Adhyaya 141

Verse 1

सूतौवाच । तथान्योऽपि हि तत्रास्ति देवो मिष्टान्नदायकः । यस्य संदर्शनादेव मिष्टान्नं लभते नरः

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଆଉ ଜଣେ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ମିଷ୍ଟାନ୍ନଦାତା; ତାଙ୍କର କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ମନୁଷ୍ୟ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ-ପ୍ରସାଦ ପାଏ।

Verse 2

आसीत्पूर्वं नृपो नाम्ना वसुसेन इति स्मृतः । आनर्त्ताधिपतिः ख्यातो बृहत्कल्पे द्विजोत्तमाः

ପୂର୍ବକାଳରେ ‘ବସୁସେନ’ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ଆନର୍ତ୍ତର ଅଧିପତି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ—ବୃହତ୍କଳ୍ପରେ।

Verse 3

अत्यैश्वर्यसमायुक्तो गजवाजिरथान्वितः । जितारिपक्षस्तेजस्वी दाता भोगी जितेंद्रियः

ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଐଶ୍ୱର୍ୟସମ୍ପନ୍ନ, ଗଜ-ବାଜି-ରଥରେ ସୁସଜ୍ଜିତ; ଶତ୍ରୁପକ୍ଷଜୟୀ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଦାତା, ଭୋଗସମର୍ଥ ଏବଂ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିଲେ।

Verse 4

स संक्रांतौ व्यतीपाते ग्रहणे रवि सोमयोः । पर्वकालेषु चान्येषु विविधेषु सुभक्तितः

ସେ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ବ୍ୟତୀପାତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ‑ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣକାଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବକାଳରେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରୁଥିଲେ।

Verse 5

प्रयच्छति द्विजातिभ्यो रत्नानि विविधानि च । इंद्रनीलमहानीलविद्रुमस्फटिकादि च

ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ନାନାପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଦାନ କରୁଥିଲେ—ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ, ମହାନୀଳ, ବିଦ୍ରୁମ (ପ୍ରବାଳ), ସ୍ଫଟିକ ଆଦି।

Verse 6

माणिक्यमौक्तिकान्येव विद्रुमाणि विशेषतः । हस्त्यश्वरथयानानि वस्त्राणि विविधानि च

ସେ ମାଣିକ୍ୟ ଓ ମୁକ୍ତା, ବିଶେଷତଃ ପ୍ରବାଳ; ଏବଂ ହାତୀ‑ଘୋଡ଼ା‑ରଥ ଭଳି ଯାନ ଓ ନାନାପ୍ରକାର ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦାନ କରୁଥିଲେ।

Verse 7

न कस्यचित्प्रदद्यात्स सस्यं ब्राह्मणसत्तमाः । अतीव सुलभं मत्वा तथा तोयं विशेषतः

କିନ୍ତୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ କାହାକୁ ଧାନ୍ୟ ଦାନ କରୁନଥିଲେ—ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଲଭ ବୋଲି ଭାବି; ଏହିପରି ଜଳ ମଧ୍ୟ, ବିଶେଷତଃ।

Verse 8

ततो राज्यं चिरं कृत्वा दृष्ट्वा पुत्रोद्भवान्सुतान् । कालधर्ममनुप्राप्तः कस्मिंश्चित्कालपर्यये

ତାପରେ ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରାଜ୍ୟ କରି, ନିଜ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳଚକ୍ର ଆସିଲେ କାଳଧର୍ମ (ମୃତ୍ୟୁ)କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 9

ततश्च मंत्रिभिस्तस्य सत्यसेन इति स्मृतः । अभिषिक्तः सुतो राज्ये वीर्योदार्यसमन्वितः

ତତ୍ପରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ‘ସତ୍ୟସେନ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ସେ ବୀର୍ୟ ଓ ଔଦାର୍ୟରେ ସମନ୍ୱିତ ଥିଲେ।

Verse 10

वसुसेनोऽपि संप्राप्य स्वर्गं दानप्रभावतः । दिव्यांबरधरो भूत्वा दिव्यरत्नैर्विभूषितः

ଦାନର ପ୍ରଭାବରୁ ବସୁସେନ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ସେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ ଥିଲେ।

Verse 11

सेव्यमानोऽप्सरोभिश्च विमानवरमाश्रितः । बभ्राम सर्वलोकेषु स्वेच्छया क्षुत्समावृतः

ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୋଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ, ସେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ କ୍ଷୁଧାରେ ଆବୃତ ଥିଲେ।

Verse 12

पिपासाकुलचित्तश्च मुखेन परिशुष्यता । न कंचिद्ददृशे तत्र भुंजानमपरं दिवि

ପିପାସାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଚିତ୍ତ ଓ ମୁଖ ଶୁଷ୍କ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେଠାରେ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ପାନ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

Verse 13

न च पानसमासक्तं न सस्यं सलिलं न च

ସେଠାରେ ପାନରେ ଆସକ୍ତ କେହି ନଥିଲେ; ନ ଶସ୍ୟ ଥିଲା, ନ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

Verse 14

ततो गत्वा सहस्राक्षमुवाच द्विजसत्तमाः । क्षुत्तृषावृतदेहस्तु लज्जयाऽधोमुखः स्थितः

ତାପରେ ସେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲା। ଭୁଖ ଓ ପିଆସାରେ ଆବୃତ ଦେହ ନେଇ, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ନମାଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲା।

Verse 15

नैवात्र दृश्यते कश्चित्क्षुत्तृषापरिपीडितः । मां मुक्त्वा विबुधश्रेष्ठ तत्किमेतद्वदस्वमे

ଏଠାରେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଭୁଖ-ପିଆସାରେ ପୀଡ଼ିତ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ—ମୋତେ କୁହ।

Verse 16

एष मे स्वर्गरूपेण नरकः समुपस्थितः । किमेतैर्भूषणैर्वस्त्रैर्विमानादिभिरेव च

ମୋ ପାଇଁ ଏହା ସ୍ୱର୍ଗରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ନରକ ହେଉଛି। ଏହି ଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିମାନାଦିରେ କ’ଣ ଉପକାର?

Verse 17

क्षुधा संपीड्यमानस्य स्वर्गमेतच्छचीपते । अग्नितुल्यं समुद्दिष्टं मम चित्तेऽपि वर्तते

ହେ ଶଚୀପତି, ଭୁଖରେ ଚାପିଯାଇଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଏହି ‘ସ୍ୱର୍ଗ’ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେଇ ଦାହ ମୋ ଚିତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛି।

Verse 18

तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा क्षुन्न प्रबाधते । नोचेत्क्षिप सुरश्रेष्ठ रौरवे नरके द्रुतम्

ତେଣୁ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସାଦ କର, ଯେପରି ଭୁଖ ମୋତେ ନ ପୀଡ଼ାଏ। ନଚେତ୍, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ରୌରବ ନରକରେ ନିକ୍ଷେପ କର।

Verse 19

इंद्रौवाच । अनर्होसि महीपाल नरकस्य त्वमेव हि । त्वया दानानि दत्तानि संख्याहीनानि सर्वदा

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ହେ ମହୀପାଳ, ତୁମେ ନରକର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହ; ପ୍ରକୃତରେ ତୁମେ ସେଠାର ନୁହ। କିନ୍ତୁ ତୁମ ଦାନ ସଦା ସଂଖ୍ୟା ଓ ପରିମାଣରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

Verse 21

तोयं सान्नं सदा दद्यादन्नं चैव सदक्षिणम् । य इच्छेच्छाश्वतीं तृप्तिमिह लोके परत्र च

ଯେ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଶାଶ୍ୱତ ତୃପ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ସଦା ଜଳ, ପକ୍କା ଅନ୍ନ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାସହିତ ଅନ୍ନଦାନ କରୁ।

Verse 22

तस्मात्त्वं हि क्षुधाविष्टः स्वर्गे चैव महीपते । भूषितो भूषणैः श्रेष्ठैर्विमानवरमाश्रितः

ଏହିହେତୁ, ହେ ମହୀପତେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ ଓ ଉତ୍ତମ ବିମାନରେ ଆସୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 23

राजोवाच । अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र देवौ वा मानुषोऽपि वा । क्षुत्पिपासेऽतितीव्रे मे विनाशं येन गच्छतः

ରାଜା କହିଲେ—ଏଠାରେ କିଛି ଉପାୟ ଅଛି କି? ଦେବତା ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ମାନବ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ଅତିତୀବ୍ର କ୍ଷୁଧା ଓ ପିପାସା ନଶିଯାଉ।

Verse 24

इन्द्र उवाच । यदि कश्चित्सुतस्तुभ्यं विप्रेभ्यः सततं जलम् । ददाति च सदा सस्यं तत्ते तृप्तिः प्रजायते

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ତୁମର କୌଣସି ପୁତ୍ର ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଜଳ ଦାନ କରେ ଏବଂ ସଦା ଧାନ୍ୟ/ଅନ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରେ, ତେବେ ତୁମ ପାଇଁ ତୃପ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।

Verse 25

नान्यथा पार्थिवश्रेष्ठ एकस्मिन्नपि वासरे । अदत्तस्य तव प्राप्तिः सत्यमेतन्मयोदितम्

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହୋଇପାରେ ନାହିଁ; ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଦାନ ନ କଲେ ତୁମର କୌଣସି ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ସତ୍ୟ ମୁଁ କହିଛି।

Verse 26

सोऽपि भूमिपतेः पुत्रस्तव यच्छति नोदकम् । न च सस्यं द्विजातिभ्यस्त्वन्मार्गमनुसंचरन्

ହେ ଭୂମିପତି, ତୁମ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜଳ ଦେଉନାହିଁ; ତୁମ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦେଉନାହିଁ।

Verse 27

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः । ब्रह्मलोकात्स्थितौ यत्र तौ भूमिपसुरेश्वरौ

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଓ ସୁରେଶ୍ୱର ଦୁହେଁ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 28

ततः शक्रः समुत्थाय तस्मै तुष्टिसमन्वितः । अर्घं दत्त्वा विधानेन सादरं चेदमब्रवीत्

ତାପରେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଉଠି ଦାଁଡ଼ାଇ, ବିଧିଅନୁସାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ସାଦରରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 29

कुतः प्राप्तोऽसि विप्रेंद्र प्रस्थितः क्व च सांप्रतम् । केन कार्येण चेद्गुह्यं न तेऽस्ति वद सांप्रतम्

ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ, ଏବେ କେଉଁଠାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛ? କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ? ଯଦି ଗୁପ୍ତ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହିକ୍ଷଣେ ମୋତେ କୁହ।

Verse 30

नारद उवाच । ब्रह्मलोकादहं प्राप्तः प्रस्थितस्तु धरातले । तीर्थयात्राकृते शक्र नान्यदस्तीह कारणम्

ନାରଦ କହିଲେ—ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ଆସିଛି ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛି। ହେ ଶକ୍ର, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏହା; ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କାରଣ ନାହିଁ।

Verse 31

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा स नृपो हृष्टस्तमुवाच मुनीश्वरम् । प्रसादः क्रियतां मह्यं दीनस्य मुनिपुंगव

ସୂତ କହିଲେ—ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ହର୍ଷିତ ହୋଇ ମୁନୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ, ମୁଁ ଦୀନ; ମୋପରେ କୃପା କରନ୍ତୁ।

Verse 32

त्वया भूमितले वाच्यो मम पुत्रो महीपतिः । आनर्त्ताधिपतिः ख्यातः सत्यसेन इति प्रभो

ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ମୋ ପୁତ୍ର ରାଜାକୁ—ଆନର୍ତର ଖ୍ୟାତ ଅଧିପତିକୁ—‘ସତ୍ୟସେନ’ ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କର, ହେ ପ୍ରଭୁ।

Verse 33

तव तातो मया दृष्टः शक्रस्य सदनं प्रति । क्षुत्पिपासापरीतांगो दीनात्मा देवमध्यगः

ମୁଁ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ଶକ୍ରଙ୍କ ସଦନ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଛି—କ୍ଷୁଧା ଓ ପିପାସାରେ ପୀଡିତ ଦେହ, ଦୀନ ଆତ୍ମା, ଦେବମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।

Verse 34

तस्मात्पुत्रोऽसि चेन्मह्यं त्वं सत्यं परिरक्षसि । तन्मन्नाम्ना प्रयच्छोच्चैः सस्यानि सलिलानि च

ଏହେତୁ ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ମୋ ପୁତ୍ର ହେଉ ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କର, ତେବେ ମୋ ନାମରେ ଉଦାର ଦାନ କର—ଶସ୍ୟ-ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ମଧ୍ୟ।

Verse 35

स तथेति प्रतिज्ञाय नारदो मुनिसत्तमः । अनुज्ञाप्य सहस्राक्षं प्रस्थितो भूतलं प्रति

ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ “ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁମତି ନେଇ ସେ ପୃଥିବୀଲୋକ ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 36

ततः क्रमेण तीर्थानि भ्रममाणः स सद्द्विजः । आनर्त्तविषयं प्राप्य सत्यसेनमुपाद्रवत्

ତାପରେ ସେ ସଦ୍ଦ୍ୱିଜ ମୁନି କ୍ରମେ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଭ୍ରମଣ କରି ଆନର୍ତ୍ତ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚି ସତ୍ୟସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

Verse 37

अथ संपूजितस्तेन सम्यग्भूपतिना मुनिः । पितुः संदेशमाचख्यौ विजने तस्य सादरम्

ତାପରେ ସେ ଭୂପତି ଯଥାବିଧି ମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ପୂଜନ କଲେ। ମୁନି ଏକାନ୍ତରେ ଆଦରସହିତ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ କହିଲେ।

Verse 38

तच्छ्रुत्वा शोकसंतप्तः सत्यसेनो महीपतिः । तं विसृज्य मुनिश्रेष्ठं पूजयित्वा विधानतः

ଏହା ଶୁଣି ମହୀପତି ସତ୍ୟସେନ ଶୋକରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ। ପରେ ବିଧିମତେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସମ୍ମାନସହିତ ବିଦାୟ ଦେଲେ।

Verse 39

ततो जनकमुद्दिश्य मिष्टान्नेन सुभक्तितः । सहस्रं ब्राह्मणेंद्राणां भोजयामास नित्यशः

ତାପରେ ପିତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ଗଭୀର ଭକ୍ତିସହିତ, ସେ ନିତ୍ୟ ମିଷ୍ଟାନ୍ନରେ ହଜାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଉଥିଲେ।

Verse 40

प्रपादानं तथा चक्रे ग्रीष्मकाले विशेषतः । त्यक्त्वान्याः सकला याश्च क्रिया धर्मसमुद्भवाः

ସେ ବିଶେଷତଃ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ପ୍ରପା (ପାଣି ପିଆଉ) ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଧର୍ମଜନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟକ୍ରିୟା ଛାଡ଼ି ସେ ଏହି ସେବାକର୍ମରେ ନିରତ ରହିଲେ।

Verse 41

एवं तस्य महीपस्य वर्तमानस्य च द्विजाः । अनावृष्टिरभूद्रौद्रा सर्वसस्यक्षयावहा

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଭୟଙ୍କର ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟର କ୍ଷୟ ଆଣିଲା।

Verse 42

यावद्द्वादशवर्षाणि न जलं त्रिदशाधिपः । मुमोच धरणीपृष्ठे सर्वे लोकाः क्षुधार्दिताः

ବାରୋ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବାଧିପତି ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ଜଳ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତେ ଲୋକ ଭୁଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।

Verse 43

अत्राभावात्ततो भूयो न सस्यं संप्रयच्छति । ब्राह्मणेभ्यः समुद्दिश्य पितरं स्वं यथा पुरा

ଏଠାରେ ବର୍ଷାର ଅଭାବରୁ ଭୂମି ପୁଣି ଶସ୍ୟ ଦେଉନଥିଲା। ତେଣୁ ପୂର୍ବବତ୍ ପିତୃଗଣରେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ-ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 44

ततः स क्षुत्परीतांगः पिता तस्य महीपतेः । स्वप्ने प्रोवाच तं पुत्रमतीव मलिनांबरः

ତାପରେ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ପିତା—ଭୁଖରେ କ୍ଳାନ୍ତ ଦେହ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଲିନ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ—ସ୍ୱପ୍ନରେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 45

त्वया पुत्रेण पुत्राहं क्षुत्पिपासासमाकुलः । स्वर्गस्थोऽपि हि तिष्ठामि तस्मादन्नं प्रयच्छ वै । मन्नाम्ना तोयसंयुक्तं यदि त्वं मत्समुद्भवः

ହେ ପୁତ୍ର! ତୋର କାରଣରୁ ମୁଁ ପିତା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୁଖ-ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅଛି। ତେଣୁ ଯଦି ତୁ ନିଶ୍ଚୟ ମୋରୁ ଜନ୍ମିତ, ମୋ ନାମରେ ଜଳସହିତ ଅନ୍ନଦାନ କର।

Verse 46

ततः शोकसमायुक्तः स नृपः स्वप्नदर्शनात् । अन्नाभावात्समं मंत्रं मंत्रिभिः स तदाकरोत्

ତାପରେ ସ୍ୱପ୍ନଦର୍ଶନ ହେତୁ ଶୋକାକୁଳ ସେ ରାଜା, ଅନ୍ନର ଅଭାବ ଥିବାରୁ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ।

Verse 47

अहमाराधयिष्यामि सस्यार्थे वृषभध्वजम् । राज्ये रक्षा विधातव्या भवद्भिः सादरं सदा

ଶସ୍ୟର ହିତ ପାଇଁ ମୁଁ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ (ଭଗବାନ ଶିବ)ଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବି; ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସଦା ସାଦରେ ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।

Verse 48

ततोऽत्रैव समागत्य स्थापयित्वा महेश्वरम् । सम्यगाराधयामास व्रतैश्च नियमैस्तथा

ତାପରେ ସେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ମହେଶ୍ୱର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ସହିତ ଯଥାବିଧି ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କଲେ।

Verse 49

अथ तस्य गतस्तुष्टिं वर्षांते भगवाञ्छिवः । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

ବର୍ଷାନ୍ତେ ଭଗବାନ ଶିବ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—‘ମୁଁ ବରଦାତା; ତୋର ଇଚ୍ଛିତ ବର ମାଗ।’

Verse 51

तथा संजायता वृष्टिः समस्ते धरणीतले । येन सस्यानि जायंते सलिलानि च सांप्रतम्

ତେବେ ସମଗ୍ର ଧରଣୀତଳରେ ବର୍ଷା ହେଲା; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏବେ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ଓ ଜଳ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରଚୁର ହେଲା।

Verse 52

जायतां मम तातस्य स्वर्गस्थस्य महात्मनः । प्रसादात्तव संतृप्तिरक्षया सुरसत्तम

ମୋର ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥ ମହାତ୍ମା ପିତାଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ତୁମର ସନ୍ତୋଷ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବ୍ୟୟ ହେଉ।

Verse 53

श्रीभगवानुवाच । भविता न चिराद्वृष्टिः प्रभूता धरणीतले । भविष्यंति तथान्नानि यानि कानि महीतले

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ଶୀଘ୍ର ଧରଣୀତଳରେ ପ୍ରଚୁର ବର୍ଷା ହେବ। ତଦନୁସାରେ ଭୂମିରେ ନାନାପ୍ରକାର ଅନ୍ନଧାନ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।

Verse 54

तस्मात्त्वं गच्छ राजेंद्र स्वगृहं प्रति सांप्रतम् । मम वाक्यादसंदिग्धमेतदेव भविष्यति

ଏହେତୁ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଅ। ମୋର ବାକ୍ୟର ପ୍ରମାଣରେ ନିଃସନ୍ଦେହ ଏହିଟିଏ ହେବ।

Verse 55

तच्चैतन्मामकं लिंगं यत्त्वया स्थापितं नृप । प्रातरुत्थाय यः कश्चित्सम्यक्तद्वीक्षयिष्यति

ଏବଂ ଏହା ମୋର ଲିଙ୍ଗ, ଯାହା ତୁମେ ସ୍ଥାପନ କରିଛ, ହେ ନୃପ—ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦର୍ଶନ କରିବ—

Verse 56

मिष्टान्नममृतस्वादु स हि नूनमवाप्स्यति । मम वाक्यान्नृपश्रेष्ठ सदा जन्मनिजन्मनि

ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅମୃତସମ ମଧୁର ସ୍ୱାଦଯୁକ୍ତ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ମୋର ବଚନରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ସଦା ଏହିପରି ହେବ।

Verse 57

स एवं भगवानुक्त्वा ततश्चादर्शनं गतः । सोऽपि राजा निजं स्थानं हर्षेण महतान्वितः । आजगाम चकाराथ राज्यं निहतकंटकम्

ଏପରି ଭଗବାନ କହି ପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ରାଜା ମଧ୍ୟ ମହାହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଲେ ଏବଂ ପରେ କଣ୍ଟକରହିତ (କ୍ଲେଶରହିତ) ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ।

Verse 58

सूत उवाच । अद्यापि कलिकालेऽत्र संप्राप्ते दारुणे युगे । यस्तं मिष्टान्नदं पश्येत्प्रातरुत्थाय भक्तितः

ସୂତ କହିଲେ—ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାରୁଣ କଳିଯୁଗ ଆସିଥିବାବେଳେ, ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଭକ୍ତିସହିତ ସେଇ ମିଷ୍ଟାନ୍ନଦ (ମିଷ୍ଟାନ୍ନଦାତା)ଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ—

Verse 59

स मिष्टान्नमवाप्नोति यदि कामयते द्विजाः । निष्कामो वा समभ्येति स्थानं देवस्य शूलिनः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ସେ ଯଦି ଇଚ୍ଛା କରେ ତେବେ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଅଥବା ନିଷ୍କାମ ହେଲେ ଶୂଳଧାରୀ ଦେବ (ଶିବ)ଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 141

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मिष्टान्नदेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ “ମିଷ୍ଟାନ୍ନଦେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ 141ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।