Adhyaya 264

Verse 1

ब्रह्मोवाच । कार्तिकेयश्च पार्वत्याः प्राणेभ्यश्चातिवल्लभः । संक्रीडति समीपस्थो नानाचेष्टाभिरुद्यतः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ସେ ସମୀପରେ ରହି ନାନା ଚେଷ୍ଟାରେ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।

Verse 2

रक्तकांतिर्महातेजाः षण्मुखोऽद्भुत विक्रमः । क्वचिद्गायति चात्यर्थं क्वचिन्नृत्यति स्वेच्छया

ସେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ, ମହାତେଜସ୍ବୀ, ଷଣ୍ମୁଖ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ବିକ୍ରମଶାଳୀ। କେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଗାଏ, କେବେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ନୃତ୍ୟ କରେ।

Verse 3

मातरं पितरं दृष्ट्वा विनयावनतः क्वचित् । क्वचिच्च गंगापुलिने सिकतालेपनाकृतिः

କେବେ କେବେ ସେ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବିନୟରେ ନମି ପ୍ରଣାମ କରେ; ଆଉ କେବେ କେବେ ଗଙ୍ଗାତଟେ ବାଳୁକା ଲେପି ଆକୃତି ଗଢ଼ି କ୍ରୀଡ଼ା କରେ।

Verse 4

गणैः सह विचिन्वानो विविधान्वनभूरुहान् । एवं प्रक्रीडितस्तस्य दिवसाः पंच जज्ञिरे

ସ୍ୱଗଣମାନଙ୍କ ସହ ସେ ଜଙ୍ଗଲର ନାନାପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷ-ଲତାକୁ ଦେଖି-ବିଚାରି ଘୁରିଲା; ଏଭଳି କ୍ରୀଡ଼ା କରୁ କରୁ ପାଞ୍ଚ ଦିନ କଟିଗଲା।

Verse 5

ततो देवा महेन्द्राद्यास्तारकत्रासविद्रुताः । स्तुवन्तः शंकरं सर्वे तारकस्य जिघृक्षया

ତାପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବମାନେ ତାରକର ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ, ତାରକକୁ ଧରି ବଶ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସମସ୍ତେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 6

चक्रुः कुमारं सेनान्यं जाह्नव्यां स्वगणैः सुराः । सस्वनुर्देववाद्यानि पुष्पवर्षं पपात ह

ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ତଟରେ ଦେବମାନେ ସ୍ୱଗଣମାନଙ୍କ ସହ କୁମାରଙ୍କୁ ସେନାପତି କଲେ; ଦେବବାଦ୍ୟ ନିନାଦିତ ହେଲା, ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା।

Verse 7

वह्निस्तु स्वां ददौ शक्तिं हिमवान्वाहनं ददौ । सर्वदेवसमुद्भूतगणकोटिसमावृतः

ଅଗ୍ନି ନିଜ ଶକ୍ତି (ଶକ୍ତ୍ୟାୟୁଧ) ଦାନ କଲେ, ହିମବାନ୍ ଏକ ବାହନ ଦେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମିତ କୋଟି କୋଟି ଗଣରେ ଆବୃତ ହୋଇ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

Verse 8

प्रणम्य मुनिसंघेभ्यः प्रययौ रिपुविग्रहे । ताम्रवत्यां नगर्यां च शंखं दध्मौ प्रतापवान्

ମୁନିସଂଘମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ଶତ୍ରୁସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା। ତାମ୍ରବତୀ ନଗରୀରେ ସେ ପ୍ରତାପୀ ଶଙ୍ଖନାଦ କଲା॥

Verse 9

ततस्तारकसैन्यस्य दैत्यदानवकोटयः । समाजग्मुस्तस्य पुराच्छंखनादभयातुराः

ତାପରେ ସେହି ପୁରୀରୁ ତାରକସେନାର ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବଙ୍କ କୋଟିକୋଟି ଦଳ ଶଙ୍ଖନାଦର ଭୟରେ ଆତୁର ହୋଇ ଏକତ୍ର ହେଲେ॥

Verse 10

स्ववाहनसमारूढाः संयता बलदर्पिताः । देवाः सर्वेऽपि युयुधुः स्कन्दतेजोपबृंहिताः

ନିଜନିଜ ବାହନରେ ଆରୂଢ଼, ସଂଯତ ଓ ବଳଗର୍ବିତ, ସ୍କନ୍ଦତେଜରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଯୁଦ୍ଧ କଲେ॥

Verse 11

तदा दानवसैन्यानि निजघान च सर्वशः । विष्णुचक्रेण ते छिन्नाः पेतुरुर्व्यां सहस्रशः

ସେତେବେଳେ ଦାନବସେନାମାନେ ସବୁଦିଗରୁ ନିହତ ହେଲେ; ବିଷ୍ଣୁଚକ୍ରରେ ଛିନ୍ନ ହୋଇ ସେମାନେ ସହସ୍ରେ ସହସ୍ରେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲେ॥

Verse 12

ततो भग्नाश्च शतशो दानवा निहतास्तदा । नद्यः शोणितसंभूता जाता बहुविधामुने

ତାପରେ ଶତଶଃ ଦାନବ ପରାଜିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ନିହତ ହେଲେ। ହେ ମୁନେ, ରକ୍ତରୁ ଜନ୍ମିତ ବହୁବିଧ ନଦୀମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା॥

Verse 13

तद्भग्नं दानवबलं दृष्ट्वा स युयुधे रणे । बभंज सद्यो देवेशो बाणजालैरनेकधा

ପୂର୍ବରୁ ଭଙ୍ଗିତ ଦାନବବଳକୁ ଦେଖି ସେ ରଣରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲା। ତେବେ ଦେବେଶ୍ୱର ବାଣଜାଳରେ ତାଙ୍କୁ ନାନାପ୍ରକାରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

Verse 14

शक्तिनायुध्य गंगिन्याश्चिक्षेप कृष्णप्रेरिताः । सरथं च सयंतारं चक्रे तं भस्मसात्क्षणात्

କୃଷ୍ଣପ୍ରେରଣାରେ ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ଆୟୁଧ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ରଥ ଓ ସାରଥି ସହିତ ତାକୁ ଭସ୍ମସାତ୍ କରିଦେଲେ।

Verse 15

शेषाः पातालमगमन्हतं दृष्ट्वाऽथ तारकम् । ततो देवगणाः सर्वे शसंसुस्तस्य विक्रमम्

ତାରକ ହତ ହୋଇଛି ଦେଖି ଅବଶିଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାତାଳକୁ ପଳାଇଗଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ତାଙ୍କର ବୀରପରାକ୍ରମକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 16

देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिस्तथाऽभवत् । ते लब्धविजयाः सर्वे महेश्वरपुरोगमाः

ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ନିନାଦିତ ହେଲା, ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ହେଲା। ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

Verse 17

सिषिचुः सर्वदेवानां सेनापत्ये षडाननम् । ततः स्कंदं समालिंग्य पार्वती हर्षगद्गदा

ସେମାନେ ଷଡାନନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବସେନାର ସେନାପତି ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ତାପରେ ହର୍ଷରେ କଣ୍ଠ ଗଦ୍ଗଦ ହୋଇ ପାର୍ବତୀ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

Verse 18

मांगल्यानि तदा चक्रे स्वसखीभिः समावृता । एवं च तारकं हत्वा सप्तमेऽहनि बालकः

ନିଜ ସଖୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତା ହୋଇ ସେ ତେବେ ମଙ୍ଗଳକର୍ମ କଲେ। ଏଭଳି ତାରକକୁ ବଧ କରି ଦିବ୍ୟ ବାଳକ ସପ୍ତମ ଦିନେ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 19

मंदराचलमासाद्य पितरौ संप्रहर्षयन् । उवाच सकलं स्कन्दः परमानंदनिर्भरः

ମନ୍ଦରାଚଳକୁ ପହଞ୍ଚି ପିତାମାତାଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି, ପରମାନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍କନ୍ଦ ସମସ୍ତ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଲେ।

Verse 20

काले दारक्रियां तस्य चिन्तयामास शंकरः । स उवाच प्रसन्नात्मा गांगेयममितद्युतिम्

ଯଥାକାଳେ ଶଙ୍କର ତାହାର ବିବାହକ୍ରିୟା ବିଷୟେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତରେ ସେ ଗଙ୍ଗାଜାତ, ଅମିତଦ୍ୟୁତିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 21

प्राप्तः कालस्तव विभो पाणिग्रहणसंमतः । कुरु दारान्समासाद्य धर्मस्ते पुंससंमतः

ହେ ବିଭୋ! ତୁମ ପାଇଁ ପାଣିଗ୍ରହଣର ଯଥୋଚିତ କାଳ ଆସିଛି। ପତ୍ନୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଗୃହସ୍ଥଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କର; ଏହା ତୁମ ପଦକୁ ସମ୍ମତ ଧର୍ମ।

Verse 23

क्रीडस्व विविधैर्भोगैर्विमानैः सह कामिकैः । तच्छ्रुत्वा भगवान्स्कन्दः पितरं वाक्यमब्रवीत् । अहमेव हि सर्वत्र दृश्यः सर्वगणेषु च । दृश्यादृश्यपदार्थेषु किं गृह्णामि त्यजामि किम्

“ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ସହ, ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ସହ, ଏବଂ ପ୍ରିୟ ସହଚରୀମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡା କର।” ଏହା ଶୁଣି ଭଗବାନ ସ୍କନ୍ଦ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ହିଁ ସର୍ବତ୍ର ବିଦ୍ୟମାନ, ସମସ୍ତ ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ। ଦୃଶ୍ୟ-ଅଦୃଶ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ମୁଁ କ’ଣ ଗ୍ରହଣ କରିବି, କ’ଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି?”

Verse 24

याः स्त्रियः सकला विश्वे पार्वत्या ताः समा हि मे । नराः सर्वेऽपि देवेश भवद्वत्तान्विलोकये

ଜଗତର ସମସ୍ତ ନାରୀ ମୋତେ ପାର୍ବତୀ ସମାନ ଲାଗନ୍ତି; ହେ ଦେବେଶ, ସମସ୍ତ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ଦେଖେ।

Verse 25

त्वं गुरुर्मां च रक्षस्व पुनर्नरकमज्जनात् । येन ज्ञातमिदं ज्ञानं त्वत्प्रसादादखंडितम्

ଆପଣ ମୋର ଗୁରୁ; ହେ ଦେବେଶ, ମୋତେ ପୁଣି ନରକରେ ଡୁବିବାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ ଏହି ଅଖଣ୍ଡ ଜ୍ଞାନ ବୁଝିପାରିଛି—ଏହା ଲୁପ୍ତ ନ ହେଉ।

Verse 26

पुनरेव महाघोरसंसाराब्धौ निमज्जये । दीपहस्तो यथा वस्तु दृष्ट्वा तत्करणं त्यजेत्

ମୁଁ ପୁଣି ସେଇ ମହାଘୋର ସଂସାର-ସମୁଦ୍ରରେ ନିମଜ୍ଜିତ ନ ହେଉ; ଯେପରି ହାତରେ ଦୀପ ଧରି ବସ୍ତୁ ଦେଖିଲେ ଖୋଜାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଏ।

Verse 27

तथा ज्ञानमधिप्राप्य योगी त्यजति संसृतिम् । ज्ञात्वा सर्वगतं ब्रह्म सर्वज्ञ परमेश्वर

ସେହିପରି ଜ୍ଞାନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଯୋଗୀ ସଂସୃତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ। ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ ପରମେଶ୍ୱର, ସର୍ବଗତ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଜାଣି ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 28

निवर्त्तंते क्रियाः सर्वा यस्य तं योगिनं विदुः । विषये लुब्धचित्तानां वनेऽपि जायते रतिः

ଯାହାର ଭିତରେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ନିବୃତ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ତାକୁ ଯୋଗୀ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବିଷୟରେ ଲୁବ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଥିବାମାନଙ୍କର ବନରେ ମଧ୍ୟ ଆସକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 29

सर्वत्र समदृष्टीनां गेहे मुक्तिर्हि शाश्वती । ज्ञानमेव महेशान मनुष्याणां सुदुर्लभम्

ଯେମାନେ ସର୍ବତ୍ର ସମଦୃଷ୍ଟି ରଖନ୍ତି, ଗୃହେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ଶାଶ୍ୱତ। ହେ ମହେଶାନ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 30

लब्धं ज्ञानं कथमपि पंडितो नैव पातयेत् । नाहमस्मि न माता मे न पिता न च बांधवः

ଯେପରି ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ଲଭ୍ୟ ହେଉ, ପଣ୍ଡିତ ତାହାକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଖସିବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ‘ମୁଁ (ଦେହ-ଅହଂ) ନୁହେଁ; “ମୋ ମା” ନୁହେଁ, “ମୋ ବାପା” ନୁହେଁ, “ବନ୍ଧୁ” ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ’ ଏହିଭାବେ ଜାଣ।

Verse 31

ज्ञानं प्राप्य पृथक्भावमापन्नो भुवनेष्वहम् । प्राप्यं भागमिदं दैवात्प्रभावात्तव नार्हसि

ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ମୁଁ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଂସାରିକ ପରିଚୟରୁ ପୃଥକ୍ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ଭାଗ ଦୈବାତ୍ ମିଳିଛି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହେବାକୁ ଦିଅନି—ମୋତେ ପତିତ ହେବାକୁ ଦିଅନି।

Verse 32

वक्तुमेवंविधं वाक्यं मुमुक्षोर्मे न संशयः । यदाग्रहपरा देवी पुनःपुनरभाषत

ମୁମୁକ୍ଷୁ ପାଇଁ ଏପରି ବାକ୍ୟ କହିବା ଯଥାଯଥ—ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ ଦେବୀ ନିଜ ଆଗ୍ରହରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ପୁନଃପୁନଃ କହିଲେ।

Verse 33

तदा तौ पितरौ नत्वा गतोऽसौ क्रौञ्चपर्वतम् । तत्राश्रमे महापुण्ये चचार परमं तपः

ତେବେ ସେ ଉଭୟ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କ୍ରୌଞ୍ଚ ପର୍ବତକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ସେଇ ମହାପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ସେ ପରମ ତପସ୍ୟା କଲା।

Verse 34

जजाप परमं ब्रह्म द्वादशाक्षरबीजकम् । पूर्वं ध्यानेन सर्वाणि वशीकृत्येन्द्रियाणि च

ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ—ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର-ବୀଜମନ୍ତ୍ର—ଜପ କଲେ। ପ୍ରଥମେ ଧ୍ୟାନଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ବଶ କରିଲେ।

Verse 35

ममतां संवियुज्याथ ज्ञानयोगमवाप्तवान् । सिद्धयस्तस्य निर्विघ्ना अणिमाद्या यदाऽगताः

ମମତା ଓ ‘ମୋର’ ଭାବକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ଜ୍ଞାନଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ତାପରେ ଅଣିମା ଆଦି ସିଦ୍ଧିମାନେ ବିଘ୍ନବିନା ସହଜେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।

Verse 36

तदा तासां गणा क्रुद्धो वाक्यमेतदुवाच ह । ममापि दु्ष्टभावेन यदि यूयमुपागताः

ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଗଣନାୟକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଲେ—“ଯଦି ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟଭାବରେ ମୋ ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ଆସିଛ…”।

Verse 37

तदास्मत्समशांतानां नाभिभूतिं करिष्यथ । एवं ज्ञात्वा महेशोऽपि यतो ज्ञानमहोदयम्

“ତେବେ ଆମ ପରି ଶାନ୍ତମନାଙ୍କୁ ତୁମେ ଅଭିଭୂତ କରିପାରିବ ନାହିଁ।” ଏହା ଜାଣି ମହେଶ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ମହୋଦୟ ଦିଗକୁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 38

मत्तोऽपि ज्ञानयोगेनस्कन्दोऽप्यधिकभावभृत् । विस्मयाविष्टहृदयः पार्वतीमनुशिष्टवान्

ଜ୍ଞାନଯୋଗରେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅଧିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବତେଜ ଧାରଣ କରିଥିବା ସ୍କନ୍ଦ, ବିସ୍ମୟାବିଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।

Verse 39

पुत्रशोकपरां चोमां शुभैर्वाक्यामृतैर्हरः । चातुर्मासस्य माहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम्

ପୁତ୍ରଶୋକରେ ବିହ୍ୱଳ ଉମାଙ୍କୁ ହରି ଶୁଭ ଅମୃତସମ ବାକ୍ୟରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ସର୍ବପାପନାଶକ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 40

महेश्वरो वा मधुकैटभारिर्हृद्याश्रितो ध्यानमयोऽद्वितीयः । अभेदबुद्ध्या परमार्तिहंता रिपुः स एवातिप्रियो भवेत्ततः

ମହେଶ୍ୱର ହେଉନ୍ତୁ କି ମଧୁ–କୈଟଭବଧକ—ହୃଦୟରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ଧ୍ୟାନମୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ—ତାଙ୍କୁ ଅଭେଦବୁଦ୍ଧିରେ ଦର୍ଶନ କଲେ ସେ ପରମ ଆର୍ତ୍ତିନାଶକ ହୁଅନ୍ତି; ତେଣୁ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଅତିପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ।

Verse 41

सूत उवाच । एतद्वः कथितं विप्राश्चातुर्मास्यसमुद्भवम् । माहात्म्यं विस्तरेणैव किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିଦେଲି; ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?

Verse 264

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तारकासुरवधो नाम चतुःषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ଶେଷଶାୟୀ ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ବ୍ରହ୍ମା–ନାରଦ ସଂବାଦାନ୍ତର୍ଗତ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟମାହାତ୍ମ୍ୟର ‘ତାରକାସୁରବଧ’ ନାମକ ୨୬୪ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।