Adhyaya 60

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । माहित्थेयं त्वयाख्याता या पुरा सूतनन्दन । केन संस्थापिता तत्र वद सर्वमशेषतः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତନନ୍ଦନ! ଆପଣ ପୂର୍ବେ ଯେ ‘ମାହିତ୍ଥୀ’ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ କିଏ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କଲା? ଅଶେଷରେ ସମସ୍ତ କଥା କହନ୍ତୁ।

Verse 2

सूत उवाच । शोषणीनाम या विद्या पुरागस्त्येन साधिता । आथर्वणेन मन्त्रेण स्वयं च परमेश्वरी

ସୂତ କହିଲେ—‘ଶୋଷଣୀ’ ନାମକ ଯେ ବିଦ୍ୟା, ତାହା ପୂର୍ବେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସାଧିତ ହୋଇଥିଲା; ସହିତ ଆଥର୍ବଣ ମନ୍ତ୍ର ଥିଲା, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱରୀ ମଧ୍ୟ (ତାହାରେ) ଥିଲେ।

Verse 3

ततः संशोषितस्तेन स समुद्रो महात्मना । मित्रावरुणपुत्रेण सा प्रोक्ता पुरतः स्थिता

ତାପରେ ସେହି ମହାତ୍ମା ମିତ୍ର-ବରୁଣପୁତ୍ର ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଶୋଷିଦେଲେ; ଏବଂ ‘ଶୋଷଣୀ-ବିଦ୍ୟା’ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବା ସହିତ ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା।

Verse 4

माहित्थं साधितं यस्मात्त्वया मे सकलं शुभम् । माहित्थानाम तस्मात्त्वं देवता संभविष्यसि

“ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ‘ମାହିତ୍ଥ’ ସାଧିତ ହୋଇ ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଭଫଳ ମିଳିଲା; ତେଣୁ ତୁମେ ‘ମାହିତ୍ଥ’ ନାମରେ ଦେବତା ହେବ।”

Verse 5

चमत्कारपुरक्षेत्रे पूजां प्राप्स्यस्यनुत्तमाम् । यस्त्वामाथर्वणैर्मन्त्रैस्तत्रस्थां भक्तिसंयुतः

“ଚମତ୍କାରପୁର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମେ ଅନୁତ୍ତମ ପୂଜା ପାଇବ; ଏବଂ ଯେ କେହି ଭକ୍ତିସହିତ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ତୁମକୁ ଆଥର୍ବଣ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବ…”

Verse 6

पूजयिष्यति वृद्धिं च सर्वकालमवाप्स्यति । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ मया सार्द्धं पुरोत्तमे

ସେ ତୁମକୁ ପୂଜିବ ଏବଂ ସର୍ବକାଳେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ। ତେଣୁ, ହେ ପୁରୋତ୍ତମ ନଗର! ମୋ ସହ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଅ।

Verse 7

द्विजानां रक्षणार्थाय नित्यं संनिहिता भव । एवं सा तत्र संभूता माहित्था वरदेवता

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାର୍ଥେ ତୁମେ ନିତ୍ୟ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ରୁହ। ଏଭଳି ସେଠାରେ ବରଦାୟିନୀ ଦେବୀ ମହିଟ୍ଠା ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 9

ययाऽयं चलितः शैलः स्वशक्त्या निश्चलीकृतः । स्कन्देनेह द्विजश्रेष्ठाः शक्त्या विद्धस्तदग्रतः । नरादित्यस्ततश्चान्यो यो नरेण प्रतिष्ठितः । षष्ठ्यां तं सूर्यवारेण दृष्ट्वा पापात्प्रमुच्यते

ଯାହାର ଶକ୍ତିରେ ଏହି କମ୍ପିତ ପର୍ବତ ଅଚଳ ଓ ନିଶ୍ଚଳ ହେଲା। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଏଠାରେ ସ୍କନ୍ଦ ନିଜ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଏହାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଏହାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ପରେ ନର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ‘ନରାଦିତ୍ୟ’ ନାମକ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପ୍ରତିମା ଅଛି; ରବିବାର ସହ ଆସୁଥିବା ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ତାହାକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 10

न शत्रूणां पराभूतिं प्रयास्यति यथार्जुनः । रोगी विमुच्यते रोगाद्दरिद्रो धनमाप्नुयात्

ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହାତରେ ପରାଜିତ ହେବ ନାହିଁ, ଯେପରି ଅର୍ଜୁନ ପରାଜିତ ହୋଇନଥିଲେ। ରୋଗୀ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଦରିଦ୍ର ଧନ ଲାଭ କରିପାରେ।

Verse 11

तथा गोवर्धनधरं तत्र देवं जनार्दनम् । यः पश्येत्कार्तिके शुक्ले संप्राप्ते प्रथमे दिने । तस्य गावः प्रभूताः स्युर्नीरोगा द्विसत्तमाः

ସେହିପରି, କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ସେଠାରେ ଗୋବର୍ଧନଧର ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଯେ ଦର୍ଶନ କରେ, ହେ ଦ୍ୱିସତ୍ତମ! ତାହାର ଗାଈମାନେ ପ୍ରଚୁର ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ନିରୋଗ ରହନ୍ତି।

Verse 12

नरसिंहवपुः साक्षात्तथा देवो हरिः स्वयम् । तथा विनायकस्तत्र सर्वकामप्रदायकः । सर्वविघ्नहरश्चैव स्थापितश्चार्जुनेन हि

ସେଠାରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ହରି ସ୍ୱୟଂ ନରସିଂହ-ରୂପେ ବିରାଜିତ। ସେଠାରେ ବିନାୟକ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି—ସର୍ବକାମପ୍ରଦ ଓ ସର୍ବବିଘ୍ନହର; ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ହିଁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

Verse 14

यस्तमाथर्वणैर्मंत्रैः पूजयेद्द्वादशीदिने । कार्तिकस्य सिते पक्षे स याति परमां गतिम्

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଅଥର୍ବଣ ମନ୍ତ୍ରରେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ।

Verse 15

तथा तत्र द्विजश्रेष्ठा नरनारायणावुभौ । देवौ परमतेजस्वी यस्तौ पश्यति भक्तितः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେଠାରେ ପରମତେଜସ୍ବୀ ଦେବ ନର ଓ ନାରାୟଣ—ଉଭୟ ଅଛନ୍ତି। ଯେ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ…

Verse 16

पूजयेच्च द्विजश्रेष्ठा द्वादश्या दिवसे स्वयम् । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯଦି ସେ ସ୍ୱୟଂ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ପୂଜା କରେ, ତେବେ ସେ ଜରା-ମରଣବର୍ଜିତ ପରମ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 17

तीर्थयात्राकृतारंभः कुन्तीपुत्रो धनंजयः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे समायातो द्विजोत्तमाः

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ କରି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ), ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ହାଟକେଶ୍ୱରର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 18

दृष्ट्वा तत्पावनं क्षेत्रं तीर्थपूगप्रपूरितम् । आदित्यं स्थापयामास प्रासादे सुमनोहरे

ବହୁ ତୀର୍ଥସମୂହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ପାବନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦେଖି, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ପ୍ରାସାଦରେ ଆଦିତ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 19

नरनारायणौ देवौ तस्याग्रे स्थापितौ ततः । तथा गोवर्धनधरस्तत्र देवः प्रतिष्ठितः

ତାପରେ ସେହି ମନ୍ଦିରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ନର-ନାରାୟଣ ଦେବଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା; ଏବଂ ଗୋବର୍ଧନଧର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା।

Verse 20

नरसिंहं तथैवान्यं श्रद्धया परया युतः । एवं संस्थाप्य कौंतेयो देवगृहसुपंचकम्

ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ନରସିଂହ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ଏଭଳି କୌନ୍ତେୟ ପାଞ୍ଚଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବଗୃହର ସମୁଚ୍ଚୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 21

ततो विप्रान्समाहूय सर्वांस्तान्पुरसंभवान् । प्रोवाच प्रणतो भक्त्या धनं दत्त्वा सुपुष्कलम्

ତାପରେ ସେହି ନଗରର ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ଧନ ଦାନ କଲେ।

Verse 22

मया संस्थापितः सूर्यः सर्वरोगक्षयावहः । तथार्पितश्च युष्माकं चिंतनीयं सदैव तु

ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ସମସ୍ତ ରୋଗର କ୍ଷୟ କରନ୍ତି। ଏହି ସେବା/ବ୍ୟବସ୍ଥା ତୁମମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ସଦା ସ୍ମରଣ କରି ପାଳନ କର।

Verse 23

विप्रा ऊचुः । गच्छ त्वं पांडवश्रेष्ठ सुविश्रब्धः स्वमालयम् । वयं सर्वे करिष्यामस्तवश्रेयोऽभिवर्धनम्

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ହେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଅ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ଓ ଶୁଭ କୀର୍ତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯଥାଶକ୍ତି କରିବୁ।

Verse 24

ततोऽर्जुनः प्रहृष्टात्मा तेभ्यो दत्त्वा धनं बहु । तानामंत्र्य नमस्कृत्य जगाम स्वपुरं प्रति

ତାପରେ ହର୍ଷିତଚିତ୍ତ ଅର୍ଜୁନ ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁ ଧନ ଦାନ କଲା; ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ନଗର ପ୍ରତି ଯାତ୍ରା କଲା।

Verse 25

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं नरादित्यस्य संभवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः शृण्वतां पापनाशनम्

ସୂତ କହିଲେ—ନରାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିଦେଲି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ।

Verse 413

यस्तं पूजयते भक्त्या चतुर्थ्यां मोदकाशनैः । स सर्वविघ्ननिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम् । तत्र स्थितो द्विजेंद्राणां हिताय द्विजसत्तमाः

ଯେ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଭକ୍ତିରେ ମୋଦକ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ, ସେ ତେଁଠାରେ ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।