Adhyaya 136

Verse 1

। मांडव्य उवाच । ग्रहीष्यामि सुरश्रेष्ठा वरं युष्मत्समुद्रवम् । परं मे निर्णयं चैकं धर्मराजः प्रचक्षतु

ମାଣ୍ଡବ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ ବରକୁ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିବି; କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଶେଷ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଧର୍ମରାଜ ଘୋଷଣା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 2

सर्वेषां प्राणिनां लोके कृतं कर्म शुभाशुभम् । उपतिष्ठति नान्यत्र सत्यमेतत्सुरोत्तमाः

ହେ ସୁରୋତ୍ତମମାନେ! ଏହି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କୃତ ଶୁଭାଶୁଭ କର୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହିଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଅନ୍ୟତ୍ର ନୁହେଁ; ଏହା ସତ୍ୟ।

Verse 3

मयाप्यत्र परे चापि किं कृतं पातकं च यत् । ईदृशीं वेदनां प्राप्तो न च मृत्युं कथचन

ମୁଁ ଏହି ଜନ୍ମରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ କେଉଁ ପାପ କରିଛି, ଯାହାରେ ଏପରି ବେଦନା ପାଇଛି; ତଥାପି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁନାହିଁ?‍

Verse 4

धर्मराज उवाच । अन्यदेहे त्वया विप्र बालभावेन वर्तता । शूलाग्रेण सुतीक्ष्णेन काये विद्धो बकः क्षितौ

ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ର! ପୂର୍ବଦେହରେ ତୁମେ ବାଳଭାବର ଅବିବେକରେ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳର ଅଗ୍ରଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ବକର ଦେହକୁ ବିଦ୍ଧ କରିଥିଲ; ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

Verse 5

नान्यत्कृतमपि स्वल्पं पातकं किंचिदेव हि । एतस्मात्कारणादेषा व्यथा संसेविता द्विज

ନିଶ୍ଚୟ, ଏହାଛଡ଼ା ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପାପ—ଅତି ସାନ ମଧ୍ୟ—କରିନାହ। ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ବ୍ୟଥା ତୁମେ ଭୋଗୁଛ।

Verse 6

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृशं क्रोधसमन्वितः । ततस्तं प्राह मांडव्यो धर्मराजं पुरः स्थितम्

ସୂତ କହିଲେ—ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ତାପରେ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ।

Verse 7

अस्य स्वल्पापराधस्य यस्माद्भूयान्विनिग्रहः । कृतस्त्वया सुदुर्बुद्धे तस्माच्छापं गृहाण मे

ଏହି ସାନ ଅପରାଧ ପାଇଁ ତୁମେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଛ, ହେ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି! ତେଣୁ ମୋର ଶାପ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 8

त्वं प्राप्य मानुषं देहं शूद्रयोनौ व्यवस्थितः । जातिक्षयकृतं दुःखं प्रभूतं सेवयिष्यसि

ତୁମେ ମାନବ ଦେହ ପାଇ ଶୂଦ୍ର ଯୋନିରେ ସ୍ଥିତ ହେବ, ଏବଂ ଜାତିକ୍ଷୟଜନିତ ପ୍ରଚୁର ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।

Verse 9

तथा कृता मयैषाद्य व्यवस्था सर्वदेहिनाम् । अष्टमाद्वत्सरादूर्ध्यं कर्मणा गर्हितेन च । प्रग्रहीष्यति वै जंतुः पुरुषो योषिदेव वा

ଆଜି ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କଲି—ଅଷ୍ଟମ ବର୍ଷ ପରେ ନିନ୍ଦ୍ୟ କର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରାଣୀ, ପୁରୁଷ ହେଉ କି ସ୍ତ୍ରୀ, ନିଶ୍ଚୟ ଦାୟୀ ଧରାହେବ।

Verse 10

एवमुक्त्वा स मांडव्यो धर्मराजं ततः परम् । प्रस्थितो रोषनिर्मुक्तो वांछिताशां प्रति द्विजाः

ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଏଭଳି କହି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ପରେ କ୍ରୋଧମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଗନ୍ତବ୍ୟ ଦିଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 11

अथ तं प्रस्थितं दृष्ट्वा प्रोचुः सर्वे दिवौकसः । धर्मराजकृते व्यग्राः श्रुत्वा शापं तथाविधम्

ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ କାରଣରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସେପରି ଶାପ ଶୁଣି, କହିଲେ।

Verse 12

देवा ऊचुः । भगवन्पापसक्तस्य धर्मराजस्य केवलम् । न त्वमर्हसि शापेन शूद्रं कर्तुं कथंचन

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ୍! ପାପଦଣ୍ଡରେ ଆସକ୍ତ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ କେବଳ କାରଣ କରି, ଶାପଦ୍ୱାରା ଆପଣ କେମିତି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଶୂଦ୍ର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 13

प्रसादं कुरु तस्मात्त्वमस्य धर्मपतेर्द्विज । अस्माकं वचनात्सद्यः प्रार्थयस्व तथा वरम्

ଏହେତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଏହି ଧର୍ମପତିଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ଆମ ବଚନରେ ସତ୍ୱର ଯଥାବିଧି ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କର।

Verse 14

मांडव्य उवाच । नान्यथा जायते वाणी या मयोक्ता सुरोत्तमाः । अवश्यं धर्मराजोऽयं शूद्रयोनौ प्रयास्यति

ମାଣ୍ଡବ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ସୁରୋତ୍ତମମାନେ! ମୋ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ ବାଣୀ ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ; ଏହି ଧର୍ମରାଜ ନିଶ୍ଚୟ ଶୂଦ୍ରଯୋନିକୁ ଯିବେ।

Verse 15

परं नैवास्य संतानं तस्यां योनौ भविष्यति । संप्राप्स्यति च भूयोऽपि धर्मराजत्वमुत्तमम्

କିନ୍ତୁ ସେହି ଯୋନିରେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେବ ନାହିଁ; ତାପରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ଉତ୍ତମ ଧର୍ମରାଜତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

Verse 16

आराधयतु चाव्यग्रः क्षेत्रेऽत्रैव त्रिलोचनम् । प्रसादात्तस्य देवस्य शीघ्रं मृत्युमवाप्स्यति

ସେ ଅବ୍ୟଗ୍ରଚିତ୍ତ ହୋଇ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତ୍ରିଲୋଚନ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁନ୍ତୁ; ସେହି ଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ (ଏବଂ ସେହି ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ)।

Verse 17

तथा देयो वरो मह्यं भवद्भिर्यदि स्वर्गपाः । तदेषा शूलिकाऽस्माकं स्पर्शाद्भूयात्सुधर्मदा

ହେ ସ୍ୱର୍ଗପାଳମାନେ! ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ଚାହ, ତେବେ ଏହି ଆମ ଶୂଳିକା କେବଳ ସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସଦ୍ଧର୍ମ ଦେବାଳି ହେଉ।

Verse 18

देवा ऊचुः । एनां यः प्रातरुत्थाय स्पर्शयिष्यति शूलिकाम् । पातकात्स विमुक्तो वा इह लोके भविष्यति

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ଯେ କେହି ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଏହି ଶୂଳିକାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବ, ସେ ଏହି ଲୋକରେ ହିଁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।

Verse 19

एवमुक्त्वा मुनिं तं ते देवाः शक्रपुरोगमाः । ततस्तां सादरं प्राहुः सह भर्त्रा पतिव्रताम्

ଏପରି କହି ସେଇ ମୁନିଙ୍କୁ, ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅଗ୍ରଣୀ ଦେବମାନେ ପରେ ତାଙ୍କର ଭର୍ତ୍ତା ସହିତ ସେଇ ପତିବ୍ରତାଙ୍କୁ ସାଦରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 20

त्वमपि प्रार्थयाभीष्टमस्मत्तो वरवर्णिनि । यत्ते चित्ते स्थितं नित्यं नादेयं विद्यतेऽत्र नः

ହେ ସୁନ୍ଦରବର୍ଣ୍ଣିନୀ! ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମଠାରୁ ତୁମ ଇଚ୍ଛିତ ବର ମାଗ। ତୁମ ଚିତ୍ତରେ ଯାହା ସଦା ଅବସ୍ଥିତ, ତାହାରେ ଆମେ ଏଠାରେ ଦେଇପାରିବା ନଥିବା କିଛି ନାହିଁ।

Verse 21

पतिव्रतोवाच । येयं मयाकृता गर्ता स्थानेऽत्र त्रिदशेश्वराः । मन्नाम्ना ख्यातिमायातु दीर्घिकेति जगत्त्रये

ପତିବ୍ରତା କହିଲେ—ହେ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ୱରମାନେ! ଏହି ସ୍ଥାନରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଏହି ଗର୍ତ୍ତ ମୋ ନାମରେ ‘ଦୀର୍ଘିକା’ ବୋଲି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ।

Verse 22

देवा ऊचुः । अद्यप्रभृति लोकेऽत्र गर्त्तेयं तव शोभने । दीर्घिकेति सुविख्याता भविष्यति जगत्त्रये

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଶୋଭନେ! ଆଜିଠାରୁ ଏହି ଲୋକରେ ଥିବା ଏହି ସରୋବର-ଗର୍ତ୍ତ ‘ଦୀର୍ଘିକା’ ନାମରେ ତ୍ରିଲୋକରେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 23

येऽस्यां स्नानं करिष्यंति प्रातरुत्थाय मानवाः । सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते भविष्यंति तत्क्षणात्

ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ସେହି କ୍ଷଣେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।

Verse 24

कन्याराशिगते सूर्ये संप्राप्ते पंचमीदिने । येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया सहिता नराः

ସୂର୍ଯ୍ୟ କନ୍ୟାରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପଞ୍ଚମୀ ତିଥି ଆସିଲେ, ଯେ ନରମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବେ।

Verse 25

अपुत्रास्ते भविष्यंति सपुत्रा वंशवर्धनाः । एवमुक्त्वाऽथ तां देवा जग्मुः स्वर्गं द्विजोत्तमाः

ଯେମାନେ ଅପୁତ୍ର ଥିଲେ ସେମାନେ ବଂଶବର୍ଧକ ପୁତ୍ର ପାଇ ପୁତ୍ରବାନ ହେବେ। ଏମିତି କହି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

Verse 26

पतिव्रतापि तेनैव सह कांतेन सुन्दरी । सेवयामास कल्याणी स्मरसौख्यमनुत्तमम्

ସେଇ କଲ୍ୟାଣୀ ସୁନ୍ଦରୀ ପତିବ୍ରତା, ସେହି ପ୍ରିୟ କାନ୍ତ ସହ ଅନୁତ୍ତମ ଦାମ୍ପତ୍ୟସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲା।

Verse 27

पर्वतेषु सुरम्येषु नदीनां पुलिनेषु च । उद्यानेषु विचित्रेषु वनेषूपवनेषु च

ସୁରମ୍ୟ ପର୍ବତମାନଙ୍କରେ, ନଦୀମାନଙ୍କ ବାଲୁକାମୟ ତଟରେ, ବିଚିତ୍ର ମନୋହର ଉଦ୍ୟାନରେ, ଏବଂ ବନ ଓ ଉପବନରେ।

Verse 28

ततो वयसि संप्राप्ते पश्चिमे कालपर्ययात् । तदेवात्मीयसत्तीर्थं सेवयामास सादरम्

ତାପରେ କାଳପରିବର୍ତ୍ତନରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିଲାବେଳେ, ସେ ନିଜର ଆଶ୍ରୟ ଓ ଧନସ୍ୱରୂପ ସେଇ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଭକ୍ତିସହ ପୁନର୍ବାର ସେବନ କଲା।

Verse 29

ततो देहं परित्यक्त्वा स्वकांतं वीक्ष्य तं मृतम् । तत्र तोये जगामाथ ब्रह्मलोकं पतिव्रता

ତାପରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପତିଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି ସେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲା; ଏବଂ ସେଇ ସ୍ଥାନର ଜଳମାର୍ଗେ ସେ ପତିବ୍ରତା ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲା।

Verse 30

एतद्वः सर्वमाख्यातं दीर्घिकाख्यानमुत्तमम् । यस्य संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

ଏହି ଉତ୍ତମ ଦୀର୍ଘିକା-ଆଖ୍ୟାନ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଲି; ଯାହାର କେବଳ ଶ୍ରବଣମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 136

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये दीर्घिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଦୀର୍ଘିକୋତ୍ପତ୍ତି-ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୧୩୬ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।