Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । नमो रुद्राय देवाय मदनांतकराय च । भर्गाय भूरिभाग्याय त्रिनेत्राय त्रिविष्टषे

Transliteration

brahmovāca | namo rudrāya devāya madanāṃtakarāya ca | bhargāya bhūribhāgyāya trinetrāya triviṣṭaṣe

Translation

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମଦନାନ୍ତକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭର୍ଗ, ମହାସୌଭାଗ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗେ ସ୍ତୁତ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Address/सम्बोधनार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: निपातवत् अव्ययप्रयोग (indeclinable interjection of salutation)

• रुद्राय: to Rudra
• रुद्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन

• देवाय: to the god
• देवाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• मदन-अन्त-कराय: to the destroyer of Madana
• मदन-अन्त-कराय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: मदन (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (मदनस्य अन्तं करोति इति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• भर्गाय: to Bharga (the radiant one)
• भर्गाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• भूरि-भाग्याय: to the greatly fortunate one
• भूरि-भाग्याय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: भूरि (अव्यय/प्रातिपदिक) + भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—कर्मधारय (भूरि भाग्यं यस्य)

• त्रि-नेत्राय: to the three-eyed one
• त्रि-नेत्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—द्विगु (त्रीणि नेत्राणि यस्य)

• त्रिविष्टषे: to the lord of heaven (Triviṣṭapa)
• त्रिविष्टषे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्रिविष्टप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन (त्रिविष्टप-शब्दस्य चतुर्थी एकवचन रूपम्)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śiva (Rudra/Maheśvara)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, hands folded, stands before the radiant blue-throated Lord, invoking him as Rudra, Kāmāntaka, Bharga, and Trinetra; the atmosphere is charged with ascetic fire and auspicious brilliance.

Characters & Entities

• Brahmā
• Rudra
• Madana (Kāma)
• Bharga
• Trinetra (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is the conqueror of desire (Madana) and the radiant auspicious reality praised by all worlds—devotion to him purifies intention.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra is the narrative setting for Brahmā’s hymn, reinforcing the tīrtha’s status as a place of Śiva’s manifest greatness.

What ritualistic prescription is mentioned?

Stuti (praise) and nāma-smaraṇa (recitation of epithets like Rudra, Madanāntaka, Trinetra) are implied.