
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ସୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ସଂବାଦରୂପେ ଗଠିତ। ସନ୍ତାନହୀନତାରେ ଦୁଃଖିତ ଅଞ୍ଜନାଙ୍କୁ ଋଷି ମତଙ୍ଗ ନିକଟସ୍ଥ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପଚାରନ୍ତି। ଅଞ୍ଜନା କହନ୍ତି—ପୂର୍ବେ ଶିବ ତାଙ୍କ ପିତା କେଶରୀଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିଲେ: ଏହି ଜନ୍ମରେ କିଛି ସୀମା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା ହେବେ, ଏବଂ ସେଇ କନ୍ୟାର ପୁତ୍ର କେଶରୀଙ୍କୁ ମହାନନ୍ଦ ଦେବ। ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଅଞ୍ଜନା ଋତୁ-ମାସିକ ବ୍ରତ, ସ୍ନାନ-ଦାନ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା-ନମସ୍କାର, ଶାଳଗ୍ରାମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉପଚାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦାନଧର୍ମ କରିଥିଲେ; ତଥାପି ପୁତ୍ର ନ ମିଳିବାରୁ ସେ ତପସ୍ୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି। ମତଙ୍ଗ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତୀର୍ଥମାର୍ଗ ଦେଖାନ୍ତି—ଦକ୍ଷିଣକୁ ଘନାଚଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ, ପୂର୍ବକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଖରୀ, ଉତ୍ତରକୁ ବୃଷଭାଚଳ ଓ ସ୍ୱାମିପୁଷ୍କରିଣୀ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ବରାହ ଓ ୱେଙ୍କଟେଶଙ୍କ ପୂଜା କରି, ଶୁଭବୃକ୍ଷମୟ ବିୟଦ୍ଗଙ୍ଗା ତୀର୍ଥରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ନିୟତ ତପ କରିବାକୁ କହନ୍ତି। ଅଞ୍ଜନା କ୍ରମେ ତପକୁ କଠୋର କରନ୍ତି—ଫଳାହାରରୁ ଜଳାହାର, ପରେ ଅଧିକ ସଂଯମ। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଶୁଭ ଜ୍ୟୋତିଷ-ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବାୟୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ବର ଦିଅନ୍ତି; ଅଞ୍ଜନା ପୁତ୍ର ମାଗିଲେ, ବାୟୁ ନିଜେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେବେ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରି ଯଶ-କୀର୍ତ୍ତିର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ଦେବ, ଋଷି ଓ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ତପସ୍ୟା ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି—ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତୀର୍ଥରେ ଶିଷ୍ଟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆଣେ ବୋଲି ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶିଖାଏ।
No shlokas available for this adhyaya yet.