Adhyaya 64

Verse 1

। सूत उवाच । चमत्कारी पुरा देवी तत्रैवास्ति द्विजोत्तमाः । चमत्कारनरेंद्रेण स्थापिता श्रद्धया पुरा

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ‘ଚମତ୍କାରୀ’ ନାମକ ଦେବୀ ବିରାଜିତ। ପୁରାକାଳେ ‘ଚମତ୍କାର’ ନାମକ ରାଜା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

Verse 2

यया स महिषः पूर्वं निहतो दानवो रणे । कौमारव्रतधारिण्या मायाशतसहस्रधृक्

ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ମହିଷରୂପ ଦାନବ ପୂର୍ବେ ରଣେ ନିହତ ହୋଇଥିଲା—ସେ ଦେବୀ କୌମାର୍ୟବ୍ରତଧାରିଣୀ ଓ ଶତ-ସହସ୍ର ମାୟାଶକ୍ତିଧାରିଣୀ।

Verse 3

यदा तन्निर्मितं तत्र पुरं तेन महात्मना । तस्य संरक्षणार्थाय तदा सा स्थापिता द्विजाः

ଯେତେବେଳେ ସେ ମହାତ୍ମା ସେଠାରେ ସେହି ପୁର ନିର୍ମାଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ—ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ—ତାହାର ସୁରକ୍ଷାର୍ଥେ ଦେବୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।

Verse 4

पुरस्य तस्य रक्षार्थं तथा तत्पुरवासिनाम् । सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां भक्त्या भावितचेतसाम्

ସେହି ପୁରର ରକ୍ଷାର୍ଥେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାର୍ଥେ—ବିଶେଷତଃ ଭକ୍ତିରେ ଭାବିତଚିତ୍ତ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ—(ଦେବୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ)।

Verse 5

यस्तामभ्यर्चयेत्सम्यङ्महानवमिवासरे । कृत्स्नं संवत्सरं तस्य न भयं जायते क्वचित्

ଯେ ମହାନବମୀ ଦିନରେ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରେ, ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଭୟ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ।

Verse 6

भूतप्रेतपिशाचेभ्यः शत्रुतश्च विशेषतः । रोगेभ्यस्तस्करेभ्यश्च दुष्टेभ्योऽन्येभ्य एव च

ଭୂତ-ପ୍ରେତ-ପିଶାଚମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ, ବିଶେଷକରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ; ରୋଗ, ଚୋର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ (ରକ୍ଷା ମିଳେ)।

Verse 7

यंयं काममभिध्यायञ्छुक्लाष्टम्यां नरः शुचिः । तां पूजयति सद्भक्त्या स तमाप्नोत्यसंशयम्

ଶୁଚି ମନୁଷ୍ୟ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ କାମନା ଧ୍ୟାନ କରି ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଦ୍ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 8

निष्कामः सुखमाप्नोति मोक्षं नास्त्यत्र संशयः । तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम्

ନିଷ୍କାମ ଭକ୍ତ ସୁଖ ପାଏ; ମୋକ୍ଷ ବିଷୟରେ ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଏହି ସତ୍ୟ ମୁଁ କହିଛି।

Verse 9

तामाराध्य गताः पूर्वं सिद्धिं भूरिर्महीभुजः । ब्राह्मणाश्च तथान्येऽपि योगिनः परमेश्वरीम्

ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ପୂର୍ବକାଳରେ ଅନେକ ରାଜା ମହା ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତେଣୁହି (ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ)।

Verse 11

तस्या आयतने पूर्वमाश्चर्यमभवन्महत् । यत्तद्वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

ତାହାର ଦେବାଳୟରେ ପୂର୍ବେ ଏକ ମହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଥିଲା। ସେହି କଥା ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିବି—ସୁସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ।

Verse 12

आसीच्चित्ररथोनाम पूर्वं पार्थिवसत्तमः । दशार्णाधिपतिः ख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः

ପୂର୍ବେ ‘ଚିତ୍ରରଥ’ ନାମରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ଦଶାର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଧିପତି ଓ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଥିଲେ।

Verse 13

शुक्लाष्टम्यां सदा भक्त्या स तस्याः श्रद्धयान्वितः । अष्टोत्तरशतं यावत्प्रचकार प्रदक्षिणाम्

ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ଦିନ ସେ ସଦା ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଆସୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକଶେ ଆଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିଲେ।

Verse 14

ततः प्रणम्य तां देवीं संप्रयाति पुनर्गृहम् । सैन्येन चतुरंगेण समंतात्परिवारितः

ତାପରେ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପୁନଃ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପରିବୃତ ଥାଉଥିଲେ।

Verse 15

एवं तस्य नरेंद्रस्य प्रदक्षिणरतस्य च । जगाम सुमहान्कालो देव्या भक्तिरतस्य च

ଏହିପରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରେ ରତ ଓ ଦେବୀଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ସେହି ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ କାଳ ବିତିଗଲା।

Verse 16

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्र संगतः । अपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठान्देवीगृहसमाश्रितान्

ତାପରେ କିଛି ସମୟରେ ସେ ରାଜା ସେଠାକୁ ଆସି, ଦେବୀମନ୍ଦିରର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 17

अग्रस्थांस्तान्द्विजान्सर्वान्नमश्चक्रे समाहितः

ମନ ସମାହିତ କରି ସେ ଅଗ୍ରସ୍ଥାନରେ ଦଢ଼ିଥିବା ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

Verse 18

ततस्तैः सहितैस्तत्र सहासीनः कथाः शुभाः । राजर्षीणां पुराणानां विप्रर्षीणां चकार ह

ତାପରେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ବସି ସେ ଶୁଭ କଥାବାର୍ତ୍ତା କଲେ—ପ୍ରାଚୀନ ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କ ପୁରାଣକଥା ଓ ବିପ୍ରର୍ଷିମାନଙ୍କ ଗାଥା।

Verse 19

ततः कस्मिन्कथांते स पृष्टस्तैर्द्विजसत्तमैः । कौतूहलसमोपेतैर्विनयावनतः स्थितः

ତାପରେ ଗୋଟିଏ କଥାର ଶେଷରେ, କୌତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; ସେ ବିନୟରେ ନତ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।

Verse 20

राजन्पृच्छामहे सर्वे त्वां वयं कौतुकान्विताः । तस्मात्कीर्तय चेद्गुह्यं न तत्तव व्यवस्थितम्

‘ହେ ରାଜନ୍, ଆମେ ସମସ୍ତେ କୌତୁହଳରେ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛୁ; ତେଣୁ ଯଦି ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହାକୁ କହ।’

Verse 21

मासिमासि सदाष्टम्यां त्वं शुक्लायां सुदूरतः । आगत्य देवतायाश्च प्रकरोषि प्रदक्षिणाम्

ପ୍ରତି ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀରେ ତୁମେ ଅତି ଦୂରରୁ ଆସି ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଛ।

Verse 22

यत्नेनान्याः परित्यज्य सर्वाः पूजादिकाः क्रियाः । नूनं वेत्सि फलं कृत्स्नं यत्प्रदक्षिणसंभवम्

ତୁମେ ଯତ୍ନକରି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୂଜାଦି କ୍ରିୟା ତ୍ୟାଗ କରିଛ; ତେଣୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣ।

Verse 23

राजोवाच सत्यमेतद्द्विजश्रेष्ठा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । रहस्यमपि वक्तव्यं युष्माकं सांप्रतं मया

ରାଜା କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି ତାହା ସତ୍ୟ। ଏବେ ଆପଣମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗୋଟିଏ ରହସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କହିବି।

Verse 24

अहमास शुकः पूर्वमस्मिन्नायतने शुभे । देव्याः पश्चिमदिग्भागे कुलायकृतसंश्रयः

ପୂର୍ବେ ଏହି ଶୁଭ ଆୟତନରେ ମୁଁ ଶୁକ (ଟିଆ) ଥିଲି; ଦେବୀଙ୍କ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଘୋସା କରି ସେଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲି।

Verse 25

तत्र निर्गच्छतो नित्यं कुर्वतश्चप्रवेशनम् । प्रदक्षिणाभवद्देव्या नित्यमेव द्विजोत्तमाः

ସେଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ବାହାରକୁ ଯାଇ ପୁଣି ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲି; ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ତାହା ସଦା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ହୋଇଯାଉଥିଲା।

Verse 26

ततः कालेन मे मृत्युः संजातोऽत्रैव मंदिरे । तत्प्रभावेण संजातो राजा जातिस्मरोऽत्र हि

ତତଃ କାଳକ୍ରମେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ହେଲା। ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ପୂର୍ବଜନ୍ମସ୍ମୃତିଯୁକ୍ତ ରାଜା ହୋଇ ଜନ୍ମିଲି।

Verse 27

एतस्मात्कारणाद्दूरात्समभ्येत्य प्रदक्षिणाम् । करोम्यस्या द्विजश्रेष्ठा देवतायाः समाहितः

ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମୁଁ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଆସି ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ।

Verse 28

पुरा भक्तिविहीनेन कुलाये वसता मया । कृता प्रदक्षिणा देव्यास्तेन जातोऽस्मि भूपतिः

ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଭକ୍ତିହୀନ ଥିଲି ଏବଂ କେବଳ ଘୋସାରେ ବସୁଥିଲି; ତଥାପି ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିଥିଲି—ତାହାରେ ମୁଁ ରାଜା ହୋଇ ଜନ୍ମିଲି।

Verse 29

अधुना श्रद्धया युक्तो यत्करोमि प्रदक्षिणाम् । किं मे भविष्यति श्रेयस्तन्न वेद्मि द्विजोत्तमाः

ଏବେ ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଛି; ଏଥିରୁ ମୋତେ କେଉଁ ଶ୍ରେୟ ମିଳିବ—ମୁଁ ଜାଣେନି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ।

Verse 30

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा तस्य ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । साधुवादं तथा चक्रुस्तस्य भूपस्य हर्षिताः

ସୂତ କହିଲେ—ସେ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ବିସ୍ତାର କରି, ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ନୃପତିଙ୍କୁ ସାଧୁବାଦ ଦେଲେ।

Verse 31

ततः स पार्थिवः सर्वान्प्रणम्य द्विजसत्तमान् । अनुज्ञाप्य ययौ तूर्णं स्वगृहाय ससैनिकः

ତାପରେ ସେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ସେନାସହିତ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ରାଜଭବନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 32

अधुना श्रद्धया युक्तो यः करोति प्रदक्षिणाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम्

ଏବେ ଯେ କେହି ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ।

Verse 33

ततः प्रभृति ते विप्राः सर्वे भक्तिपुरःसराः । तस्याः प्रदक्षिणां चक्रुस्तथान्ये मुक्तिहेतवे

ସେହି ସମୟରୁ ଭକ୍ତିକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସେ ସମସ୍ତ ବିପ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତିହେତୁ ଏମିତି କଲେ।

Verse 34

प्राप्ताश्च परमां सिद्धिं वांछितां तत्प्रभावतः । इह लोके परे चैव दुर्लभां त्रिदशैरपि

ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନେ ଇହଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ; ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 35

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तां देवीमिह संश्रयेत् । सर्वकामप्रदां नृणां तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताम्

ଏହିହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏଠାରେ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ; ସେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିରାଜମାନ ଓ ନରମାନଙ୍କୁ ସର୍ବକାମ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ।

Verse 6410

यस्तस्याः श्रद्धयोपेतः प्रकरोति प्रदक्षिणाम् । नित्यं संवत्सरं यावत्तिर्यग्योनौ न स व्रजेत्

ଯେ ଭକ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ, ସେ କେବେ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନି ଅର୍ଥାତ୍ ପଶୁଜନ୍ମକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।