (Word Split)

द्वितीयायाम् । समुत्क्रान्तः । भवेत् । यक्षः । महात्मवान् । विद्याधरः । तृतीयायाम् । गान्धर्वः । तु । चतुर्थिकायाम् ॥१३॥

IAST Transliteration

dvitīyāyāṃ samutkrānto bhaved yakṣo mahātmavān | vidyādharas tṛtīyāyāṃ gāndharvas tu caturthikā ||13||

Translation

ଦ୍ୱିତୀୟ ମାତ୍ରାରେ ଯଦି (ଯୋଗୀ) ଦେହରୁ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତି କରେ, ତେବେ ସେ ମହାତ୍ମା ଯକ୍ଷ ହୁଏ। ତୃତୀୟ ମାତ୍ରାରେ ବିଦ୍ୟାଧର; ଚତୁର୍ଥ ମାତ୍ରାରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ହୁଏ।

Academic Translation

If (the yogin) departs (from the body) in the second (mātrā), he becomes a Yakṣa, a great-souled one. In the third (mātrā) (he becomes) a Vidyādhara; in the fourth, a Gāndharva.

Verse Context

• Gati (post-mortem destiny) conditioned by upāsanā on nāda/Om; graded lokas vs. final mokṣa
• Mahavakya: Indirect: emphasizes preparatory upāsanā leading to higher states; ultimately sublated by mahāvākya-knowledge (ātma-brahma aikya) for mokṣa.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)