Adhyaya 153

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति रूपतीर्थमनुत्तमम् । यत्र स्नातो नरः सम्यग्विरूपो रूपवान्भवेत्

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଆଉ ଏକ ଅନୁତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ନାମ ‘ରୂପତୀର୍ଥ’; ଯେଉଁଠାରେ ଯଥାବିଧି ସ୍ନାନ କଲେ ବିରୂପ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରୂପବାନ ହୁଏ।

Verse 2

पूर्वं भगवता तेन ब्रह्मणा लोक कर्तृणा । सृष्टिं कृत्वा च विस्तीर्णां यथोक्तं च चतुर्विधाम्

ପୂର୍ବେ ଲୋକକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା, ଯଥୋକ୍ତ ପ୍ରକାରେ, ବିସ୍ତୃତ ଚତୁର୍ବିଧ ସୃଷ୍ଟି ସୃଜନ କଲେ।

Verse 3

ततः स चिन्तयामास रूपसंचयसंयुताम् । एकामप्सरसं दिव्यां देवमायां सृजाम्यहम्

ତାପରେ ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ରୂପସଞ୍ଚୟସମ୍ପନ୍ନ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାକୁ, ଦେବମାୟାକୁ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରିବି।”

Verse 4

ततश्च सर्वदेवानां समादाय तिलंतिलम् । रूपं च निर्ममे पश्चादत्याश्चर्यमयीं च ताम्

ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ତିଳ-ତିଳ ଅଂଶ ସଂଗ୍ରହ କରି, ପରେ ତାହାର ରୂପ ଗଢ଼ିଲେ; ଏବଂ ତାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟୀ କରି ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 5

यां दृष्ट्वा क्षोभमापन्नः स्वयमेव पितामहः

ତାକୁ ଦେଖି ସ୍ୱୟଂ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ମଧ୍ୟ କ୍ଷୋଭକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 6

ततस्तां प्रेषयामास कैलासं प्रति पद्मजः । गच्छ देवि महादेवं प्रणमस्व शुचिस्मिते

ତାପରେ ପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା) ତାକୁ କୈଲାସ ପ୍ରତି ପଠାଇ କହିଲେ— “ଯାଅ ଦେବି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ।”

Verse 7

ततः सा सत्वरं गत्वा कैलासं पर्वतोत्तमम् । अपश्यच्छंकरं तत्र निर्विष्टं पार्वतीसमम्

ତାପରେ ସେ ଶୀଘ୍ରେ ପର୍ବତୋତ୍ତମ କୈଲାସକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହ ଆସୀନ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।

Verse 9

शंकरोऽपि च तां दृष्ट्वा विस्मयं परमं गतः । सुदृष्टां नाकरोद्भीत्या पार्श्वस्थां वीक्ष्य पार्वतीम् । ततः प्रदक्षिणां चक्रे सा प्रणम्य महेश्वरम् । श्रद्धया परया युक्ता कृतांजलिपुटा स्थिता

ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଦେଖି ପରମ ବିସ୍ମୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦାଭୟରୁ ତାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ନ ଦେଖି, ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ସେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲା; ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ, କରଯୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲା।

Verse 10

यावद्दक्षिणपार्श्वस्था तावद्वक्त्रं स दक्षिणम् । प्रचकार महादेवस्तदुपाकृष्टलोचनः

ଯେତେଦିନ ସେ ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିଲା, ସେତେଦିନ ମହାଦେବ ମୁହଁକୁ ଦକ୍ଷିଣଦିଗକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ; ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ତାହାପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲା।

Verse 11

पश्चिमायां यदा साऽभूत्प्रदक्षिणवशाच्छुभा । पश्चिमं वदनं तेन तदर्थं च कृतं ततः

ସେଇ ଶୁଭା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ବଳରେ ଯେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆସିଲା, ସେତେବେଳେ ସେଇ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେବ ଏକ ପଶ୍ଚିମମୁଖ ଗଢ଼ିଲେ।

Verse 12

एवमुत्तरसंस्थायां तस्यां देवेन शंभुना । उत्तरं वदनं क्लृप्तं गौरीभीतेन चेतसा । न ग्रीवां चालयामास कथंचिदपि स द्विजाः

ଏହିପରି ସେ ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲା, ଗୌରୀଭୟରେ ଚିତ୍ତ ଆକୁଳ ଥିବା ଶମ୍ଭୁଦେବ ଉତ୍ତରମୁଖ ଗଢ଼ିଲେ; ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଗ୍ରୀବା ହଲାଇଲେ ନାହିଁ।

Verse 13

एतस्मिन्नंतरे तत्र नारदो मुनिपुंगवः । अब्रवीत्पार्वतीं पश्चात्प्रणिपत्य महेश्वरम्

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ପ୍ରଥମେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।

Verse 14

नारद उवाच । पश्य पार्वति ते पत्युश्चेष्टितं गर्हितं यथा । दृष्ट्वा रूपवतीं नारीं कृतं ।मुखचतुष्टयम्

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ବତୀ, ଦେଖ; ତୋର ପତିଙ୍କ ଆଚରଣ କେତେ ନିନ୍ଦନୀୟ! ରୂପବତୀ ନାରୀକୁ ଦେଖି ସେ ନିଜ ପାଇଁ ଚାରିଟି ମୁହଁ ଗଢ଼ିନେଲେ।

Verse 16

हास्यस्य पदवीमद्य त्वं गमिष्यसि पार्वति । सर्वासां देवपत्नीनां ज्ञात्वान्यासक्तमीश्वरम्

ପାର୍ବତୀ, ଆଜି ସମସ୍ତ ଦେବପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହେବ; ଈଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତ୍ର ଆସକ୍ତ ବୋଲି ସେମାନେ ଜାଣିଲେ।

Verse 17

एतद्देवि विजानासि यादृक्चित्तं शिवोद्भवम् । अस्या उपरि वेश्याया निंदिताया विचक्षणैः

ଦେବୀ, ଶିବୋଦ୍ଭବ ଚିତ୍ତ କେମିତି ହୁଏ ତୁମେ ଜାଣ; ତଥାପି ବିଚକ୍ଷଣମାନେ ନିନ୍ଦିତ କହୁଥିବା ଏହି ବେଶ୍ୟା ଉପରେ ତାହା ଝୁକେ।

Verse 18

समादाय निजे हर्म्य एतां संस्थापयिष्यति । परं लज्जासमोपेतो न ब्रवीति वचः शुभे

ତାକୁ ନେଇ ସେ ନିଜ ହର୍ମ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବ; କିନ୍ତୁ ଲଜ୍ଜାରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ହେ ଶୁଭେ, ଗୋଟିଏ କଥା ମଧ୍ୟ କହିବ ନାହିଁ।

Verse 19

अहमेतद्विजानामि न त्वया सदृशी क्वचित् । अस्ति नारी तथाऽन्योपि विजानाति सुरेश्वरि

ମୁଁ ଏହା ଜାଣେ—ତୁମ ପରି ସ୍ତ୍ରୀ କେଉଁଠି ନାହିଁ; ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ, ତୁମ ପରି ବୁଝୁଥିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାରୀ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 20

ततो निरोधया मास द्रुतं सा पर्वतात्मजा । सर्वनेत्राणि देवस्य महिषीधर्ममाश्रिता

ତାପରେ ପର୍ବତକନ୍ୟା ଶୀଘ୍ର (ତାଙ୍କୁ) ନିରୋଧ କଲେ; ପତ୍ନୀଧର୍ମ ଅର୍ଥାତ୍ ମହିଷୀଧର୍ମ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦେବଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ରୋକିଦେଲେ।

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे शैला विशीर्यंति समंततः । मर्यादां संत्यजंति स्म सर्वे च मकरालयाः

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପର୍ବତମାନେ ଫାଟିଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ ମକରମାନଙ୍କ ଆଳୟ ସମୁଦ୍ରମାନେ ସବୁ ନିଜ ମର୍ଯ୍ୟାଦା-ସୀମା ତ୍ୟାଗ କଲେ।

Verse 22

प्रलयस्य समुत्थानं संजातं द्विजसत्तमाः । तावद्ब्रह्मदिनं प्राप्तं परमं सृष्टिलक्षणम्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ପ୍ରଳୟରୁ ଉତ୍ଥାନ ଘଟିଲା; ତାପରେ ସୃଷ୍ଟି-ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ ପରମ ‘ବ୍ରହ୍ମଦିନ’ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 23

निमेषेण पुनस्तस्य प्रलयस्य प्रजापतेः । ब्रह्मणः सा निशा प्रोक्ता सर्वं तोयमयं भवेत्

ପୁନର୍ବାର ଏକ ନିମେଷରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସେହି ପ୍ରଳୟ ଘଟେ; ତାହାକୁ ‘ବ୍ରହ୍ମରାତ୍ରି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ସବୁକିଛି ଜଳମୟ ହୋଇଯାଏ।

Verse 24

अथ तत्र गणाः सर्वे भृगिनंदिपुरःसराः । सोऽपि देवमुनिर्भीतस्तामुवाच सुरेश्वरीम्

ତାପରେ ସେଠାରେ ଭୃଗି ଓ ନନ୍ଦୀଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ସମବେତ ହେଲେ; ଏବଂ ସେ ଦେବମୁନି ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 25

मुंचमुंच सुरज्येष्ठे देवनेत्राणि संप्रति । नोचेन्नाशः समस्तस्य लोकस्यास्य भविष्यति

‘ହେ ସୁରଜ୍ୟେଷ୍ଠେ! ଏବେଇ ଦେବନେତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର, ମୁକ୍ତ କର; ନଚେତ୍ ଏହି ସମଗ୍ର ଲୋକର ବିନାଶ ହେବ।’

Verse 26

एवं प्रोक्ताऽपि सा देवी यावच्च न मुमोच तम् । तावद्देवेन लालाटं विसृष्टं लोचनं परम्

ଏଭଳି କୁହାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀ ତାକୁ ସେତେବେଳେ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଦେବ ନିଜ ଲଲାଟରୁ ଏକ ପରମ ନୟନ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Verse 27

कृपाविष्टेन लोकानां येन रक्षा प्रजायते । न शक्तो वारितुं देवीं प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम्

ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପାରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ରକ୍ଷା ହୁଏ—ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ସେ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ।

Verse 28

अंबिकां विबुधाः प्राहुस्त्र्यंबकाणि यतो द्विजाः । तस्मात्संकीर्त्यते लोके त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ବିବୁଧମାନେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ‘ତ୍ର୍ୟମ୍ବକା’ (ତ୍ରିନୟନା) ବୋଲି କହନ୍ତି; ତେଣୁ ଦେବମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ‘ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ’ ଭାବେ ସଂକୀର୍ତ୍ୟତେ।

Verse 29

ततः संत्यज्य तं देवं देवी पर्वतपुत्रिका । प्रोवाच कोपरक्ताक्षी पुरःस्थां तां तिलोत्तमाम्

ତାପରେ ପର୍ବତପୁତ୍ରୀ ଦେବୀ ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ପାଖେ ରଖି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତନୟନା ହୋଇ, ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ତିଲୋତ୍ତମାକୁ କହିଲେ।

Verse 30

यस्मान्मे दयितः पापे त्वया रूपाद्विडंबितः । चतुर्वक्त्रः कृतस्तस्मात्त्वं विरूपा भव द्रुतम्

‘ହେ ପାପିନୀ! ତୋର ରୂପର ଗର୍ବରେ ତୁ ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ବିଡମ୍ବନା କରି ତାଙ୍କୁ ଚତୁର୍ମୁଖ କରିଦେଲୁ; ତେଣୁ ତୁ ଶୀଘ୍ରେ ବିରୂପା ହେଉ!’

Verse 31

ततः सा सहसा भूत्वा तत्क्षणाद्भग्ननासिका । शीर्णकेशा बृहद्दंता चिपिटाक्षी महोदरा

ତତ୍କ୍ଷଣେ ସେ ସହସା ଭଗ୍ନନାସିକା ହୋଇଗଲା। କେଶ ଛିଣ୍ଡିଗଲା, ଦାନ୍ତ ବଡ଼ ହେଲା, ଆଖି ଚପଟ ହେଲା ଏବଂ ଉଦର ଫୁଲିଗଲା।

Verse 32

अथ वीक्ष्य निजं देहं तथाभूतं वराप्सराः । प्रोवाच वेपमाना सा कृतांजलिपुटा स्थिता

ତାପରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପ୍ସରା ନିଜ ଦେହ ଏପରି ହୋଇଥିବା ଦେଖି, କମ୍ପିତ ହୋଇ, କରଯୋଡ଼ି ଦାଁଡ଼ି କହିଲା।

Verse 33

अहं संप्रेषिता देवि प्रणामार्थं त्रिशूलिनः । ब्रह्मणा तेन चायाता युष्माकं च विशेषतः

ଦେବୀ! ମୁଁ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁ (ଶିବ)ଙ୍କ ପ୍ରଣାମାର୍ଥେ ପ୍ରେଷିତା। ଏବଂ ସେଇ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପଠାଇଛନ୍ତି—ବିଶେଷତଃ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣେ ନମସ୍କାର ପାଇଁ।

Verse 34

निर्दोषाया विरागायास्तस्माद्युक्तं न ते भवेत् । शापं दातुं प्रसादं मे तस्मात्त्वं कर्तुमर्हसि

ମୁଁ ନିର୍ଦୋଷା ଓ ବିରାଗିଣୀ; ତେଣୁ ମୋତେ ଶାପ ଦେବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ। ଅତଏବ ଶାପ ନୁହେଁ, ମୋତେ ପ୍ରସାଦ ଦେବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 35

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा दीनं सत्यं च पार्वती । पश्चात्तापसमोपेता ततः प्रोवाच सुप्रियम्

ତାହାର ଦୀନ ଓ ସତ୍ୟ ବଚନ ଶୁଣି ପାର୍ବତୀ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ତାପରେ ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ କହିଲେ।

Verse 36

स्त्रीस्वभावात्समायातः कोपोऽयं त्वां प्रति द्रुतम् । तस्मादागच्छ गच्छावो मया सार्धं धरातले

ନାରୀସ୍ୱଭାବର ଶୀଘ୍ରତାରୁ ତୋ ପ୍ରତି ଏହି କ୍ରୋଧ ତୁରନ୍ତ ଉଠିଲା। ତେଣୁ ଆ, ମୋ ସହିତ ଧରାତଳକୁ ଚଳିବା।

Verse 37

तत्रास्ति रूपदं तीर्थं मया चोत्पादितं स्वयम् । माघशुक्लतृतीयायां स्नानार्थं विमलोदकम्

ସେଠାରେ ରୂପଦାୟକ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହାକୁ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟାରେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ତାହାର ଜଳ ନିର୍ମଳ।

Verse 38

या नारी प्रातरुत्थाय तत्र स्नानं समाचरेत् । सा स्याद्रूपवती नूनमदृष्टे रविमंडले

ଯେ ନାରୀ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ରୂପବତୀ ହୁଏ—ରବିମଣ୍ଡଳ ଦେଖିବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 39

सदा माघे तृतीयायां तत्र स्नानं करोम्यहम् । अद्य सा तत्र यास्यामि स्नानाय कृतनिश्चया

ମୁଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାଘ ତୃତୀୟାରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ। ଆଜି ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେଠାକୁ ଯିବି।

Verse 40

सूत उवाच । एवमुक्त्वा समादाय सा देवी तां तिलोत्तमाम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे रूपतीर्थं जगाम च

ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି କହି ସେ ଦେବୀ ତିଲୋତ୍ତମାକୁ ସହ ନେଇ ହାଟକେଶ୍ୱରର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ରୂପତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ।

Verse 41

तत्र स्नानं स्वयं चक्रे विधिपूर्वं सुरेश्वरी । तस्या ह्यनन्तरं सापि भक्तियुक्ता तिलोत्तमा

ସେଠାରେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ୱୟଂ ସ୍ନାନ କଲେ। ତାଙ୍କ ପରେ ସତ୍ୱରେ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତା ତିଲୋତ୍ତମା ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କଲା।

Verse 42

ततः कांतिमती जाता तत्क्षणादेव भामिनी । पूर्वमासीयद्थारूपा तथासाऽभूद्विशेषतः

ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେଇ ଭାମିନୀ କାନ୍ତିମତୀ ହେଲା। ପୂର୍ବରୁ ଯେ ରୂପ ଥିଲା, ସେହି ରୂପ ପୁନଃ ପାଇଲା; ବିଶେଷତଃ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।

Verse 43

अथ तुष्टिसमायुक्ता तां प्रणम्य सुरेश्वरीम् । प्रोवाच विस्मयाविष्टा हर्षगद्गदया गिरा

ତାପରେ ତୁଷ୍ଟିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା। ବିସ୍ମୟାବିଷ୍ଟ ହୋଇ ହର୍ଷରେ ଗଦ୍ଗଦ କଣ୍ଠରେ କହିଲା।

Verse 44

प्राप्तं रूपं महादेवि त्वत्प्रसादाच्चिरन्तनम् । ब्रह्मलोकं गमिष्यामि मामनुज्ञातुमर्हसि

ହେ ମହାଦେବୀ! ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୋର ଚିରନ୍ତନ ରୂପ ମୁଁ ପାଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯିବି; ଦୟାକରି ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।

Verse 45

गौर्युवाच । वरं यच्छामि ते पुत्रि यत्किंचिद्धृदि संस्थितम् । तस्मात्प्रार्थय विश्रब्धा न वृथा मम दर्शनम्

ଗୌରୀ କହିଲେ—କନ୍ୟେ! ତୋ ହୃଦୟରେ ଯେ କିଛି ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ସେହି ବର ମୁଁ ତୋତେ ଦେଉଛି। ତେଣୁ ନିର୍ଭୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କର; ମୋର ଦର୍ଶନ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 46

तिलोत्तमोवाच । अहमत्र करिष्यामि क्षेत्रे तीर्थं निजं शुभे । त्वत्प्रसादेन तद्देवि यातु ख्यातिं धरातले

ତିଲୋତ୍ତମା କହିଲେ—ହେ ଶୁଭେ ଦେବୀ, ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଁ ମୋର ନିଜ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପନ କରିବି। ହେ ଦେବି, ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ତୀର୍ଥ ଧରାତଳେ ଖ୍ୟାତି ପାଉ।

Verse 47

त्वया तत्रापि कर्तव्यं वर्षांते स्नानमेव हि । हितार्थं सर्वनारीणां रूपसौभाग्यदायकम्

ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷା ଶେଷରେ ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ, ରୂପ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦାୟକ।

Verse 48

गौर्युवाच । चैत्रशुक्लतृतीयायां सदाहं त्वत्कृते शुभे । स्नानं तत्र करिष्यामि मध्याह्ने समुपस्थिते

ଗୌରୀ କହିଲେ—ହେ ଶୁଭେ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା ଦିନ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସଦା ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବି।

Verse 49

हितार्थं सर्वनारीणां तव वाक्यादसंशयम् । या तत्र दिवसे नारी तस्मिंस्तीर्थे करिष्यति

ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ—ତୁମ ବଚନରୁ ନିଶ୍ଚୟ—ଯେ ନାରୀ ସେହି ଦିନ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବ...

Verse 50

स्नानं सा सौख्यसंयुक्ता भविष्यति सुखान्विता । स्पृहणीया च नारीणां सर्वासां धरणीतले

ସେ ସ୍ନାନ କରି ସୌଖ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ହେବ, ସୁଖରେ ଯୁକ୍ତ ରହିବ। ଧରାତଳର ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସ୍ପୃହଣୀୟ ଓ ଅନୁକରଣୀୟ ହେବ।

Verse 51

पुरुषोऽपि सुभक्त्या यस्तत्र स्नानं करिष्यति । सप्तजन्मानि रूपाढ्यः ससौभाग्यो भविष्यति

ଯେ ପୁରୁଷ ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତିରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୂପବାନ୍ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟବାନ୍ ହେବ।

Verse 52

सूत उवाच । एवमुक्ता तदा देव्या साप्सरा द्विजसत्तमाः । चक्रे कुण्डं सुविस्तीर्णं विमलोदप्रपूरितम्

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଦେବୀଙ୍କ ଏପରି ଉକ୍ତି ଶୁଣି ସେଇ ଅପ୍ସରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ କୁଣ୍ଡ ନିର୍ମାଣ କଲା, ଯାହା ନିର୍ମଳ ଓ ନିଷ୍କଳୁଷ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

Verse 53

उपकंठे ततस्तस्य स्थापयामास पार्वतीम् । ततो जगाम संहृष्टा ब्रह्मलोकं तिलोत्तमा

ତାପରେ ସେଇ କୁଣ୍ଡର ତଟରେ ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲା। ତଦନନ୍ତରେ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ନେଇ ତିଲୋତ୍ତମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲା।

Verse 54

ततः प्रभृति संजातं कुण्डमप्सरसा कृतम् । स्नानमात्रैर्नरैर्यत्र सौभाग्यं लभ्यते द्विजाः

ସେହି ସମୟରୁ ଅପ୍ସରାକୃତ ଏହି କୁଣ୍ଡ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରରେ ମନୁଷ୍ୟ ସୌଭାଗ୍ୟ ଲଭେ।

Verse 55

नारीभिश्च विशेषेण पुत्रप्राप्तिरनुत्तमा । तथान्यदपि यत्किंचिद्वांछितं हृदये स्थितम्

ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷତଃ ଅନୁତ୍ତମ ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ।

Verse 153

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽप्सरःकुण्डोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକସମ୍ମିଳିତ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଅପ୍ସରଃକୁଣ୍ଡ ଉତ୍ପତ୍ତି-ମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୧୫୩ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।