Adhyaya 273

Verse 1

सूत उवाच । एतेषां तु सहस्रेण भवेद्ग्राह्यं दिनं द्विजाः । चतुर्दश सहस्राक्षा जायंते तत्र वासरे

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହାଙ୍କର ଏକ ହଜାରରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଗ୍ରାହ୍ୟ ହୁଏ; ସେହି ଦିନ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି।

Verse 2

सप्तमस्तु सहस्राक्षः सांप्रतं वर्ततेऽत्र यः । एकसप्ततिसंवर्तचतुर्दशदिने विधेः

ଏଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂବର୍ତ୍ତରେ ସପ୍ତମ ଇନ୍ଦ୍ର—ସହସ୍ରାକ୍ଷ—ଅଧିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି। ହେ ବିଧେ ବ୍ରହ୍ମା, ଏକସପ୍ତତି ସଂବର୍ତ୍ତ-ଗଣନାରେ ତାଙ୍କର କାଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦିନ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।

Verse 3

युगानां कुरुते राज्यं मनवश्च तथा परे । स्वायंभुवप्रभृतयो यथा शक्रास्तथा स्थिताः

ୟୁଗୟୁଗରେ ମନୁମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଆଦି ଯେପରି କ୍ରମେ ସ୍ଥିତ, ସେପରି ଶକ୍ରମାନେ (ଇନ୍ଦ୍ରମାନେ) ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ କାଳରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 4

जायन्तो नाम शक्रोऽयं सांप्रतं वर्तते तु यः । वैवस्वतो मनुश्चैव अष्टाविंशत्प्रमाणकः

ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାମ ‘ଜାୟନ୍ତ’। ଏବଂ ବୈବସ୍ୱତ ମନୁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରତ—ଉକ୍ତ ଗଣନାରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରମାଣ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତି (୨୮ତମ) ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।

Verse 5

चतुर्युगस्य संजातो गतेस्मिञ्छेषमात्रके । भविष्यति बलिः शक्रो वासुदेवप्रसादतः

ଏହି ଚତୁର୍ୟୁଗର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଅତିବାହିତ ହେଲେ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ବଳି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ହେବେ।

Verse 6

तेन तस्य प्रतिज्ञातं राज्यं चैवाष्टमे मनौ

ଏହିପରି ବଳିଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟମ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ରାଜ୍ୟସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ନିଶ୍ଚୟରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରାଗଲା।

Verse 7

एवं सर्वे सुराश्चान्ये त्रयस्त्रिंशत्प्रमाणतः । कोटयः प्रभविष्यंति यथा चैव तथा पुरा

ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ—ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ ପ୍ରମାଣାନୁସାରେ—ଅସଂଖ୍ୟ କୋଟିରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେବେ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେପରି ଥିଲା ସେପରି।

Verse 8

योऽयं ब्रह्मा स्थितो विप्राः सांप्रतं सृष्टिकारकः । तस्यानेन प्रमाणेन जातं संवत्सराष्टकम्

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଯେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ବର୍ତ୍ତମାନ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଗଣନା-ପ୍ରମାଣରେ ଆଠ ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ ହୋଇଛି।

Verse 9

षण्मासाश्च दिनार्धं च प्रथमं शुक्लपूर्वकम् । सौरसावनचंद्रार्क्षैर्मानैरेभिश्चतुर्विधैः

ଛଅ ମାସ ଏବଂ ଅର୍ଧଦିନ—ପ୍ରଥମେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ କରି—ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାର ମାନରେ ଗଣାଯାଏ: ସୌର, ସାବନ, ଚାନ୍ଦ୍ର ଓ ନାକ୍ଷତ୍ର।

Verse 10

कलौ निर्याति सर्वेषां भूतानां क्षितिमण्डले । पंचषष्ट्याऽधिकैश्चैव दिनानां च शतैस्त्रिभिः । भवेत्संवत्सरं सौरं पञ्चोनैस्तैश्च सावनम्

କଳିଯୁଗରେ ଭୂମଣ୍ଡଳରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୌର ସଂବତ୍ସର ତିନିଶହ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଟି ଦିନର; ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ଦିନ କମ୍ ସାବନ ସଂବତ୍ସର ହୁଏ।

Verse 11

चांद्र एकादशोनस्तु त्रिंशद्धीन उडूद्भवः । शीतातपौ तथा वृष्टिः सौरमानेन जायते

ଚାନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷ ଏକାଦଶ ଦିନ କମ୍, ନକ୍ଷତ୍ର ବର୍ଷ ତ୍ରିଂଶତ୍ ଦିନ ହୀନ। ଶୀତ-ତାପ ଏବଂ ବର୍ଷା ସୌରମାନ ଅନୁସାରେ ଜନ୍ମେ।

Verse 12

वृक्षाणां फलनिष्पत्तिः सस्यानां च तथा परा । अग्निष्टोमादयो यज्ञा वर्तंते ये धरातले

ଧରାତଳେ ବୃକ୍ଷଫଳ ପକେ ଏବଂ ଶସ୍ୟଧାନ୍ୟର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିପାକ ହୁଏ। ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି।

Verse 13

उत्साहाश्च विवाहाश्च सावनेन भवंति च । कुसीदाद्याश्च ये केचिद्व्यवहाराश्च वृत्तिजाः

ଉତ୍ସବ-ଉଦ୍ୟମ ଓ ବିବାହମାନେ ସାବନମାନ (ଦିନାଧାରିତ ଗଣନା) ଅନୁସାରେ ହୁଅନ୍ତି। ସୁଦସହ ଋଣ ଆଦି ଏବଂ ଜୀବିକାଜନିତ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବହାରମାନେ ମଧ୍ୟ ତଦନୁସାରେ ଚାଲେ।

Verse 14

अधिमासप्रयुक्तेन ते स्युश्चांद्रेण निर्मिताः । नाक्षत्रेण तु मानेन सिध्यंते ग्रहचारिकाः

ଅଧିମାସ ପ୍ରୟୋଗଯୁକ୍ତ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ଦ୍ୱାରା ଏହାମାନେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ନକ୍ଷତ୍ରମାନ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଗତି ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 15

नान्यत्किंचिद्धरापृष्ठ एतन्मानचतुष्टयात् । एतेन तु प्रमाणेन देवदैत्याश्च मानवाः

ହେ ଶ୍ରୋତା! ଧରାତଳେ ଏହି ଚତୁର୍ବିଧ ମାନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରମାଣ ଅନୁସାରେ ଦେବ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ମାନବମାନେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂଗଠିତ କରନ୍ତି।

Verse 16

वर्त्तंते ब्राह्मणश्रेष्ठाः श्रुतिरेषा पुरातनी । एतद्युगप्रमाणं तु यः पठेद्भक्तिसंयुतः

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହା ପୁରାତନ ଶ୍ରୁତି-ପରମ୍ପରା ଭାବେ ପ୍ରଚଳିତ। ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ଯୁଗପ୍ରମାଣର ଏହି ପାଠ କରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟଲାଭ କରେ।

Verse 17

एतेषामेव लिंगानां सप्तानां ब्राह्मणोत्तमाः । नापमृत्यु भयं तस्य कथंचित्संभविष्यति

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମମାନେ, ଏହି ସାତ ଲିଙ୍ଗରେ ଯେ ଦୃଢ଼ନିଷ୍ଠ ରହେ, ତାହାର ଅପମୃତ୍ୟୁ-ଭୟ କେବେ ବି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 273

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये युगप्रमाणवर्णनंनाम त्रिसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟାନ୍ତର୍ଗତ ‘ଯୁଗପ୍ରମାଣବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦ୍ୱିଶତସପ୍ତତ୍ୟୁତ୍ତର (୨୭୩ତମ) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।