Adhyaya 258

Verse 1

गालव उवाच । प्रवृत्तायां शैलपुत्र्यां महत्तपसि दारुणे । कन्दर्पेण पराभूतो विचचार महीं हरः

ଗାଲବ କହିଲେ—ଶୈଳପୁତ୍ରୀ (ପାର୍ବତୀ) ଯେତେବେଳେ ମହାନ୍ ଓ ଦାରୁଣ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ କନ୍ଦର୍ପ (କାମ) ଦ୍ୱାରା ପରାଭୂତ ହର (ଶିବ) ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କଲେ।

Verse 2

वृक्षच्छायासु तीर्थेषु नदीषु च नदेषु च । जलेन सिंचत्स्ववपुः सर्वत्रापि महेश्वरः

ବୃକ୍ଷଛାୟାରେ, ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ, ନଦୀ ଓ ନଦମାନଙ୍କରେ—ମହେଶ୍ୱର ସର୍ବତ୍ର ଜଳଦ୍ୱାରା ନିଜ ଦେହକୁ ସିଞ୍ଚନ କରୁଥିଲେ।

Verse 3

तथापि कामाकुलितो न लेभे शर्म कर्हिचित् । एकदा यमुनां दृष्ट्वा जलकल्लोलमालिनीम्

ତଥାପି କାମରେ ଆକୁଳ ହୋଇ ସେ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ। ଏକଦା ଜଳକଲ୍ଲୋଳମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଯମୁନାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।

Verse 4

विगाहितुं मनश्चक्रे तापार्तिं शमयन्निव । कृष्णं बभूव तन्नीरं हरकायाग्निवह्निना

ତାପପୀଡାକୁ ଶମାଇବା ପରି ସେ ତାହାରେ ଅବଗାହନ କରିବାକୁ ମନ କଲେ। ହରଙ୍କ ଦେହାଗ୍ନିର ପ୍ରଭାବରେ ସେହି ଜଳ କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।

Verse 5

साऽपि दिव्यवपुः पूर्वं श्यामा भूत्वा हराद्यतः

ସେ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟଦେହଧାରିଣୀ; ପ୍ରଥମେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣା ହୋଇ, ପରେ ହର (ମହାଦେବ)ଙ୍କ କୃପାରେ ତାହାର ରୂପ କ୍ରମେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଲା।

Verse 6

स्तुत्वा नत्वा महेशानमुवाच पुनरेव सा । प्रसादं कुरु देवेश वशगास्मि सदा तव

ମହେଶାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ପୁଣି କହିଲା—“ହେ ଦେବେଶ! ପ୍ରସାଦ କର; ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଆଜ୍ଞାଧୀନ।”

Verse 7

ईश्वर उवाच । अस्मिंस्तीर्थवरेपुण्ये यः स्नास्यति नरो भुवि । तस्य पापसहस्राणि यास्यंति विलयं ध्रुवम् १

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—“ଏହି ପରମ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥରେ ପୃଥିବୀରେ ଯେ ନର ସ୍ନାନ କରିବ, ତାହାର ସହସ୍ର ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ଲୟ ପାଇବ।”

Verse 8

हरतीर्थमिति ख्यातं पुण्यं लोके भविष्यति । इत्युक्त्वा तां प्रणम्याथ तत्रैवांतरधीयत

“ଏହା ଲୋକେ ‘ହରତୀର୍ଥ’ ନାମରେ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ପାଇବ।” ଏହିପରି କହି ସେ ତାକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 9

तस्यास्तीरे महेशोऽपि कृत्वा रूपं मनोहरम् । कामालयं वाद्यहस्तं कृतपुंड्रं जटाधरम्

ତାହାର ତୀରରେ ମହେଶ ମଧ୍ୟ ମନୋହର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ—କାମାଳୟରେ ବସୁଥିବା, ହାତରେ ବାଦ୍ୟ ଧରିଥିବା, ପୁଣ୍ଡ୍ର-ତିଳକରେ ଚିହ୍ନିତ ଓ ଜଟାଧାରୀ।

Verse 10

स्वेच्छया मुनिगेहेषु दर्शयत्यंगचापलम् । क्वचिद्गायति गीतानि क्वचिन्नृत्यति छन्दतः

ସେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଅଙ୍ଗଚାପଳ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲା; କେବେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲା, କେବେ ଛନ୍ଦଅନୁସାରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲା।

Verse 11

स च क्रुद्ध्यति हसति स्त्रीणां मध्यगतः क्वचित् । एवं विचरतस्तस्य ऋषिपत्न्यः समंततः

ସେ କେବେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଇ କ୍ରୋଧ କରୁଥିଲା, ପୁଣି ହସୁଥିଲା। ଏଭଳି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଋଷିପତ୍ନୀମାନେ ତାକୁ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଘେରି ନେଲେ।

Verse 12

पत्युः शुश्रूषणं गेहे त्यक्त्वा कार्याण्यपि क्षणात् । तमेव मनसा चक्रुः पतिरूपेण मोहिताः

କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଘରକାମ ଓ ପତିସେବା ତ୍ୟାଗ କରି, ତାକୁ ପତିରୂପ ଭାବି ମୋହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ମନକୁ କେବଳ ତାହାରେ ନିବେଶ କଲେ।

Verse 13

भ्रमंत्यश्चैव हास्यानि चक्रुस्ता अपि योषितः । ततस्तु मुनयो दृष्ट्वा तासां दुःशीलभावनाम्

ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ହାସ୍ୟ ଓ କ୍ରୀଡ଼ା କଲେ। ତାପରେ ମୁନିମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଶ୍ଶୀଳ ଭାବନା ଓ ଆଚରଣ ଦେଖି ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ।

Verse 14

चुक्रुधुर्मुनयः सर्वे रूपं तस्य मनोहरम् । गृह्यतां हन्यतामेष कोऽयं दुष्ट उपागतः

ତାହାର ମନୋହର ରୂପ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ମୁନି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ କହିଲେ—“ଧର! ମାର! ଏ ଦୁଷ୍ଟ କିଏ ଏଠାକୁ ଆସିଛି?”

Verse 15

इति ते गृह्य काष्ठानि यदोपस्थे ययुस्तदा । पलायितः स बहुधा भयात्तेषां महात्मनाम्

ଏପରି କହି ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ କାଠ ଖଣ୍ଡ ଧରି ତାଙ୍କ ଆଡକୁ ଗଲେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଭୟରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ପଳାୟନ କଲେ।

Verse 16

यो जीवकलया विश्वं व्याप्य तिष्ठति देहिनाम् । न ज्ञायते न च ग्राह्यो न भेद्यश्चापि जायते

ଯେ ନିଜର ଜୀବକଳା ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜାଣିବା, ଧରିବା କିମ୍ବା ଭେଦ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Verse 17

न शेकुस्ते यदा सर्वे ग्रहीतुं तं महेश्वरम् । तदा शिवं प्रकुपिता शेपुरित्थं द्विजातयः

ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେହି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ସେହି କ୍ରୋଧିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଏହିପରି ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।

Verse 18

यस्माल्लिंगार्थमागत्य ह्याश्रमांश्चोरवत्कृतम् । परदारापहरणं तल्लिङ्गं पततां भुवि

ଯେହେତୁ ତୁମେ ଲିଙ୍ଗ ନିମନ୍ତେ ଏଠାକୁ ଆସି ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କରେ ଚୋର ପରି ଆଚରଣ କରିଛ ଏବଂ ପରସ୍ତ୍ରୀ ହରଣ କରିଛ, ତେଣୁ ସେହି ଲିଙ୍ଗ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ ହେଉ।

Verse 19

सद्य एव हि शापं त्वं दुष्टं प्राप्नुहि तापस । एवमुक्ते स शापाग्निर्वज्ररूपधरो महान्

ହେ ଦୁଷ୍ଟ ତପସ୍ୱୀ! ତୁମେ ତତକ୍ଷଣାତ୍ ଏହି ଅଭିଶାପ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ। ଏପରି କହିବା ମାତ୍ରେ ସେହି ମହାନ ଶାପାଗ୍ନି ବଜ୍ରର ରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Verse 20

तल्लिगं धूर्जटेश्छित्त्वा पातयामास भूतले । रुधिरौघपरिव्याप्तो मुमोह भगवान्विभुः

ଧୂର୍ଜଟି (ଶିବ)ଙ୍କ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଛେଦି ସେ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲା। ରକ୍ତପ୍ରବାହରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍ ଭଗବାନ୍ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।

Verse 21

वेदनार्त्तोज्ज्वलवपुर्महाशापाभिभूतधीः । तं तथा पतितं दृष्ट्वा त आजग्मुर्महर्षयः

ବେଦନାର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା, ଏବଂ ମହାଶାପରେ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଆବୃତ ହେଲା। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ପତିତ ଦେଖି ମହର୍ଷିମାନେ ସେଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ।

Verse 22

आकाशे सर्वभूतानि त्रेसुर्विश्वं चचाल ह । देवाश्च व्याकुला जाता महाभयमुपागताः

ଆକାଶରେ ସମସ୍ତ ଭୂତପ୍ରାଣୀ କମ୍ପିଉଠିଲେ, ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଡୋଳିଲା। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ମହାଭୟରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ।

Verse 23

ज्ञात्वा विप्रा महेशानं पीडिता हृदयेऽभवन् । शुशुचुर्भृशदुःखार्ता दैवं हि बलवत्तरम्

ତାଙ୍କୁ ମହେଶାନ ବୋଲି ଜାଣି ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ପୀଡିତ ହେଲା। ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖରେ ଆର୍ତ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ କାନ୍ଦିଲେ—ନିଶ୍ଚୟ ଦୈବ ହିଁ ଅଧିକ ବଳବତ୍ତର।

Verse 24

किं कृतं भगवानेष देवैरपि स सेव्यते । साक्षी सर्वस्य जगतोऽस्माभिर्नैवोपलक्षितः

ଆମେ କଣ କରିଦେଲୁ? ଏହି ଭଗବାନ୍‌କୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେବନ କରନ୍ତି; ସମଗ୍ର ଜଗତର ସାକ୍ଷୀ—ତାଙ୍କୁ ଆମେ କେବେ ଚିହ୍ନି ପାରିଲୁ ନାହିଁ।

Verse 25

वयं मूढधियः पापाः परमज्ञानदुर्बलाः । कथमस्माभिर्यस्यात्मा श्रुतश्च न निवेदितः

ଆମେ ପାପୀ, ମୋହାନ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଓ ପରମଜ୍ଞାନରେ ଦୁର୍ବଳ। ଶୁଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱକୁ କାହିଁକି ନ ନିବେଦନ କଲୁ?

Verse 26

मयेदृशो गृहस्थाय ह्यात्माऽयं न निवेदितः । निर्विकारो निर्विषयो निरीहो निरुपद्रवः

ମୋ ପରି ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଏହି ଆତ୍ମା ଜଣାଇ ଦିଆଯାଇନି—ଏହା ନିର୍ବିକାର, ବିଷୟାତୀତ, ନିରୀହ ଓ ନିରୁପଦ୍ରବ।

Verse 27

निर्ममो निरहंकारो यः शंभुर्नोपलक्षितः । यस्य लोका इमे सर्वे देहे तिष्ठंति मध्यगाः

ନିର୍ମମ ଓ ନିରହଂକାର ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଆମେ ଚିହ୍ନି ପାରିଲୁ ନାହିଁ; ଯାହାଙ୍କ ଦେହରେ ଏ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 28

स एष जगतां स्वामी हरोऽस्माभिर्न वीक्षितः । इत्युक्त्वा ते ह्युपविष्टा यावत्तत्र समागताः

ସେଇ ଜଗତମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହର; କିନ୍ତୁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିଲୁ ନାହିଁ। ଏହିପରି କହି ସେମାନେ ସେଠାରେ ବସି ରହିଲେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିଲେ।

Verse 29

तान्दृष्ट्वा सहसा त्रस्तः पुनरेव महेश्वरः । विप्रशापभयान्नष्टस्त्रिपुरारिर्दिवं ययौ

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମହେଶ୍ୱର ପୁନର୍ବାର ହଠାତ୍ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶାପଭୟରୁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇ ତ୍ରିପୁରାରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

Verse 30

सृष्टिस्थिति विनाशानां कर्त्र्यै मात्रे नमोनमः

ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ଲୟର କର୍ତ୍ରୀ ସେଇ ମାତୃଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 32

सर्वै र्ज्ञाता रसाभिज्ञैर्मधुरास्वाददायिनी । त्वया विश्वमिदं सर्वं बलस्नेहसमन्वितम्

ରସାଭିଜ୍ଞ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିକଟେ ତୁମେ ମଧୁର ଆସ୍ୱାଦଦାୟିନୀ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ବଳ ଓ ସ୍ନେହସମନ୍ୱିତ ହୋଇ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଧାରିତ।

Verse 33

त्वं माता सर्वरुद्राणां वसूनां दुहिता तथा । आदित्यानां स्वसा चैव तुष्टा वांच्छितसिद्धिदा

ତୁମେ ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମାତା, ଏବଂ ବସୁମାନଙ୍କ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ; ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ଭଗିନୀ ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ଦେଉଛ।

Verse 34

त्वं धृतिस्त्वं तथा पुष्टिस्त्वं स्वाहा त्वं स्वधा तथा । ऋद्धिः सिद्धिस्तथा लक्ष्मीर्धृतिः कीर्ति स्तथा मतिः

ତୁମେ ଧୃତି, ତୁମେ ପୁଷ୍ଟି; ତୁମେ ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧା। ତୁମେ ଋଦ୍ଧି, ସିଦ୍ଧି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ; ଧୈର୍ଯ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସଦ୍ମତି ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

Verse 35

कांतिर्लज्जा महामाया श्रद्धा सर्वार्थसाधिनी । त्वया विरहितं किंचिन्नास्ति त्रिभुवनेष्वपि

ତୁମେ କାନ୍ତି, ତୁମେ ଲଜ୍ଜା, ତୁମେ ମହାମାୟା, ଏବଂ ସର୍ବାର୍ଥସାଧିନୀ ଶ୍ରଦ୍ଧା। ତ୍ରିଭୁବନରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ବିନା କିଛି ନାହିଁ।

Verse 36

वह्नेस्तृप्तिप्रदात्री च देवादीनाम् च तृप्तिदा । त्वया सर्वमिदं व्याप्तं जगत्स्थावरजंगमम्

ହେ ଦେବୀ! ତୁମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ଦେଉଛ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରଦାନ କରୁଛ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ—ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ—ବ୍ୟାପ୍ତ।

Verse 37

पादास्ते वेदाश्चत्वारः समुद्राः स्तनतां ययुः । चंद्रार्कौ लोचने यस्या रोमाग्रेषु च देवताः

ତୁମ ପାଦ ହେଉଛି ଚାରି ବେଦ; ସମୁଦ୍ରମାନେ ତୁମ ସ୍ତନରୂପ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯାହାର ନୟନ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ଯାହାର ରୋମାଗ୍ରରେ ଦେବତାମାନେ ବସନ୍ତି।

Verse 38

शृङ्गयोः पर्वताः सर्वे कर्णयोर्वायवस्तथा । नाभौ चैवामृतं देवि पातालानि खुरास्तथा

ତୁମ ଶୃଙ୍ଗରେ ସମସ୍ତ ପର୍ବତ; ତୁମ କର୍ଣ୍ଣରେ ବାୟୁମାନେ। ହେ ଦେବୀ! ତୁମ ନାଭିରେ ଅମୃତ ଅଛି, ଏବଂ ତୁମ ଖୁରରେ ପାତାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

Verse 39

स्कन्धे च भगवान्ब्रह्मा मस्तकस्थः सदाशिवः । हृद्देशे च स्थितो विष्णुः पुच्छाग्रे पन्नगास्तथा

ତୁମ ସ୍କନ୍ଧରେ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଅବସ୍ଥିତ; ତୁମ ମସ୍ତକରେ ସଦାଶିବ ବିରାଜିତ। ତୁମ ହୃଦୟଦେଶରେ ବିଷ୍ଣୁ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମ ପୁଚ୍ଛାଗ୍ରରେ ପନ୍ନଗମାନେ ଅଛନ୍ତି।

Verse 40

शकृत्स्था वसवः सर्वे साध्या मूत्रस्थितास्तव । सर्वे यज्ञा ह्यस्थिदेशे किन्नरा गुह्यसंस्थिताः

ତୁମ ଶକୃତ୍-ଭାଗରେ ସମସ୍ତ ବସୁମାନେ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମ ମୂତ୍ରରେ ସାଧ୍ୟମାନେ ଅବସ୍ଥିତ। ତୁମ ଅସ୍ଥିଦେଶରେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ରହିଛି, ଏବଂ ତୁମ ଗୁହ୍ୟଭାଗରେ କିନ୍ନରମାନେ ସଂସ୍ଥିତ।

Verse 41

पितॄणां च गणाः सर्वे पुरःस्था भांति सर्वदा । सर्वे यक्षा भालदेशे किन्नराश्च कपोलयोः

ପିତୃଗଣ ସର୍ବଦା ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିରାଜମାନ କରନ୍ତି । ସମସ୍ତ ଯକ୍ଷ ଆପଣଙ୍କ କପାଳରେ ଏବଂ କିନ୍ନରମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଗାଲରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

Verse 42

सर्वदेवमयी त्वं हि सर्वभूतविवृद्धिदा । सर्वलोकहिता नित्यं मम देहहिता भव

ଆପଣ ସର୍ବଦେବମୟୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ବୃଦ୍ଧିକାରିଣୀ ଅଟନ୍ତି । ସର୍ବଦା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ହିତ କରୁଥିବା ଆପଣ, ମୋ ଶରୀରର ମଧ୍ୟ ହିତ ସାଧନ କରନ୍ତୁ ।

Verse 43

प्रणतस्तव देवेशि पूजये त्वां सदाऽनघे । स्तौमि विश्वार्तिहन्त्रीं त्वां प्रसन्ना वरदा भव

ହେ ଦେବେଶ୍ୱରୀ! ହେ ନିଷ୍ପାପ ଦେବୀ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସର୍ବଦା ପୂଜା କରୁଛି । ବିଶ୍ୱର ଦୁଃଖ ହରଣକାରିଣୀ ଆପଣଙ୍କର ସ୍ତୁତି କରୁଛି; ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ।

Verse 44

विप्रशापाग्निना दग्धं शरीरं मम शोभने । स्वतेजसा पुनः कर्त्तुमर्हस्यमृतसंभवे

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ! ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଭିଶାପ ରୂପକ ଅଗ୍ନିରେ ମୋର ଶରୀର ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି । ହେ ଅମୃତସମ୍ଭବା! ଆପଣ ନିଜ ତେଜ ବଳରେ ଏହାକୁ ପୁନଃ ପୂର୍ବବତ୍ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।

Verse 45

इत्युक्त्वा ता परिक्रम्य तस्या देहे लयं गतः । साऽपि गर्भे दधाराथ सुरभिस्तदनन्तरम्

ଏହା କହି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ସେ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ । ତତ୍ପରେ ସୁରଭି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କଲେ ।

Verse 46

कालातिक्रमयोगेन सर्वव्याकुलतां ययौ । यस्मिन्प्रनष्टे देवेशे विप्रशापभयावृते

କାଳ ଅତିକ୍ରମ ହେବା ସହ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଶାପଭୟରେ ଆବୃତ ଦେବେଶ୍ୱର ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 47

देवा महार्तिं प्रययुश्चचाल पृथिवी तथा । चंद्रार्कौ निष्प्रभौ चैव वायुरुच्चण्ड एव च

ଦେବମାନେ ମହା ଆର୍ତ୍ତିରେ ପଡ଼ିଲେ, ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲା। ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହେଲେ ଏବଂ ବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚଣ୍ଡ ହେଲା।

Verse 48

समुद्राः क्षोभमग मंस्तस्मिन्काले द्विजोत्तम

ସେହି ସମୟରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସମୁଦ୍ରମାନେ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷୋଭରେ ଉତ୍ତାଳ ହୋଇଉଠିଲେ।

Verse 49

यस्मिञ्जगत्स्थावरजंगमादिकं काले लयं प्राप्य पुनः प्ररोहति । तस्मिन्प्रनष्टे द्विजशापपीडिते जयद्धतप्राय मवर्तत क्षणात्

ଯାହାରେ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମାଦି ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ ନିୟତ କାଳରେ ଲୟ ପାଇ ପୁନଃ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ସେଇ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଶାପରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେବାମାତ୍ରେ, କ୍ଷଣକେ ଜଗତ୍ ଧ୍ୱଂସପ୍ରାୟ ହୋଇଗଲା।

Verse 258

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये हरशापो नामाष्टपंचाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଶେଷଶାୟୀ ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ବ୍ରହ୍ମା–ନାରଦ ସଂବାଦରେ, ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ହରଶାପ’ ନାମକ 258ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 311

या त्वं रसमयैर्भावैराप्यायसि भूतलम् । देवानां च तथासंघान्पितॄणामपि वै गणान्

ହେ ଦେବୀ! ତୁମେ ରସମୟ ଭାବଦ୍ୱାରା ଭୂତଳକୁ ପୋଷଣ କର; ଏବଂ ସେହିପରି ଦେବସଂଘ ଓ ପିତୃଗଣକୁ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ କର।