Adhyaya 244

Verse 1

पैजवन उवाच । एतान्भेदान्मम ब्रूहि विस्तरेण तपोधन । त्वद्वाक्यामृतपानेन तृषा नैव प्रशाम्यति

ପୈଜବନ କହିଲେ— ହେ ତପୋଧନ! ଏହି ଭେଦଗୁଡ଼ିକୁ ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟାମୃତ ପାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ତୃଷ୍ଣା ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 2

गालव उवाच । शृणु विस्तरतो भेदान्पुराणोक्तान्वदामि ते । याञ्छ्रुत्वा मुच्यतेऽवश्यं मनुजः सर्वकिल्बिषात्

ଗାଲବ କହିଲେ— ଶୁଣ; ପୁରାଣରେ ଉକ୍ତ ଭେଦଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହୁଛି। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 3

पूर्वं तु केशवः पूज्यो द्वितीयो मधुसूदनः । संकर्षणस्तृतीयस्तु ततो दामोदरः स्मृतः

ପ୍ରଥମେ କେଶବ ପୂଜ୍ୟ; ଦ୍ୱିତୀୟ ମଧୁସୂଦନ; ତୃତୀୟ ସଂକର୍ଷଣ; ତାପରେ ଦାମୋଦର ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

Verse 4

पंचमो वासुदेवाख्यः षष्ठः प्रद्युम्नसंज्ञकः । सप्तमो विष्णुरुक्तश्चाष्टमो माधव एव च

ପଞ୍ଚମଟି ବାସୁଦେବ ନାମରେ; ଷଷ୍ଠଟି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସଂଜ୍ଞାରେ; ସପ୍ତମଟି ‘ବିଷ୍ଣୁ’ ବୋଲି ଉକ୍ତ; ଅଷ୍ଟମଟି ନିଶ୍ଚୟ ମାଧବ।

Verse 5

नवमोऽनंतमूर्त्तिश्च दशमः पुरुषोत्तमः । अधोक्षजस्ततः पश्चाद्द्वादशस्तु जनार्दनः

ନବମ ରୂପ ଅନନ୍ତମୂର୍ତ୍ତି; ଦଶମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ। ତାପରେ ଅଧୋକ୍ଷଜ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ଜନାର୍ଦନ କୁହାଯାଏ।

Verse 6

त्रयोदशस्तु गोविंदश्चतुर्दशस्त्रिविक्रमः । श्रीधरश्च पंचदशो हृषीकेशस्तु षोडशः

ତ୍ରୟୋଦଶ ଗୋବିନ୍ଦ; ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ତ୍ରିବିକ୍ରମ। ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ରୀଧର କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଷୋଡଶ ହୃଷୀକେଶ।

Verse 7

नृसिंहस्तु सप्तदशो विश्वयोनिस्ततः परम् । वामनश्च ततः प्रोक्त स्ततो नारायणः स्मृतः

ସପ୍ତଦଶ ରୂପ ନୃସିଂହ; ତାପରେ ବିଶ୍ୱୟୋନି। ପରେ ବାମନ ଘୋଷିତ, ଏବଂ ତଦନନ୍ତରେ ନାରାୟଣ ସ୍ମରଣୀୟ।

Verse 9

पुंडरीकाक्ष उक्तस्तु ह्युपेंद्रश्च ततः परम् । हरिस्त्रयोविंशतिमः कृष्णश्चांत्य उदाहृतः

ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ କୁହାଯାଏ, ତାପରେ ଉପେନ୍ଦ୍ର। ତ୍ରୟୋବିଂଶତିମ ହରି, ଏବଂ ଶେଷରେ କୃଷ୍ଣ ଉଦାହୃତ।

Verse 10

मूर्त्तयस्तिथिनान्म्यः स्युरेकादश्यः सदैव हि । संवत्सरेण पूज्यंते चतुर्विंश तिमूर्तयः

ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ ତିଥି-ନାମ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ; ବିଶେଷତଃ ଏକାଦଶୀ ସଦା (ତାଙ୍କର) ପବିତ୍ର କାଳ। ଏଭଳି ଏକ ବର୍ଷରେ ଚତୁର୍ବିଂଶତି ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 11

देवावताराश्च तथा चतुर्विंशतिसंख्यकाः । मासा मार्गशिराद्याश्च मासार्द्धाः पक्षसंज्ञकाः

ସେହିପରି ଦେବାବତାରମାନେ ମଧ୍ୟ ଚବିଶ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗଣିତ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ଆଦି ମାସ ଏବଂ ‘ପକ୍ଷ’ ନାମକ ଅର୍ଧମାସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ରମରେ ପରିଗଣିତ।

Verse 12

अधीशसहितान्नित्यं पूजयन्भक्तिमान्भवेत् । चतुर्विंशतिसंज्ञं च चतुष्टयमुदाहृतम्

ଅଧୀଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କର ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିମାନ ହୁଏ। ଏହି ଚତୁଷ୍ଟୟ ‘ଚବିଶ’ ନାମକ ସଂଜ୍ଞାରେ ଉଦ୍ଧୃତ।

Verse 13

एतच्चतुष्टयं नृणां धर्मकामार्थमोक्षदम् । यः शृणोति नरो भक्त्तया पठेद्वापि समाहितः

ଏହି ଚତୁଷ୍ଟୟ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତେ ପଢ଼େ, ସେ ତାହାର ଫଳ ପାଏ।

Verse 14

भूतसर्गस्य गोप्ताऽसौ हरिस्तस्य प्रसीदति

ଭୂତସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷକ ସେହି ହରି ଏମିତି ପୁରୁଷ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 244

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये शालिग्रामशिलासुमूर्त्त्युत्पत्तिवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरद्वि शततमोध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ—ହାଟକେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଶେଷଶାୟୀ ଉପାଖ୍ୟାନ, ବ୍ରହ୍ମା-ନାରଦ ସଂବାଦ ଓ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ—‘ଶାଳିଗ୍ରାମଶିଳାର ମଙ୍ଗଳମୟ ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୪୪ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।