
ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭରେ ଋଷିମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି—ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଇଥିବା ସେ କ୍ରୁର ରାକ୍ଷସ କିଏ? ସୂତ ଶ୍ରୀରଙ୍ଗଧାମର ପୂର୍ବବୃତ୍ତାନ୍ତ କହନ୍ତି; ବୈକୁଣ୍ଠସଦୃଶ ସେ ଧାମରେ ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରୀରଙ୍ଗନାଥଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ସେଠାରେ ବୀରବାହୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁନ୍ଦର ଗନ୍ଧର୍ବ ଜଳତୀର୍ଥରେ ଅନେକ ନାରୀଙ୍କ ସହ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଆଚରଣ କରେ। ମଧ୍ୟାହ୍ନ କର୍ମ ପାଇଁ ବସିଷ୍ଠ ଆସିଲେ ନାରୀମାନେ ନିଜକୁ ଢାକନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର ଢାକେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ବସିଷ୍ଠ ତାକୁ ଲଜ୍ଜାହୀନତାରେ ରାକ୍ଷସତ୍ୱର ଶାପ ଦିଅନ୍ତି। ନାରୀମାନେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କରୁଣା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି—ଏହି ଶାପ ଲୋକଧର୍ମ ଓ ନୀତିକୁ କ୍ଷତି କରିବ। ବସିଷ୍ଠ ନିଜ ବାକ୍ୟସତ୍ୟ ରକ୍ଷା କରି ଉପାୟ କହନ୍ତି: ଶାପ ଷୋଳ ବର୍ଷ ରହିବ; ପରେ ସୁନ୍ଦର ରାକ୍ଷସରୂପେ ଭ୍ରମଣ କରି ଶୁଭ ୱେଙ୍କଟାଦ୍ରି ଓ ଚକ୍ରତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିବ। ସେଠାରେ ପଦ୍ମନାଭ ନାମକ ଯୋଗୀ ରହନ୍ତି; ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନଚକ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣରକ୍ଷାର୍ଥେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ରାକ୍ଷସର ଶିରଛେଦ କରିବ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ପୁନଃ ଦିବ୍ୟରୂପ ପାଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ। କଥା ସେହିପରି ପୂରଣ ହୁଏ—ସୁନ୍ଦର ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ହୋଇ ଷୋଳ ବର୍ଷ ଘୁରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ। ଯୋଗୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ସୁଦର୍ଶନ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରେ। ସୁନ୍ଦର ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ସ୍ୱର୍ଗଗମନ ଓ ଶୋକାକୁଳ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ମାଗେ; ସୁଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି। ପଦ୍ମନାଭ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି—ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ସୁଦର୍ଶନ ସ୍ଥିର ରହି ପାପନାଶ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଭୂତ-ପିଶାଚାଦି ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଶେଷରେ ସୂତ କହନ୍ତି—ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ତୀର୍ଥର ପାବନ ମହିମା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି।
No shlokas available for this adhyaya yet.