Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तत्र स्नात्वा नरो धीमान्विजितेन्द्रिय आदरात् । सर्वान्कामानवाप्नोति पुत्रांश्च सुबहुश्रुतान्

Transliteration

tatra snātvā naro dhīmānvijitendriya ādarāt | sarvānkāmānavāpnoti putrāṃśca subahuśrutān

Translation

ସେଠାରେ ଆଦରସହ ସ୍ନାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନର ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏବଂ ବହୁଶ୍ରୁତ (ଅତି ବିଦ୍ୱାନ) ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଏ।

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरणार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता

• धीमान्: wise, intelligent
• धीमान्: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नरः विशेषयति

• विजित-इन्द्रियः: one who has conquered the senses
• विजित-इन्द्रियः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि+जि (धातु) → विजित (कृदन्त, क्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नरः विशेषयति

• आदरात्: out of reverence
• आदरात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: आदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; हेतौ (from reverence)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कामान् विशेषयति

• कामान्: desires, wishes
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्म

• अवाप्नोति: attains
• अवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव+आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्म

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• सु-बहु-श्रुतान्: very well-educated; much-learned
• सु-बहु-श्रुतान्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + बहु (प्रातिपदिक) + श्रुत (कृदन्त, क्त; √श्रु)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; पुत्रान् विशेषयति

Speaker

Agastya (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kṣīrodaka

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A disciplined pilgrim at dawn, hands folded before entering the milky tīrtha; after bathing, he stands in wet garments performing sandhyā, while a learned child is symbolically shown beside him (future putra-phala).

Characters & Entities

• Kṣīrodaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-grace works best with inner discipline: sense-control and reverence align the pilgrim with auspicious results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kṣīrodaka tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna at the tīrtha with ādarā (reverence) and with self-restraint (vijitendriya).