Adhyaya 211

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । राज्ञो दारिद्र्यदोषस्य कुष्ठव्याधेश्च कारणम् । कथयित्वा पुनः प्राह नारदो मुनिसत्तमः

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ—ରାଜାଙ୍କ ଦାରିଦ୍ର୍ୟଦୋଷ ଓ କୁଷ୍ଠରୋଗର କାରଣ କଥାଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ।

Verse 2

नारद उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं राजन्कुष्ठस्य कारणम् । दारिद्र्यस्य च यत्सम्यग्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ଦିବ୍ୟଚକ୍ଷୁରେ ସମ୍ୟକ୍ ଜାଣି କୁଷ୍ଠର କାରଣ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର କାରଣ—ଏ ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 3

अधुना संप्रवक्ष्यामि यथा तव पराभवः । शत्रुभ्यः संप्रजातोऽत्र द्विजानामपमानतः

ଏବେ ମୁଁ କହିବି—ଏଠାରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହାତରେ ତୁମ ପରାଜୟ କିପରି ହେଲା; ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ (ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ) ଅପମାନରୁ ହିଁ ତାହା ଜନ୍ମିଲା।

Verse 4

आनर्ताधिपतिर्योऽत्र कश्चिद्राज्येऽभिषिच्यते । स पूर्वं गच्छति ग्रामं नागराणां प्रभक्तितः

ଏଠାରେ ଯେ କେହି ଆନର୍ତ୍ତର ଅଧିପତି ଭାବେ ରାଜ୍ୟାଭିଷିକ୍ତ ହୁଏ, ସେ ପ୍ରଥମେ ଭକ୍ତି-ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନାଗରମାନଙ୍କ ଗ୍ରାମକୁ ଯାଏ।

Verse 5

त्वया तत्कल्पितं राजन्नैव दत्तं प्रमादतः । पराभूता द्विजास्ते च याचमाना मुहुर्मुहुः

ହେ ରାଜନ୍! ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦାନକୁ ତୁମେ ପ୍ରମାଦବଶେ ଦେଲ ନାହିଁ। ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ଯାଚନା କରି ଅପମାନିତ ହେଲେ।

Verse 6

तथा कोपवशाद्यानि शासनानि द्विजन्मनाम् । लोपितानि त्वयान्यानि पितृपैतामहानि च

ସେହିପରି କ୍ରୋଧବଶେ ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଶାସନପତ୍ର ଓ ଦାନପତ୍ର ଲୋପ କରିଛ। ପିତା-ପିତାମହଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିବା ପିତୃପୈତାମହ ଦାନମାନେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଛ।

Verse 7

तेन तेऽत्र पराभूतिः संजाता शत्रुसंभवा । एवं ज्ञात्वा द्विजेद्राणां शास नानि प्रयच्छ भोः

ଏହି କାରଣରୁ ଶତ୍ରୁଜନିତ ଭାବେ ଏଠାରେ ତୁମ ପରାଭବ ହୋଇଛି। ଏହା ଜାଣି, ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କର ଯଥାଧିକାର ଶାସନପତ୍ର ଓ ଦାନ ପୁନଃ ପ୍ରଦାନ କର।

Verse 8

गृहीतानि च यान्येव तेषां मोक्षं समाचर । तच्छ्रुत्वा पार्थिवः सोऽथ शंखतीर्थे प्रभक्तितः

ତୁମେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଯାହା କିଛି ଗ୍ରହଣ କରିଛ, ସେସବୁ ମୁକ୍ତ କରି ବିଧିପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଫେରାଇ ଦିଅ। ଏହା ଶୁଣି ସେ ରାଜା ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶଙ୍ଖତୀର୍ଥରେ ସେହିପରି କଲେ।

Verse 9

स्नात्वा विप्रान्समा हूय मध्यगेन समन्वितान् । शंखादित्यस्य पुरतः प्रक्षाल्य चरणौ नृप

ସ୍ନାନ କରି ସେ ନୃପତି ନେତାସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ଶଙ୍ଖାଦିତ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ତାଙ୍କର ଚରଣ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ, ହେ ରାଜନ୍।

Verse 10

ददौ च शासनशतं प्रक्षाल्य चरणांस्ततः । षड्विंशत्यधिकं राजा नागराणां महात्मनाम्

ତତ୍ପରେ ରାଜା ସେମାନଙ୍କର ଚରଣ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ନାଗର-ସମୁଦାୟର ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଶତ ନୁହେଁ, ଏକଶେ ଛବ୍ବିଶ ଶାସନପତ୍ର ଦାନ କଲେ।

Verse 11

एतस्मिन्नंतरे तत्र शत्रवो ये च संस्थिताः । सर्वे मृत्युं समापन्ना ब्राह्मणानां प्रसादतः

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶତ୍ରୁମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କୃପା-ପ୍ରସାଦରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 12

विश्वामित्र उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं शंखतीर्थसमुद्भवम् । प्रभावं पार्थिवश्रेष्ठ किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ—ଶଂଖତୀର୍ଥରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଏହି ସମସ୍ତ ମହିମା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?

Verse 211

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शंखतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟାନ୍ତର୍ଗତ ‘ଶଂଖତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୧୧ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।