Adhyaya 150

Verse 1

सूत उवाच । शुक्रस्तस्य वचः श्रुत्वा चित्ते कृत्वा दयां ततः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं गत्वा सिद्धिप्रदायकम्

ସୂତ କହିଲେ—ତାହାର କଥା ଶୁଣି ଶୁକ୍ର ହୃଦୟରେ ଦୟା ଧାରଣ କରି, ପରେ ସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାୟକ ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ।

Verse 2

चकार विधिवद्धोमं स्वमांसेन हुताशने । मंत्रैराथर्वणै रौद्रैः कुण्डं कृत्वा त्रिकोणकम्

ସେଠାରେ ସେ ବିଧିପୂର୍ବକ ହୋମ କଲା, ନିଜ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲା; ରୌଦ୍ର ଅଥର୍ବଣ ମନ୍ତ୍ରରେ ତ୍ରିକୋଣ କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କଲା।

Verse 3

एवं संजुह्वतस्तस्य तेन वै विधिना तदा । यथा रुद्रेण संतुष्टा देवी केलीश्वरी तदा

ସେ ଏହି ଏକେ ବିଧିରେ ଆହୁତି ଦେଉଥିବାବେଳେ, ଦେବୀ କେଳୀଶ୍ୱରୀ ସେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ—ଯେପରି ପୂର୍ବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 4

तं प्रोवाच समेत्याशु शुक्रं दैत्यपुरोहितम् । मा त्वं भार्गवशार्दूल कुरु मांसपरिक्षयम्

ଦେବୀ ଶୀଘ୍ର ସମୀପକୁ ଆସି ଦୈତ୍ୟପୁରୋହିତ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଭାର୍ଗବଶାର୍ଦୂଳ, ନିଜ ମାଂସର କ୍ଷୟ କରନି।”

Verse 5

भाविताऽहं त्रिनेत्रेण तत्किं ब्रूहि करोमि ते

“ମୁଁ ତ୍ରିନେତ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ତେଣୁ କୁହ—ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କ’ଣ କରିବି?”

Verse 6

शुक्र उवाच । यथा रुद्रस्य साहाय्यं त्वयात्र विहितं शुभे । अंधकस्याऽपि कर्तव्यं तथैवैष वरो मम

ଶୁକ୍ର କହିଲେ—“ହେ ଶୁଭେ, ଯେପରି ତୁମେ ଏଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲ, ସେପରି ଅନ୍ଧକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିଏ ମୋର ବର।”

Verse 7

ये केचिद्दानवा युद्धे भक्षिताश्च विनाशिताः । अस्य सैन्यस्य ते सर्वे पुनर्जीवंतु सत्वरम्

ଏହି ସେନାର ଯେ କେହି ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭକ୍ଷିତ କିମ୍ବା ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ପୁନର୍ଜୀବିତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 8

देव्युवाच । जीवयिष्यामि तान्सर्वान्दानवान्निहतान्रणे । नवसंभक्षितान्विप्र प्रविष्टान्योगिनीमुखे

ଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ର! ରଣରେ ନିହତ ସେହି ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବି; ଯେମାନେ ନବଭକ୍ଷିତ ହୋଇ ଯୋଗିନୀର ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 9

एवमुक्त्वा ददौ तस्मै सा देवी हर्षितानना । नाम्नाऽमृतवतीं विद्यां यया जीवंति ते मृताः

ଏପରି କହି, ହର୍ଷରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖବତୀ ସେହି ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ‘ଅମୃତବତୀ’ ନାମକ ବିଦ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୃତମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 10

ततः शुक्रः प्रहृष्टात्मा गत्वांधकमुवाच ह । सिद्धा केलीश्वरी देवी यथा शम्भोस्तथा मम

ତାପରେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ଶୁକ୍ର ଅନ୍ଧକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ—‘କେଳୀଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ସିଦ୍ଧା ଓ ଅବ୍ୟର୍ଥା; ଯେପରି ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର, ସେପରି ମୋର ମଧ୍ୟ।’

Verse 11

तया दत्ता शुभा विद्या मम दैत्या मृताश्च ये । तान्सर्वांस्तत्प्रभावेन योजयिष्यामि जीविते

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ଶୁଭ ବିଦ୍ୟାର ପ୍ରଭାବେ, ମୋର ଯେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମୃତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନଃ ଜୀବନରେ ଯୋଗାଇଦେବି।

Verse 12

त्वयाऽस्याः सततं भक्तिः कार्या दानव सत्तम । अष्टम्यां च विशेषेण चतुर्दश्यां च सर्वदा

ହେ ଦାନବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସଦା ଭକ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ—ବିଶେଷକରି ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ସର୍ବଦା।

Verse 13

एषा सा परमा शक्तिर्यया व्याप्तमिदं जगत् । केवलं भक्तिसाध्या सा न दण्डेन कथंचन

ଏହିଁ ସେଇ ପରମ ଶକ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏ ସମଗ୍ର ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ। ସେ କେବଳ ଭକ୍ତିରେ ଲଭ୍ୟ, ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ବଳରେ କେବେ ନୁହେଁ।

Verse 14

एवमुक्तस्तु शुक्रेण स तदा दानवाधिपः । तां देवीं पूजयामास भावभक्तिसमन्वितः

ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଦାନବାଧିପତି ସେତେବେଳେ ଭାବଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲା।

Verse 15

स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैस्ततः प्रोवाच सादरम् । तथान्या मातरः सर्वा यथाज्येष्ठं यथाक्रमम्

ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସ୍ତୁତି କରି ସେ ପରେ ସାଦରେ କହିଲା; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମାତୃଦେବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠତା ଓ କ୍ରମାନୁସାରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲା।

Verse 16

अज्ञानाद्यन्मया देवि कृतः कोपस्तवोपरि । मर्षणीयस्तथा सोऽद्य दीनस्य प्रणतस्य च

ହେ ଦେବୀ, ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ଯେ କ୍ରୋଧ କରିଥିଲି, ସେହିଟି ଆଜି କ୍ଷମା କର; ମୁଁ ଦୀନ, ଶରଣାଗତ ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।

Verse 17

श्रीदेव्युवाच । परितुष्टाऽस्मि ते वत्स प्रभावाद्भार्गवस्य च । वरं वरय तस्मात्त्वं न वृथा दर्शनं मम

ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ—ବତ୍ସ, ତୁମର ଏବଂ ଭାର୍ଗବ (ଶୁକ୍ର)ଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ତେଣୁ ବର ମାଗ; ମୋର ଦର୍ଶନ ତୁମ ପାଇଁ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 18

अन्धक उवाच । अनेनैव तु रूपेण ये त्वां ध्यायंति देहिनः । पूजयंति च सद्भक्त्या संस्थाप्य प्रतिमां तव । तेषां सिद्धिः प्रदातव्या त्वया हृदयवांछिता

ଅନ୍ଧକ କହିଲା—ଯେ ଦେହଧାରୀମାନେ ଏହି ରୂପରେ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କରି ସଦ୍ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହୃଦୟବାଞ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 19

देव्युवाच । यो मामनेन रूपेण स्थापयिष्यति मानवः । तस्य मोक्षं प्रदास्यामि पापस्यापि न संशयः

ଦେବୀ କହିଲେ—ଯେ ମାନବ ମୋତେ ଏହି ରୂପରେ ସ୍ଥାପନ କରିବ, ତାହାକୁ ମୁଁ ମୋକ୍ଷ ଦେବି; ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 20

योऽष्टम्यां च चतुर्दश्यां मम पूजां करिष्यति । तस्मै स्वर्गं प्रदास्यामि पापस्यापि दनूत्तम

ହେ ଦନୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ମୋର ପୂଜା କରିବ, ତାହାକୁ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେବି; ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 21

केवलं दर्शनं यश्च ध्यानं वा मे करिष्यति । तस्य राज्यं प्रदास्यामि भोगान्मानुषसंभवान्

ଏବଂ ଯେ କେବଳ ମୋର ଦର୍ଶନ କରିବ କିମ୍ବା ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରିବ, ତାହାକୁ ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ଓ ମାନବଜନ୍ୟ ଭୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବି।

Verse 22

एवमुक्त्वाऽथ सा देवी ततश्चादर्शनं गता । तैश्च मातृगणैः सार्धं पश्यतस्तस्य तत्क्षणात्

ଏହିପରି କହି ସେ ଦେବୀ ମାତୃଗଣ ସହିତ ସେହି କ୍ଷଣେ, ତାହାର ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 23

शक्रोऽपि दानवान्सर्वांस्तया संसिद्धया ततः । मृतान्संजीवयामास दैतेयान्नवभक्षितान्

ତାପରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟ ସେହି ସିଦ୍ଧ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ମୃତ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନଙ୍କୁ—ନବଭକ୍ଷିତ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସହିତ—ପୁନଃଜୀବିତ କଲେ।

Verse 24

तैः समेत्य स दैत्येन्द्रः प्रहृष्टेनांतरात्मना । तां पुरीं प्राप्य शक्रस्य राज्यं चक्रे दिवानिशम्

ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ସେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ପ୍ରମୋଦିତ ହୋଇ, ସେହି ପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚି ଶକ୍ରଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଦିନରାତି ଅଧିକାର କଲା।

Verse 25

तां देवीं ध्यायमानस्तु पूजयानो दिवानिशम् । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां विशेषेण महाबलः

ସେ ମହାବଳୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଦିନରାତି ପୂଜା କରୁଥିଲା; ବିଶେଷତଃ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ।

Verse 26

अथ तस्याः प्रभावं तं ज्ञात्वा व्याससमुद्भवः । स्थानेऽत्र स्थापयामास संसिद्धिं प परां गतः

ତାପରେ ବ୍ୟାସସମୁଦ୍ଭବ ସେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବ-ମହିମା ଜାଣି, ଏହି ସ୍ଥାନରେ (ଉପାସନା/ପ୍ରତିଷ୍ଠା) ସ୍ଥାପନ କରି ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 27

सूत उवाच एवं केलीश्वर देवी संजाता परमेश्वरी । तस्मात्स्थाप्या च पूज्या च ध्येया चैव विशेषतः

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି କେଳୀଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ପରମେଶ୍ୱରୀ ହେଲେ। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ପୂଜା ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 28

एवं देव्या नरो यश्च पठते वा शृणोति वा । वाच्यमानं स मुच्येत व्यसनेन गरीयसा

ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଯେ କେହି ପଢ଼େ କିମ୍ବା ପଢ଼ାଯାଉଥିବାବେଳେ ଶୁଣେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବିପଦରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 29

भ्रष्टराज्योऽथवा राजा यः शृणोत्यष्टमीदिने । स राज्यं लभते भूयो निखिलं हतकंटकम्

ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିବା ରାଜା ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଏହା ଶୁଣେ, ତେବେ ସେ ପୁନର୍ବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଣ୍ଟକରହିତ (ବିଘ୍ନରହିତ) ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 30

युद्धकाले च संप्राप्ते यश्चैतच्छृणुयान्नरः । स हत्वा शत्रुसंघातं विजयं च समाप्नुयात्

ଯୁଦ୍ଧକାଳ ଆସିଲେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ଶତ୍ରୁସଂଘକୁ ପରାଜିତ କରି ବିଜୟ ଲାଭ କରେ।