Adhyaya 126

Verse 1

सूत उवाच । एवं तस्य तपस्थस्य पुत्र्या सह द्विजोत्तमाः । आजग्मुर्ब्राह्मणाः सर्वे चमत्कारपुरोद्भवाः

ସୂତ କହିଲେ—ଏହିପରି ସେ ତପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ଥିବାବେଳେ, କନ୍ୟା ସହିତ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଚମତ୍କାରପୁରରୁ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

Verse 2

ब्राह्मणा ऊचुः । सन्देहेषु च सर्वेषु विवादेषु विशेषतः । अभावात्पार्थिवेन्द्रस्य संजातश्च पराभवः

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହରେ, ବିଶେଷତଃ ବିବାଦରେ, ପାର୍ଥିବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭାବରୁ ପରାଭବ ଓ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ଜନ୍ମିଛି।

Verse 3

ततश्च द्विजवर्यैः स संन्यस्तः पृथिवीपतिः । पृष्टश्च प्रार्थितश्चैव निजराज्यस्य रक्षणे । अन्यस्मिन्दिवसे प्राह कृतांजलिपुटः स्थितः

ତାପରେ ସନ୍ନ୍ୟାସଭାବପ୍ରାପ୍ତ ସେହି ପୃଥିବୀପତିଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଜବର୍ୟମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ପଚାରି ଓ ବିନୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଅନ୍ୟ ଦିନ ସେ କରଯୋଡି ଦାଁଡି କହିଲେ।

Verse 4

राजोवाच । अनर्होऽहं द्विजश्रेष्ठाः संदेहं हर्तुमेव वः । रक्षां कर्तुं विशेषेण त्यक्तशस्त्रोऽस्मि चाधुना

ରାଜା କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ତୁମମାନଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ହରିବାକୁ ମୁଁ ଅର୍ହ ନୁହେଁ; ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଏବେ ମୁଁ ଅନର୍ହ, କାରଣ ମୁଁ ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଛି।

Verse 5

ब्राह्मणा ऊचुः । सर्वे वयं महाराज भूपस्याप्यधिका यतः । अहंकारेण दर्पेण निजं स्थानं समाश्रिताः

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାରାଜ! ଆମେ ସମସ୍ତେ ରାଜାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିଲୁ; ଅହଂକାର ଓ ଦର୍ପରେ ନିଜ ଅବସ୍ଥାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲୁ।

Verse 6

न कस्यचिन्महाराज कदापि च कथंचन । वर्तनायाश्च सन्देहः स्थानकृत्येऽपि संस्थितः

ହେ ମହାରାଜ! କାହାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କେବେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜୀବିକା-ପୋଷଣ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିଜ ନିୟତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 7

असंख्याता कृता वृत्तिः पुराऽस्माकं महात्मना । ततः सा वृद्धिमानीता तत्परैः पार्थिवोत्तमैः

ପୂର୍ବେ ଏକ ମହାତ୍ମା ଦାତା ଆମ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଅପରିମିତ ବୃତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ; ପରେ ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିବିଡ଼ ଉତ୍ତମ ରାଜମାନେ ତାହାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଲେ।

Verse 8

त्वया चैव विशेषेण यावद्राजा बृहद्बलः । आनर्तविषये राजा यो यः स्यात्स प्रयच्छति

ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—ଆପଣ ବୃହଦ୍ବଳ ରାଜା ଭାବେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି—ଆନର୍ତ ଦେଶରେ ଯେ ଯେ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେ ସେ ଦାନ ଓ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 9

सर्वां वृत्तिं गृहस्थानां यथायोग्यं प्रयत्नतः । तवाग्रे किं वयं ब्रूमस्त्वं वेत्सि सकलं यतः

ଆପଣ ପ୍ରୟାସପୂର୍ବକ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଉଚିତ ବୃତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆମେ କ’ଣ କହିବୁ? କାରଣ ଆପଣ ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି।

Verse 10

यथा वृत्तिः पुरा दत्ता यथा संरक्षिता त्वया । तस्माच्चिन्तय राजेन्द्र स्थानं वर्तनसंभवम् । उपायं येन मर्यादा वृत्तिस्तस्मात्सुखेन तु

ଯେପରି ପୂର୍ବେ ବୃତ୍ତି (ନିର୍ବାହଦାନ) ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଯେପରି ତୁମେ ତାହାକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିଛ, ସେହିପରି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଜୀବିକା ଅବିରତ ରହିବା ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ ସ୍ଥାନ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଚିନ୍ତା କର। ଏମିତି ଉପାୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର, ଯେ ଏହି ମୂଳରୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା-ଧର୍ମ ଓ ବୃତ୍ତି ସହଜରେ, ନିର୍ବିଘ୍ନେ ସ୍ଥିର ରହୁ।

Verse 11

ततः स सुचिरं ध्यात्वा गर्तातीर्थसमुद्भवान् । आकार्योपमन्युवंशस्य संभवान्वेदपारगान्

ତାପରେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ-ଚିନ୍ତା କରି, ଗର୍ତ୍ତା-ତୀର୍ଥରୁ ଉଦ୍ଭୂତ, ଉପମନ୍ୟୁ-ବଂଶଜ, ବେଦପାରଙ୍ଗତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠଜନମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।

Verse 12

प्रणिपातं प्रकृत्वाथ ततः प्रोवाच सादरम् । मदीयस्थान संस्थानां ब्राह्मणानां विशेषतः

ସେ ପ୍ରଣାମ କରି ପରେ ସାଦରେ କହିଲେ—ବିଶେଷକରି ମୋର ରାଜ୍ୟସୀମାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓ ସେବା-ଆସନରେ ନିୟୁକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି।

Verse 13

सर्वकृत्यानि कार्याणि भृत्यवद्विनयान्वितैः । नित्यं रक्षा विधातव्या युष्मदीयं वचोखिलम्

ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ବିନୟସହ, ଭୃତ୍ୟ ପରି, କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ସମଗ୍ର ବଚନ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ନିତ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା କରି ପାଳନ କରାଯିବ।

Verse 14

एते संपालयिष्यन्ति मर्यादाकारमुत्तमम् । सन्देहेषु च सर्वेषु विवादेषु विशेषतः

ଏମାନେ ଉତ୍ତମ ମର୍ଯ୍ୟାଦା-ନିର୍ମାତା ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା-ପାଳକ ନିୟମକୁ ସଂପାଳନ କରିବେ—ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହରେ, ଏବଂ ବିଶେଷକରି ବିବାଦରେ।

Verse 15

राजकार्येषु चान्येषु एते दास्यन्ति निर्णयम् । युष्मदीयं वचः श्रुत्वा शुभं वा यदि वाऽशुभम्

ରାଜକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ତୁମ ବଚନ ଶୁଣି ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ—ସେହିପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେବେ।

Verse 16

एते पाल्याः प्रसादेन पुष्टिं नेयाश्च शक्तितः । ईर्ष्यां सर्वां परित्यज्य मदीयस्थानवृद्धये

ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କର; ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ପୁଷ୍ଟି-ସମୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇଯା; ସମସ୍ତ ଈର୍ଷ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର।

Verse 17

बाढमित्येव तैः प्रोक्तः स राजा ब्राह्मणोत्तमान् । चमत्कापुरोद्भूतान्भूयः प्रोवाच सादरम्

ସେମାନେ ‘ବାଢମ୍’ ବୋଲି କହିଲେ, ରାଜା ଚମତ୍କାରପୁରରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ସାଦରେ କହିଲେ।

Verse 18

युष्माकं वर्तनार्थाय सर्वकृत्येषु सर्वदा । एते विप्रा मया दत्ता गर्तातीर्थसमुद्भवाः

ତୁମମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ଓ ସୁଚାରୁ ଚାଳନା ପାଇଁ, ସର୍ବଦା ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ, ଗର୍ତ୍ତାତୀର୍ଥରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଦେଇଛି।

Verse 19

एतेषां वचनात्सर्वं युष्मदीयं प्रजायताम् । प्रतिष्ठा जायते नूनं चातुश्चरणसूचिता

ଏମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶରେ ତୁମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଉ; ତାହାପରେ ନିଶ୍ଚୟ ଚତୁର୍ଚ୍ଚରଣରେ ସୂଚିତ ଦୃଢ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଜନ୍ମିବ।

Verse 20

नान्यथा ब्राह्मणश्रेष्ठाः स्वल्पं वा यदि वा बहु । प्रोक्तं लक्षमितैरन्यैर्युष्मदीयपुरोद्भवैः

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଏହା ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ—ବିଷୟ ଅଳ୍ପ ହେଉ କି ବହୁ। ତୁମ ନଗରଜ ଅନେକେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି।

Verse 21

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणा हृष्टास्तानादाय द्विजोत्तमान् । तेषां मतेन चक्रुश्च सर्वकृत्यानि सर्वदा

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ସଦା ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଲେ।

Verse 22

ततस्तत्र पुरे जाता मर्यादा धर्मवर्द्धिनी । सर्वकृत्येषु सर्वेषां तथा वृद्धिः पुरस्य च

ତାପରେ ସେହି ନଗରରେ ଧର୍ମବର୍ଦ୍ଧିନୀ ଯଥୋଚିତ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ଜନ୍ମ ନେଲା। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉନ୍ନତି ହେଲା, ନଗରର ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା।

Verse 23

तेऽपि तेषां प्रसादेन गर्त्तातीर्थभवा द्विजाः । परां विभूतिमास्थाय मोदन्ते सुखसंयुताः

ତାଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଗର୍ତ୍ତାତୀର୍ଥଜ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ପରମ ବିଭୂତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସୁଖସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କଲେ।

Verse 24

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्पुरोत्तमम् । समभ्येत्य द्विजान्सर्वांस्ततः प्रोवाच सादरम्

କିଛି କାଳ ଅତିବାହିତ ହେଲାପରେ ସେ ରାଜା ସେହି ନଗରର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ସମୀପଗତ ହେଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି ସାଦରେ କଥା କହିଲେ।

Verse 25

युष्मदीयप्रसादेन क्षेत्रेऽत्र सुमहत्तपः । कृतं स्वर्गं प्रयास्यामि सांप्रतं तु द्विजोत्तमाः

ତୁମମାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଁ ମହାତପ କରିଛି। ଏବେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛି।

Verse 26

नास्माकमन्वये कश्चित्सांप्रतं वर्तते नृपः । तस्याहं लिंगमेतद्वै दर्शयामि द्विजोत्तमाः

ଆମ ରାଜବଂଶରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ରାଜା ନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖାଉଛି।

Verse 27

पूजार्थं चापि वृत्त्यर्थं भोगार्थं च विशेषतः । तस्माद्युष्माभिरेवास्य पूजा कार्या प्रयत्नतः । रथयात्रा विशेषेण दयां कृत्वा ममोपरि

ପୂଜା ପାଇଁ, ଜୀବିକା-ସହାୟତା ପାଇଁ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଧାର୍ମିକ ଭୋଗ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ—ତେଣୁ ତୁମେ ନିଜେ ପ୍ରୟାସରେ ଏହାର ପୂଜା କର; ବିଶେଷକରି ରଥଯାତ୍ରା କରି ମୋପରେ ଦୟା କର।

Verse 28

ब्राह्मणा ऊचुः । सप्त विंशतिलिंगानि यथेष्टानि महीतले । चमत्कारसुतानां च पूज्यंते सर्वदैव तु

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ପୃଥିବୀରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସତାଇଶଟି ଲିଙ୍ଗ ଅଛି; ଚମତ୍କାରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଲିଙ୍ଗମାନେ ମଧ୍ୟ ସଦା ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 29

अष्टाविंशतिमं तद्वदेतल्लिंगं तवोद्भवम् । सर्वदा पूजयिष्यामो निश्चिन्तो भव पार्थिव

ସେହିପରି, ତୁମଠାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅଠାଇଶତମ। ଆମେ ଏହାକୁ ସଦା ପୂଜିବୁ; ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୁଅ, ହେ ରାଜନ।

Verse 30

अस्य यात्रां करिष्यामः कार्तिके मासि सर्वदा । बलिपूजोपहारांश्च गीतवाद्यानि शक्तितः

ଆମେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସଦା ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା କରିବୁ। ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବଳି, ପୂଜା, ଉପହାର ଓ ଗୀତ-ବାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବୁ।

Verse 31

एवमुक्तः स तैर्हृष्टो गत्वात्मीयं तदाश्रमम् । स्नापयित्वाथ तल्लिंगं पूजां चक्रे प्रभक्तितः

ଏଭଳି କୁହାଯାଇ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପରେ ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲେ।

Verse 32

सूत उवाच । एवं समर्पितं लिंगं तेन तद्धरसंभवम् । सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां वंशोच्छेदे स्थिते द्विजाः

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ଧାରକ-ସମ୍ଭବ ଲିଙ୍ଗକୁ ସମର୍ପଣ କଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କର ବଂଶ ଛେଦ ହେବାର ସ୍ଥିତି ଆସିଲାବେଳେ…

Verse 33

सकलं कार्तिकं मर्त्यो यस्तच्छ्रद्धासमन्वितः । स्नापयेत्पूजयेच्चापि स नूनं मुक्तिमाप्नुयात्

ଯେ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ସମଗ୍ର କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଯାଏଁ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

Verse 34

सोमस्य दिवसे प्राप्ते वर्षं यावत्कृतक्षणः । तस्य पूजां करोत्येवं स्नापयित्वा विधानतः । सोऽपि मुक्तिं व्रजेन्मर्त्य एतत्तातान्मया श्रुतम्

ସୋମବାର ଆସିଲେ ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନିୟମ ଧରି—ବିଧିଅନୁସାରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଏଭଳି ପୂଜା କରେ—ସେ ମର୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତିକୁ ଯାଏ। ହେ ପ୍ରିୟମାନେ, ଏହା ମୁଁ ପରମ୍ପରାରୁ ଶୁଣିଛି।