Adhyaya 180
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 180

Adhyaya 180

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମା କରିଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ ଋଷିମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, କେଉଁ କେଉଁ ଋତ୍ୱିକ କେଉଁ ପଦରେ, କେମିତି ଦକ୍ଷିଣା, ଏବଂ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଆଦି କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି କିପରି। ସୂତ ଯଜ୍ଞର ବିଧିସମ୍ମତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ କ୍ରମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଶମ୍ଭୁ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ପରିବାର ସହ ସହାୟତା ପାଇଁ ଆସନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଆତିଥ୍ୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟବିଭାଗ ଦିଅନ୍ତି। ପରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ—ପତ୍ନୀଶାଳା, ବେଦୀ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ପାତ୍ର-ଚଷକ, ଯୂପ, ପାକଖାତ, ବିସ୍ତୃତ ଇଷ୍ଟକାବିନ୍ୟାସ—ଏବଂ ହିରଣ୍ମୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତି। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଷୋଳ ଯୋଗ୍ୟ ଋତ୍ୱିକ ଆଣିବା ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳେ; ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ପରୀକ୍ଷା କରି ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ହୋତା, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଉଦ୍ଗାତା, ଅଗ୍ନୀଧ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଷୋଳ ଋତ୍ୱିକଙ୍କ ପଦତାଲିକା ଦିଆଯାଇ, ଦୀକ୍ଷା ଓ ଯଜ୍ଞାରମ୍ଭରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ବିନୟରେ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अत्यद्भुतमिदं सूत यत्त्वया समुदाहृतम् । ब्रह्मणा यत्कृतो यज्ञस्तत्र क्षेत्रे महात्मना

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ! ତୁମେ ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲ, ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ; ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।

Verse 2

अग्निष्टोमादयो यज्ञा ये वर्तन्ते धरातले । यष्टव्यस्तेषु यज्ञेषु स एव हि सुरेश्वरः

ଧରାତଳରେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଛି, ସେହି ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କରେ ଯଜନ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସେଇ ଦେବେଶ୍ୱର ହିଁ।

Verse 3

तेनैव यजता तत्र को हीष्टः प्रब्रवीहि नः । ऋत्विजः के स्थितास्तत्र यैस्तत्कर्म मखोद्भवम् । तत्प्रत्यक्षे कृतं सर्वमेतन्नः कौतुकं परम्

ସେ ନିଜେ ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାବେଳେ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଇଷ୍ଟି ଅର୍ପିତ ହେଲା? ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ। ସେଠାରେ କେଉଁ କେଉଁ ଋତ୍ୱିଜ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଖୋଦ୍ଭବ ସେଇ ଯଜ୍ଞକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା? ଏସବୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ଘଟିଲା—ଏହି ଆମର ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।

Verse 4

का चैव दक्षिणा दत्ता तेन तेषां द्विजन्मनाम् । कोऽध्वर्युर्विहितस्तत्र येन तद्यजनं कृतम्

ଏବଂ ସେ ଦ୍ୱିଜନ୍ମା ପୁରୋହିତମାନଙ୍କୁ କେଉଁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ? ତଥା ସେଠାରେ କାହାକୁ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଯଜନ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା?

Verse 5

को होता कश्च वाऽग्नीध्रः को ब्रह्मा तत्र संस्थितः । उद्गाता कः स्थितस्तत्र ह्याचार्यो यज्ञकर्मणि

ସେଠାରେ ହୋତା କିଏ ଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନୀଧ୍ର କିଏ? ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା (ନିୟାମକ ପୁରୋହିତ) ଭାବେ କିଏ ଆସୀନ ଥିଲେ? ଏବଂ ଉଦ୍ଗାତା କିଏ—ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କିଏ ଥିଲେ?

Verse 6

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि सर्वं यज्ञस्य संभवम् । वृत्तांतं यच्च तत्रस्थ माश्चर्यं द्विजपुंगवाः

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜପୁଙ୍ଗବମାନେ! ସେଇ ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଭବ ଓ ବିସ୍ତାରକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ଏବଂ ସେଠାରେ ଘଟିଥିବା ସେଇ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର ବୃତ୍ତାନ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ କହିବି।

Verse 7

ये सदस्याः स्थितास्तत्र ऋत्विजश्च द्विजोत्तमाः । दक्षिणा याः प्रदत्ताश्च तेभ्यस्तेन महात्मना

ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସଭ୍ୟମାନେ—ଋତ୍ୱିଜ ଓ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ—ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେଇ ମହାତ୍ମା ଯଥୋଚିତ ଦକ୍ଷିଣା ପ୍ରଦାନ କଲେ।

Verse 8

यजता देवदेवेन ब्रह्मणाऽमिततेजसा । यज्ञकामं चतुर्वक्त्रं ज्ञात्वा देवः शतक्रतुः

ଯେତେବେଳେ ଦେବଦେବ ଅମିତତେଜସ୍ବୀ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧିର ଇଚ୍ଛା ଜାଣି ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାହା ଅବଗତ ହୋଇ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ।

Verse 9

सर्वैः सुरगणैः सार्धं साहाय्यार्थमुपागतः । तथा च भगवाञ्छंभुः सर्वदेवगणैः सह

ସହାୟତାର ନିମିତ୍ତେ ସେ ସମସ୍ତ ସୁରଗଣଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେହିପରି ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁ (ଶିବ) ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ସହ ଆଗମନ କଲେ।

Verse 10

तान्दृष्ट्वाऽभ्यागतान्ब्रह्मा मर्त्यधर्मसमाश्रितान् । प्रोवाच विनयोपेतः कृतांजलिपुटः स्थितः

ସେମାନଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ମର୍ତ୍ୟଧର୍ମସମ ଶିଷ୍ଟାଚାର ଅବଲମ୍ବନ କରି, କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହି ବିନୟରେ କହିଲେ।

Verse 11

स्वागतं वः सुरश्रेष्ठाः प्रसादः क्रियतां मम । निविश्यतां यथान्यायं स्थानेषु रुचिरेषु च

ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ; ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ। ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଏହି ରୁଚିର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

Verse 12

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यद्यूयं स्वयमागताः । मंत्राहूता यथा कृच्छ्रात्सर्वसत्रेषु गच्छथ

ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ଅନୁଗୃହୀତ—ଯେହେତୁ ଆପଣମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଆସିଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ମହାସତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଆହ୍ୱାନ କଲେ ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟରେ ଯାଇ ଆସନ୍ତି।

Verse 13

देवा ऊचुः । येन यच्चात्र कर्तव्यं तच्छीघ्रं वद पद्मज । यज्ञे तव महाभाग तस्य तत्त्वं समादिश

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ପଦ୍ମଜ! ଏଠାରେ କାହା ଦ୍ୱାରା କେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଶୀଘ୍ର କହ। ହେ ମହାଭାଗ! ତୁମ ଯଜ୍ଞର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ବିଧି ଆମକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଉପଦେଶ ଦିଅ।

Verse 14

ब्रह्मोवाच । विश्वकर्मन्द्रुतं गच्छ यज्ञमण्डपसिद्धये । पत्नीशालां ततश्चैव यज्ञवेदीस्तथैव च

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା! ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଯାଅ। ତାପରେ ପତ୍ନୀଶାଳା ଓ ଯଜ୍ଞବେଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଧିମତେ ନିର୍ମାଣ କର।

Verse 15

कुण्डानि चैव सर्वाणि यथास्थानेषु कारय । यज्ञपात्राणि सर्वाणि ग्रहाश्च चमसास्तथा

ସମସ୍ତ କୁଣ୍ଡକୁ ତାହାଙ୍କ ଯଥାସ୍ଥାନରେ କରାଅ। ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ପାତ୍ର—ଗ୍ରହ ଓ ଚମସ (କଲଛି)—ମଧ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଅ।

Verse 16

यूपाश्च यत्प्रमाणेन कर्तव्याः सचषालकाः । पचनार्थं तथा गर्ताः कर्तव्या यत्प्रमाणतः

ଯୂପ (ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ) ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରମାଣ ଅନୁସାରେ, ଉପାଙ୍ଗ ସହିତ ତିଆରି ହେଉ। ଏହିପରି ପାକକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗର୍ତ୍ତ (ଗଡ଼ା) ମଧ୍ୟ ଯଥାପ୍ରମାଣ ତିଆରି ହେଉ।

Verse 17

इष्टिकानां सहस्राणि दश चाष्टशतानि च । कर्तव्यानि त्वया शीघ्रं चयनानीति सत्वरम्

ଦଶ ହଜାର ଇଷ୍ଟିକା ଏବଂ ଅଧିକ ଆଠଶେ—ଏସବୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ତିଆରି କରିବାକୁ ହେବ; ବେଦୀ-ଚୟନ ପାଇଁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।

Verse 18

तथा हिरण्मयश्चापि पुरुषः कार्य एव हि । तथेत्युक्ता ततस्त्वष्टा शीघ्राच्छीघ्रतरं ययौ

“ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ପୁରୁଷ-ପ୍ରତିମା ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ କରାଯାଉ।” ଏହିପରି କୁହାଯାଉଥିବାରେ ତ୍ୱଷ୍ଟା “ତଥାସ୍ତୁ” କହି ଅତିଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ।

Verse 19

ततस्तु पद्मजः प्राह देवाचार्यं बृह स्पतिम् । बृहस्पते त्वमानीहि यज्ञार्हानृत्विजोऽखिलान्

ତାପରେ ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବାଚାର୍ଯ୍ୟ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ବୃହସ୍ପତେ, ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ସମସ୍ତ ଋତ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।”

Verse 20

यावत्षोडशसंख्याश्च नान्यस्यैतद्धि युज्यते । त्वया शक्र सदा कार्या शुश्रूषा च द्विजन्मनाम्

“ସେମାନେ ଷୋଳଜଣ ହେବେ; ଏହାଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ ସଦା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସେବା-ଶୁଶ୍ରୂଷା କର।”

Verse 21

हस्तपादावमर्द्दश्च श्रांतानां पृष्ठमर्द्दनम् । धनाध्यक्ष त्वया देया दक्षिणा कालसंभवा

“ଶ୍ରାନ୍ତମାନଙ୍କ ହାତ-ପାଦ ମର୍ଦ୍ଦନ କର, କ୍ଲାନ୍ତମାନଙ୍କ ପିଠି ମଧ୍ୟ ମର୍ଦ୍ଦନ କର। ହେ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ, ଯଥାକାଳେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।”

Verse 22

सुवस्त्राणि हिरण्यं च तथान्यद्वापि वांछितम् । त्वया विष्णो सदा कार्यं कृत्याकृत्यपरीक्षणम्

“ସୁବସ୍ତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଯାହା କିଛି ଇଚ୍ଛିତ, ସେସବୁ ପ୍ରଦାନ କର। ହେ ବିଷ୍ଣୋ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ-ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟର ପରୀକ୍ଷା ତୁମେ ସଦା କରିବା ଉଚିତ।”

Verse 23

युक्तं कृतमथो नैव सावधानेन सर्वदा । लोकपालाश्च ये सर्वे रक्षंतु सकला दिशः । भूतप्रेतपिशाचानां प्रवेशं राक्षसोद्भवम्

କିଛିମଧ୍ୟ ଅଯୁକ୍ତ ଭାବେ କରାଯାଉ ନାହିଁ; ସଦା ସାବଧାନ ରୁହନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ସକଳ ଦିଗକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଭୂତ‑ପ୍ରେତ‑ପିଶାଚ ଓ ରାକ୍ଷସୋଦ୍ଭବ ଅଶୁଭ ଶକ୍ତିର ପ୍ରବେଶ ନିବାରଣ କରନ୍ତୁ।

Verse 24

यो यं कामयते कामं किंचिद्वस्त्रं धनं च वा । विचार्य तस्य तद्देयं सर्वयज्ञाधिपेन तु

ଯେ କେହି ଯେଉଁ କାମନା କରେ—ବସ୍ତ୍ର ହେଉ କି ଧନ—ତାହାକୁ ଯଥାଯଥ ବିଚାର କରି, ସର୍ବଯଜ୍ଞାଧିପତି ପ୍ରଭୁ ତାହା ତାଙ୍କୁ ଦେଉନ୍ତୁ।

Verse 25

आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवा मरुद्गणाः । भवंतु परिवेष्टारो भोक्तुकामजनस्य च

ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଓ ମରୁଦ୍ଗଣ—ଭୋଗ গ্ৰହଣ କରିବାକୁ ଆସିଥିବା ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ପରିବେଷ୍ଟା, ସେବକ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 26

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो विश्वकर्मा त्वरान्वितः । अब्रवीत्पंकजभवं संसिद्धो यज्ञमण्डपः

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତ୍ୱରାସହିତ ଆସି ପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।”

Verse 27

सर्वमन्यत्समादिष्टं यत्त्वयोक्तं चतुर्मुख

ହେ ଚତୁର୍ମୁଖ! ଆପଣ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେହି ଅନୁସାରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସୁସଂଗଠିତ ହୋଇଛି।

Verse 28

ततो बृहस्पतिः प्राह समभ्येत्य पितामहम् । समानीता मया देव ब्राह्मणा यज्ञकर्मणि

ତେବେ ବୃହସ୍ପତି ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ— “ହେ ଦେବ! ଯଜ୍ଞକର୍ମ ପାଇଁ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଆଣିଛି।”

Verse 29

विप्राः षोडशसंख्याश्च ऋत्विक्कर्मणि योजय । स्वयं परीक्ष्य देवेश यज्ञकर्मप्रसिद्धये

“ଷୋଳଜଣ ବିପ୍ରଙ୍କୁ ଋତ୍ୱିଜ କର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ କର; ହେ ଦେବେଶ! ନିଜେ ପରୀକ୍ଷା କରି, ଯେପରି ଯଜ୍ଞକର୍ମ ସଫଳ ହୁଏ।”

Verse 30

ततो ब्रह्मा स्वयं दृष्ट्वा तान्परीक्ष्य प्रयत्नतः । ऋत्विक्त्वे च नियोज्याथ ततश्चक्रे तदर्हणम्

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଯତ୍ନରେ ପରୀକ୍ଷା କଲେ; ଋତ୍ୱିଜ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରି, ପରେ ତାଙ୍କର ଯଥୋଚିତ ଅର୍ହଣ-ସତ୍କାର କଲେ।

Verse 31

ऋषय ऊचुः । ऋत्विजां चैव सर्वेषां सूत नामानि कीर्तय । येन यो विहितस्तत्र पदार्थः सूत तं वद

ଋଷିମାନେ କହିଲେ— “ହେ ସୂତ! ସମସ୍ତ ଋତ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ନାମ କୀର୍ତ୍ତନ କର; ଏବଂ ହେ ସୂତ, ସେଠାରେ କାହାକୁ କେଉଁ ପଦ ଓ କେଉଁ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ତାହା କହ।”

Verse 32

सूत उवाच । भृगुर्हौत्रे ततस्तेन वृतो ब्राह्मणसत्तमाः । मैत्रावरुणसंज्ञस्तु तथैव च्यवनो मुनिः

ସୂତ କହିଲେ— “ହୋତୃ ପଦ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ବାଛାଗଲା; ଏବଂ ମୈତ୍ରାବରୁଣ ପଦ ପାଇଁ ସେହିପରି ମୁନି ଚ୍ୟବନ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ।”

Verse 33

अच्छावाको मरीचिश्च ग्रावस्तुद्गालवो मुनिः । पुलस्त्यश्च तथा ऽध्वर्युः प्रस्थातात्रिश्च संस्थितः

ସେଠାରେ ମରୀଚି ଅଚ୍ଛାବାକ ହେଲେ, ମୁନି ଗାଲବ ଗ୍ରାବସ୍ତୁତ୍ ହେଲେ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଅତ୍ରି ପ୍ରସ୍ଥାତୃ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।

Verse 34

तत्र रैभ्यो मुनिर्नेष्टा तत्रोन्नेता सनातनः । ब्रह्मा च नारदो गर्गो ब्राह्मणाच्छंसिरेव च

ସେଠାରେ ମୁନି ରୈଭ୍ୟ ନେଷ୍ଟୃ ହେଲେ ଏବଂ ସନାତନ ଉନ୍ନେତୃ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ନାରଦ, ଗର୍ଗ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚ୍ଛଂସି ପୁରୋହିତ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 35

आग्नीध्रश्च भरद्वाजो होता पाराशरस्तथा । तथैव तत्र क्षेत्रे च उद्गाता गोभिलो मुनिः

ଭରଦ୍ୱାଜ ଆଗ୍ନୀଧ୍ର ହେଲେ ଏବଂ ପାରାଶର ହୋତୃ ହେଲେ। ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁନି ଗୋଭିଲ ଉଦ୍ଗାତୃ ହେଲେ।

Verse 36

तथैव कौथुमो जज्ञे प्रस्तौता यज्ञकर्मणि । शांडिल्यः प्रतिहर्त्ता च सुब्रह्मण्यस्तथांगिराः

ସେହିପରି ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ କୌଥୁମ ପ୍ରସ୍ତୋତୃ ହେଲେ। ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ପ୍ରତିହର୍ତୃ ହେଲେ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରା ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ପୁରୋହିତ ମଧ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 37

तस्य यज्ञस्य सिद्ध्यर्थमित्येते षोडशर्त्विजः । वस्त्राभरणशोभाढ्या विनयेन कृताश्च ते

ସେହି ଯଜ୍ଞର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହି ଷୋଳ ଋତ୍ୱିଜ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ବିନୟରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 38

ततः कृत्वा स्वयं ब्रह्मा सर्वेषामर्हणक्रियाम् । गृह्योक्तेन विधानेन ततः प्रोवाच सादरम्

ତତଃ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ଗୃହ୍ୟପରମ୍ପରାଉକ୍ତ ବିଧାନାନୁସାରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅର୍ହଣ-ସତ୍କାର କ୍ରିୟା କରି, ପରେ ସାଦରେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 39

एषोऽह शरणं प्राप्तो युष्माकं द्विजसत्तमाः । अनुगृह्णीत मां सर्वे दीक्षायै यज्ञकर्मणः

ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ! ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଶରଣକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଏହି ଯଜ୍ଞକର୍ମ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୀକ୍ଷା ଲଭିପାରିବି।

Verse 180

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे ब्रह्मयज्ञोपाख्याने यज्ञमण्ड पप्राप्तब्राह्मणसत्कारपूर्वकर्त्विगादिस्थानयोजनापूर्वकाध्वरकर्मारंभोनामाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞୋପାଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ‘ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପକୁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସତ୍କାର, ଋତ୍ୱିକାଦିଙ୍କ ସ୍ଥାନଯୋଜନା ଓ ଅଧ୍ୱରକର୍ମର ଆରମ୍ଭ’ ନାମକ ୧୮୦ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।