Adhyaya 22

Verse 1

सूत उवाच । एवमुक्तास्तदा देवा विष्णुना परमेष्ठिना । जग्मुः सर्वे महेशं च द्रष्टुकामाः पिनाकिनम्

ସୂତ କହିଲେ—ସେତେବେଳେ ପରମେଷ୍ଠୀ ବିଷ୍ଣୁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ପିନାକଧାରୀ ମହେଶଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଯାତ୍ରା କଲେ।

Verse 2

परे पारे परमेण समाधिना । योगपीठे स्तितं शंभुं गणैश्च परिवारितम्

ସେମାନେ ପରପାରେ, ପରମ ସମାଧିରେ, ଯୋଗପୀଠରେ ଆସୀନ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ—ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ—ଦର୍ଶନ କଲେ।

Verse 3

यज्ञोपवितविधिना उरसा बिभ्रंत वृतम् । वासुकिं सर्पराजं च कंबलाश्वतरौ तथा

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ-ବିଧିଅନୁସାରେ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ଆଭୂଷଣରୂପେ ସର୍ପରାଜ ବାସୁକି, ତଥା କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତରକୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 4

कर्णद्वये धारयंतं तथा कर्कोटकेन हि । पुलहेन च बाहुभ्यां धारयंतं च कंकणे

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉଭୟ କାନରେ—ନିଶ୍ଚୟ କର୍କୋଟକକୁ—ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ଭୁଜଦ୍ୱୟରେ ପୁଲହକୁ କଙ୍କଣରୂପେ ଧାରଣ କରିଥିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

Verse 5

सन्नृपुरे शङ्खकपद्मकाभ्यां संधारयंतं च विराजमानम् । कर्पूरगौरं शितिकंठमद्भुतं वृपान्वितं देववरं ददर्शुः

ସେହି ଦିବ୍ୟ ସନ୍ନୃପୁରେ ସେମାନେ ଶଙ୍ଖ ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରି ଦୀପ୍ତିରେ ବିରାଜିତ ପରମଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—କର୍ପୂରଗୌର, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ମହିମାସମ୍ପନ୍ନ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 6

तदा ब्रह्मा च विष्णुश्च ऋषयो देवदानवाः । तुष्टुवुर्विविधैः सूक्तैर्वेदोपनिपदन्वितैः

ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ଋଷିଗଣ ଏବଂ ଦେବ-ଦାନବମଣ୍ଡଳୀ—ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦ୍‌ଭାବରେ ଭରିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସୂକ୍ତଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 7

ब्रह्मोवाच । नमो रुद्राय देवाय मदनांतकराय च । भर्गाय भूरिभाग्याय त्रिनेत्राय त्रिविष्टषे

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମଦନାନ୍ତକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭର୍ଗ, ମହାସୌଭାଗ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗେ ସ୍ତୁତ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 8

शिपिविष्टाय भीमाय शेषशायिन्नमोनमः । त्र्यंबकाय जगद्धात्रे विश्वरूपाय वै नमः

ଶିପିବିଷ୍ଟ, ଭୀମ ଓ ଶେଷଶାୟୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ, ଜଗଦ୍ଧାତା ଓ ବିଶ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ନମସ୍କାର।

Verse 9

त्वं धाता सर्वलोकानां पिता माता त्वमीश्वरः । कृपया परया युक्तः पाह्यस्मांस्त्वं महेश्वर

ତୁମେ ହିଁ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଧାତା; ତୁମେ ହିଁ ପିତା, ତୁମେ ହିଁ ମାତା—ତୁମେ ହିଁ ଈଶ୍ୱର। ପରମ କୃପାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ହେ ମହେଶ୍ୱର, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

Verse 10

इत्थं स्तुवत्सु देवेषु नन्दी प्रोवाच तान्प्रति । किमर्थमागता यूयं किं वा मनसि वर्तते

ଏହିପରି ଦେବମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାବେଳେ ନନ୍ଦୀ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— “ତୁମେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସିଛ? ମନରେ କ’ଣ ଭାବ ଅଛି?”

Verse 11

ते प्रोचुर्देवकार्यार्थं विज्ञप्तुं शंभुमागता । विज्ञप्तो नंदिना तेन शैलादेन महात्मना । ध्यानस्थितो महादेवः सुरकार्यार्थसिद्धये

ସେମାନେ କହିଲେ— “ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି କରିବାକୁ ଆସିଛୁ।” ଶୈଲାଦଙ୍କ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ର ନନ୍ଦୀ ଜଣାଇଲେ, ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ମହାଦେବ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 12

ब्रह्मादयः सुग्गणाः सुरसिद्धसंघास्त्वां द्रष्टुमेव सुरवर्य विसेषयंति । कार्य्यार्थिनोऽसुरवरैः परिभर्त्स्यमाना अभ्यागताः सपदि शत्रुभिरर्दिताश्च

ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ! ବ୍ରହ୍ମାଦି ସୁଗଣ—ଦେବ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସଂଘ—ବିଶେଷଭାବେ ତୁମ ଦର୍ଶନକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ଆସିଛନ୍ତି। କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ଚାହୁଁଥିବା ସେମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସୁରମାନଙ୍କ ତିରସ୍କାର ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପୀଡାରେ, ସପଦି ଏଠାକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।

Verse 13

तस्मात्त्वया हि देवेश त्रातव्याश्चाधुना सुराः । एवं तेन तदा शंभुर्विज्ञप्तो नंदिना द्विजाः

ଏହେତୁ, ହେ ଦେବେଶ! ଏବେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଏହିପରି ସେତେବେଳେ ନନ୍ଦୀ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି କଲେ।

Verse 14

शनैःशनैरुपरमच्छंभुः परमकोपनः । समाधेः परमात्माऽसावुवाच परमेश्वरः

ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଶମ୍ଭୁ ମଧ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ ସେଇ ପରମାତ୍ମା ପରମେଶ୍ୱର ସମାଧିରୁ ଉଠି କହିଲେ।

Verse 15

महादेव उवाच । कस्माद्युयं महाभागा ह्यागता मत्समीपगाः । ब्रह्मादयो ह्यमी देवा ब्रूत कारणमद्य वै

ମହାଦେବ କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ, କେଉଁ କାରଣରୁ ତୁମେ ମୋ ସମୀପକୁ ଆସିଛ? ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବମାନେ, ଏବେ କାରଣ କୁହ।

Verse 16

तदा ब्रह्मा ह्युवाचेदं सुरकार्यं महत्तरम् । तारकेण कृतं शंभो देवानां परमाद्भुतम्

ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ଶମ୍ଭୋ, ଦେବମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅତି ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଛି; ତାରକ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ କରିଛି।

Verse 17

कष्टात्कष्टतरं देव तद्विज्ञप्तुमिहागताः । हे शंभो तव पुत्रेण औरसेन हतो भवेत् । तारको देवशत्रुश्च नान्यथा मम भाषितम्

ହେ ଦେବ, କଷ୍ଟଠାରୁ ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟତର ବିପଦ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ତାହା ଜଣାଇବାକୁ ଆମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ। ହେ ଶମ୍ଭୋ, ଦେବଶତ୍ରୁ ତାରକ ତୁମ ଔରସ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ହତ ହେବ; ମୋ କଥା ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 18

तस्मात्त्वया गिरिजा देव शंभो गृहीतव्या पाणिना दक्षिणेन । पाणिग्रहेणैव महानुभाव दत्ता गिरीन्द्रेण च तां कुरुष्व

ଏହେତୁ, ହେ ଦେବ ଶମ୍ଭୋ, ତୁମେ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ଗିରିଜାଙ୍କ ପାଣିଗ୍ରହଣ କରି ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ମହାନୁଭାବ, ଗିରୀନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦାନ କରିଛନ୍ତି; ପାଣିଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 19

ब्रह्मणो हि वचः श्रुत्वा प्रहसन्नब्रवीच्छिवः । यदा मया कृता देवी गिरिजा सर्वसुन्दरी

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଶିବ ହସି କହିଲେ—“ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସର୍ବସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ ଗିରିଜାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି…”

Verse 20

तदा सर्वे सुरेन्द्राश्च ऋषयो मुनयस्तथा । सकामाश्च भविष्यंति अक्षमाश्च परे पथि

ତେବେ ସମସ୍ତ ସୁରେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଓ ଋଷି-ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବେ; ଏବଂ ସେହି ଉଚ୍ଚ ପଥରେ ସଂୟମ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେବେ।

Verse 21

मदनो हि मया दग्धः सर्वेषां कार्यसिद्धये । मया ह्यधि कृता तन्वी गिरिजा च सुमध्यमा

ସମସ୍ତଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ମଦନକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଛି। ଏବଂ ସୁମଧ୍ୟମା, ତନ୍ୱୀ ଗିରିଜା (ପାର୍ବତୀ)କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅଧୀନ କରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରିଛି।

Verse 22

तदानीमेव भो देवाः पार्वती मदनं च सा । जीवयिष्यति भो ब्रह्मन्नात्र कार्या विचारणा

ହେ ଦେବମାନେ, ଏଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେହି ପାର୍ବତୀ ମଦନକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିଦେବେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଥିରେ ବିଚାରଣାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

Verse 23

एवं विमृश्य भो देंवाः कार्या कार्यविचारणा । मदनेनैव दग्धेन सुरकार्यं महत्कृतम्

ହେ ଦେବମାନେ, ଏଭଳି ଭଲଭାବେ ବିମର୍ଶ କରି କରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟର ବିଚାର କର। ଦଗ୍ଧ ମଦନ ଦ୍ୱାରା ଦେବକାର୍ଯ୍ୟରେ ମହାନ୍ ଉପକାର ପୂର୍ବରୁ ହୋଇସାରିଛି।

Verse 24

यूयं सर्वे च निष्कामा मया नास्त्यत्र संशयः । यथाहं च सुराः सर्वे तथा यूयं प्रयत्नतः

ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନିଷ୍କାମ—ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପରି ମୁଁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ତେଣୁହିଁ ହେଉଛ।

Verse 25

तपः परमसंयुक्ताः पारयामः सुदुष्करम् । परमानन्दसंयुक्ताः सुखिनः सर्व एव हि

ଆମେ ପରମ ତପସ୍ୟାରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସାଧନ କରୁ। ପରମାନନ୍ଦରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆମେ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ସୁଖୀ।

Verse 26

यूयं समाधिना तेन मदनेन च विस्मृतम् । कामो हि नरकायैव तस्मात्क्रोधोऽभिजायते

ସେହି ସମାଧିଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଦନକୁ ବିସ୍ମୃତ ହୋଇଛ। କାମ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ; ତାହାରୁ ହିଁ କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମେ।

Verse 27

क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहाद्भ्रमते मनः । कामक्रोधौ परित्यज्य भवद्भिः सुरसत्तमैः । सर्वैरेव च मंतव्यं मद्वाक्यं नान्यथा क्वचित्

କ୍ରୋଧରୁ ମୋହ ହୁଏ, ମୋହରୁ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କର। ମୋର ବାକ୍ୟ ସମସ୍ତେ ସଦା ମାନିବେ—କେବେ ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 28

एवं विश्राव्य भगवान्स हि देवो वृषध्वजः । सुरान्प्रबोधयामास तथा ऋषिगणान्मुनीन्

ଏଭଳି କହି ଭଗବାନ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ; ଏହିପରି ଋଷିଗଣ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବୋଧିତ କଲେ।

Verse 29

तूष्णींभूतोऽभवच्छंभुर्ध्यानमाश्रित्य वै पुनः । आस्ते पुरा यथावच्च गणैश्च परिवारितः

ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ପୁନଃ ମୌନ ହେଲେ ଏବଂ ଆବାର ଧ୍ୟାନର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ଯଥାବତ୍ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ—ନିଜ ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ।

Verse 30

ध्यानास्थितं च तं दृष्ट्वा नन्दौ सर्वान्विसृज्य तान् । सब्रह्मसेन्द्रान्विबुधानुवाच प्रहसन्निव

ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ଦେଖି ନନ୍ଦୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ; ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଦେବମାନଙ୍କୁ ମନୋହର ହସ ସହ କହିଲେ।

Verse 31

यतागतेन मार्गेण गच्छध्वं मा विलंबितम् । तथेति मत्वा ते सर्वे स्वंस्वं स्थानमथाऽव्रजन्

ତୁମେ ଯେ ମାର୍ଗରେ ଆସିଛ, ସେଇ ମାର୍ଗରେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ; ବିଳମ୍ବ କରନି। ‘ତଥାସ୍ତୁ’ ଭାବି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ।

Verse 32

गतेषु तेषु सर्वेषु समाधिस्थोऽभवद्भवः । आत्मानमात्मना कृत्वा आत्मन्येन विचंतयन्

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାଲିଗଲାପରେ ଭବ (ଶିବ) ସମାଧିସ୍ଥ ରହିଲେ—ଆତ୍ମାକୁ ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ସାଧି, ଆତ୍ମନି ଏକାଗ୍ର ଚିନ୍ତନ କଲେ।

Verse 33

परात्परतरं स्वच्छं निर्मलं निरवग्रहम् । निरञ्जनं निराभासं यस्मिन्मुह्यंति सूरयः

ପରାତ୍ପରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପରେ ଥିବା ସେ ତତ୍ତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ନିର୍ମଳ, ଅବ୍ୟୟ; ଅବରୋଧହୀନ, ନିରଞ୍ଜନ, ଆଭାସଶୂନ୍ୟ—ଯାହାରେ ସୂରିମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁହ୍ୟନ୍ତି।

Verse 34

भानुर्नभात्यग्निरथो शशी वा न ज्योतिरेवं न च मारुतो न हि । यं केवलं वस्तुविचारतोऽपि सूक्ष्मात्परं सूक्ष्मतरात्परं च

ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟୋତି ଦିଏନି, ଅଗ୍ନି ନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ରଜ୍ୟୋତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ସାଧାରଣ ଆଲୋକ କିଛି ନାହିଁ, ପବନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଯାହାକୁ ‘ବସ୍ତୁ’ ଭାବି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିଚାର କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତତ୍ତ୍ୱ ସୂକ୍ଷ୍ମାତୀତ ଓ ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମାତୀତ।

Verse 35

अनिर्द्देश्य मचिन्त्यं च निर्विकारं निरामयम् । ज्ञप्तिमात्रस्वरूपं च न्यासिनो यांति तत्र वै

ଯାହା ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ନିର୍ବିକାର ଓ ନିରାମୟ, କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା-ସ୍ୱରୂପ—ସେଇ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନିଶ୍ଚୟ ନ୍ୟାସୀମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 36

शब्दातीनं निर्गुणं निर्विकारं सत्तामात्रं ज्ञानगम्यं त्वगम्यम् । यत्तद्वस्तु सर्वदा कथ्यते वै वेदातीतैश्चागमैर्मन्त्रभूतैः

ଶବ୍ଦାତୀତ, ନିର୍ଗୁଣ ଓ ନିର୍ବିକାର; କେବଳ ସତ୍ତାମାତ୍ର ସ୍ୱରୂପ; ଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା ଗମ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଉପାୟରେ ଅଗମ୍ୟ—ସେଇ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବେଦାତୀତ ପ୍ରକାଶନ ଓ ମନ୍ତ୍ରସ୍ୱରୂପ ଆଗମମାନେ ସଦା କଥନ କରନ୍ତି।

Verse 37

तद्वस्तुभूतो भगवान्स ईश्वरः पिनाकपाणिर्भगवान्वृध्वजः । येनैव साक्षान्मकरध्वजो हतस्तपो जुषाणः परमेश्वरः सः

ସେଇ ତତ୍ତ୍ୱ ହିଁ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ଈଶ୍ୱର—ପିନାକଧାରୀ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବ। ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମକରଧ୍ୱଜ (କାମ) ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିହତ ହେଲା; ତପରେ ରମଣ କରୁଥିବା ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି।

Verse 38

लोमश उवाच । गिरिजा हि तदा देवी तताप परमं तपः । तपसा तेन रुद्रोऽपि उत्तमं भयमागतः

ଲୋମଶ କହିଲେ—ସେତେବେଳେ ଦେବୀ ଗିରିଜା ପରମ ତପ କଲେ। ସେଇ ତପର ପ୍ରଭାବରେ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମହା ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ।

Verse 39

विजित्य तपसा देवी पार्वती परमेण हि । शम्भुं सर्वार्थदं स्थाणुं केवलं स्वस्वरूपिणम्

ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ନିଜ ପରମ ତପଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଜୟ କରି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ/ବଶ କଲେ—ଯିଏ ସର୍ବାର୍ଥଦାତା, ସ୍ଥାଣୁ (ଅଚଳ), ଏବଂ କେବଳ ନିଜ ସ୍ୱସ୍ୱରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 40

यदा जितस्तया देव्या तपसा वृषभध्वजः । समाधेश्चलितो भूत्वा यत्र सा पार्वती स्थिता

ଦେବୀଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ମହାଦେବ ଜିତ ହେଲେ; ତେବେ ସେ ସମାଧିରୁ ଚଳିତ ହୋଇ ଯେଉଁଠାରେ ପାର୍ବତୀ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।

Verse 41

जगाम त्वरितेनैव देवदेवः पिनाकधृक् । तत्रापश्यत्स्थितां देवीं सखीभिः परिवारिताम्

ଦେବଦେବ ପିନାକଧାରୀ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ସେଠାକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ସଖୀମାନଙ୍କ ଘେରାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 42

वेदिकोपरि विन्यस्तां यथैव शशिनः कलाम् । स देवस्तां निरीक्ष्याथ बटुर्भूत्वाथ तत्क्षणात्

ବେଦିକା ଉପରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ବିନ୍ୟସ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ; ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେ ବଟୁ (ଯୁବ ତପସ୍ବୀ) ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।

Verse 43

ब्रह्मचारिस्वरूपेण महेशो भगवान्भवः । सखीनां मध्यमाश्रित्य ह्युवाच बटुरूपवान् । किमर्थमालिमध्यस्था तन्वी सर्वांगसुन्दरी

ଭଗବାନ ଭବ ମହେଶ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ବଟୁରୂପେ କହିଲେ—“ହେ ତନ୍ୱୀ, ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରୀ! ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ କାହିଁକି ଦଣ୍ଡାୟମାନ?”

Verse 44

केयं कस्य कुतो याता किमर्थं तप्यते तपः । सर्वं मे कथ्यतां सख्यो याथा तथ्येन संप्रति

“ଏହି ନାରୀ କିଏ? କାହାର? କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି? କେଉଁ କାରଣରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛି? ହେ ସଖୀମାନେ, ଏବେଇ ସତ୍ୟଭାବେ ସବୁ ମୋତେ କୁହ।”

Verse 45

तदोवाच जया रुद्रं तपसः कारणं परम्

ତେବେ ଜୟା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ ଏବଂ ନିଜ ତପସ୍ୟାର ପରମ କାରଣ ନିବେଦନ କଲେ।

Verse 46

हिमाद्रेर्दुहितेयं वै तपसा रुद्रमीश्वरम् । प्राप्तुकामा पतित्वन सेय मत्रोपविश्य च

ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ହିମାଦ୍ରିଙ୍କ କନ୍ୟା; ରୁଦ୍ର-ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପତିରୂପେ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଏଠାରେ ବସି ତପ କରୁଛି।

Verse 47

तपस्तताप सुमहत्सर्वेषां दुरतिक्रमम् । बटो जानीहि मे वाक्यं नान्यथा मम भाषितम्

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ ତପ କରିଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ହେ ବଟୁ, ମୋ କଥା ଜାଣ—ମୋ ଉକ୍ତି ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 48

तच्छत्वा वचनं तस्याः प्रहस्येदमुवाच ह । श्रृण्वतीनां सखीनां वै महेशो बटुरूपवान्

ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ବଟୁରୂପଧାରୀ ମହେଶ ହସିଲେ ଏବଂ ସଖୀମାନେ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ ଏହିପରି କହିଲେ।

Verse 49

मूढेयं पार्वती सख्यो न जानाति हिताहितम् । किमर्थं च तपः कार्यं रुद्रपाप्त्यर्थमेव च

ହେ ସଖୀମାନେ, ଏହି ପାର୍ବତୀ ମୋହିତା; ସେ ହିତ-ଅହିତ ଜାଣେ ନାହିଁ। ତପ କାହିଁକି କରିବା—କେବଳ ରୁଦ୍ରପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ମାତ୍ର କି?

Verse 50

सोऽमंगलः कपाली च श्मशानालय एव च । अशिवः शिवशब्देन भण्यते च वृथाथ वै

ସେ ଅମଙ୍ଗଳ, କପାଳଧାରୀ ଏବଂ ଶ୍ମଶାନବାସୀ। ଯେ ‘ଅଶିବ’, ତାକୁ ବ୍ୟର୍ଥରେ ‘ଶିବ’ ନାମେ ଡାକାଯାଏ।

Verse 51

अनया हि वृतो रुद्रो यदा सख्यः समेष्यति । तदेयमशुभा तन्वी भविष्यति न संशयः

ହେ ସଖୀମାନେ! ସେ ଯେତେବେଳେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ବରି ତାଙ୍କ ସହ ମିଳିବ, ସେତେବେଳେ ଏହି ସୁକୁମାରୀ ତନ୍ୱୀ ନିଶ୍ଚୟ ଅଶୁଭଭାଗ୍ୟବତୀ ହେବ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 52

यो दक्षशापाद्विकृतो यज्ञबाह्योऽभवद्विटा । ये ह्यंगभूताः शर्वस्य सर्पा ह्यासन्महाविषाः

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ! ଯେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶାପରୁ ବିକୃତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହେଲା। ଶର୍ବଙ୍କ ଅଙ୍ଗ-ଭୂଷଣ ସର୍ପମାନେ—ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ମହାବିଷଧର।

Verse 53

शवभस्मान्वितो रुद्रः कृत्तिवासा ह्यमंगलः । पिशाचैः प्रमथैर्भूतैरावृतो हि निरंतरम्

ରୁଦ୍ର ଶବଭସ୍ମରେ ଲିପ୍ତ, କୃତ୍ତିବାସ ଧାରଣକାରୀ ଏବଂ ଅମଙ୍ଗଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପିଶାଚ, ପ୍ରମଥ ଓ ଭୂତଗଣ ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଆବୃତ କରି ରହନ୍ତି।

Verse 54

तेन रुद्रेण किं कार्यमनया सुकुमारया । निवार्यतां सखीभिश्च मर्तुकामा पिशाचवत्

ସେଇ ରୁଦ୍ର ସହ ଏହି ସୁକୁମାରୀର କ’ଣ କାମ? ସଖୀମାନେ ତାକୁ ନିବାରଣ କରନ୍ତୁ; ସେ ପିଶାଚମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଧାଉଥିବା ପରି, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛି।

Verse 55

इंद्रं हित्वा मनोज्ञं च यमं चैव महाप्रभम् । नैरृतं च विशालाक्षं वरुणं च अपां पतिम्

ମନୋଜ୍ଞ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ମହାପ୍ରଭୁ ଯମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ବିଶାଳାକ୍ଷ ନୈଋତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ଜଳାଧିପତି ବରୁଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—

Verse 56

कुबेरं पवनं चैव तथैव च विभावसुम् । एवमादीनि वाक्यानि उवाच परमेश्वरः । सखीनां श्रृण्वतीनां च यत्र सा तपसि स्थिता

କୁବେରଙ୍କୁ, ପବନ (ବାୟୁ)ଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଭାବସୁ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ଏପରି ଓ ଏହିପରି ଅନେକ ବାକ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱର କହିଲେ—ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲା, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ଶୁଣୁଥିଲେ।

Verse 57

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य रुद्रस्य बटुरूपिणः । चुकोप च शिवा साध्वी महेशं बटुरूपिणम्

ବଟୁରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ସାଧ୍ୱୀ ଶିବା ବଟୁରୂପ ମହେଶଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

Verse 58

जये त्वं विजये साध्वि प्रम्लोचेऽप्यथ सुन्दरि । सुलोचने महाभागे समीचीनं कृतं हि मे

“ଜୟା, ବିଜୟା—ହେ ସାଧ୍ୱୀ; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା—ହେ ସୁନ୍ଦରୀ; ସୁଲୋଚନା—ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ; ମୁଁ ଯାହା କରିଛି, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସମୀଚୀନ।”

Verse 59

किमेतस्य बटोः कार्यं भवतीनामिहाधुना । बटुस्वरूपमास्थाय आगतो देवनिंदकः

“ଏବେ ଏଠାରେ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବଟୁର କ’ଣ କାମ? ବଟୁରୂପ ଧାରଣ କରି ଦେବନିନ୍ଦକ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି।”

Verse 60

अयं विसृज्यतां सख्यः किमनेन प्रयोजनम् । बटुस्वरूपिणं रुद्रं कुपिता सा ततोऽब्रवीत्

“ସଖୀମାନେ, ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ—ଏଥିରେ କି ପ୍ରୟୋଜନ?” ଏମିତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ବଟୁରୂପୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 61

बटो गच्छाशु त्वरितो न स्थेयं च त्वयाऽधुना । किमनेन प्रलापेन तव नास्ति प्रयोजनम्

“ହେ ବଟୁ, ଶୀଘ୍ର ଯାଅ; ଏବେ ଏଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ପ୍ରଲାପରୁ କି ଲାଭ? ଏଠାରେ ତୋର କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ।”

Verse 62

बटुर्निर्भर्त्सितस्तत्र तया चैवं तदा पुनः । प्रहस्य वै स्थिरो भूत्वा पुनर्वाक्यमथाब्रवीत्

ସେ ତାହାଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ଏଭଳି ତିରସ୍କୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବଟୁ ହସିଲା, ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରହି, ପୁଣି ଏହି କଥା କହିଲା।

Verse 63

शनैः शनैरवितथं विजयां प्रति सत्वरम् । कस्मात्कोपस्तयातन्वि कृतः केनैव हेतुना

“ଧୀରେ ଧୀରେ, କିନ୍ତୁ ନିଶ୍ଚୟ, ବିଜୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ହେ ତନ୍ୱି, ତୁମେ କାହିଁକି କ୍ରୋଧ କଲ? କେଉଁ ହେତୁରୁ ଏହି କୋପ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା?”

Verse 64

सर्वेषामपि तद्वाच्यं वचनं सूक्तमेव यत् । यथोक्तेन च वाक्येन कस्मात्तन्वी प्रकोपिता

“ସେହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିବାଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ତାହା ସତ୍ୟରେ ସୁକ୍ତି। ତେବେ, ହେ ତନ୍ୱି, ଯଥାକଥିତ ଶବ୍ଦରେ ତୁମେ କାହିଁକି କ୍ରୋଧିତ ହେଲ?”

Verse 65

यः शंभुरुच्यते लोके भिक्षुको भिक्षुकप्रियः । यदि मे ह्यनृतं प्रोक्तं तदा कोप इहोचितः

ଯେ ଶମ୍ଭୁ ଲୋକେ ଭିକ୍ଷୁକ ଓ ଭିକ୍ଷୁକମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ମୁଁ ଯଦି ଅସତ୍ୟ କହିଥାଏ, ତେବେ ଏଠାରେ କ୍ରୋଧ ହେବା ନିଶ୍ଚୟ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ।

Verse 66

इयं तावत्सुरूपा च विरूपोऽसौ सदाशिवः । विशालाक्षी त्वियं बाला विरूपाक्षो भवस्तथा

ଏହି ନାରୀ ନିଶ୍ଚୟ ସୁରୂପା; କିନ୍ତୁ ସେ ସଦାଶିବ ବିଚିତ୍ରରୂପୀ। ଏହି ବାଳା ବିଶାଳନୟନା; ଭବ ମଧ୍ୟ ବିରୂପାକ୍ଷ—ବିଚିତ୍ରନୟନ।

Verse 67

एवंभूतेन रुद्रेण मोहितेयं कथं भवेत् । सभाग्यो हि पतिः स्त्रीणां सदा भाव्यो रतिप्रियः

ଏପରି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନେଇ ସେ କିପରି ମୋହିତ ହେବ? ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପତି ତ ଭାଗ୍ୟବାନ, ସଦା ବାଞ୍ଛନୀୟ ଓ ରତିପ୍ରିୟ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 68

इयं कथं मोहितास्ति निर्गुणेन युगात्मिका । न श्रुतो न च विज्ञातो न दृष्टः केन वा शिवः

ଯୁଗାତ୍ମିକା ଏହି ନାରୀ ନିର୍ଗୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ମୋହିତ? ଶିବଙ୍କୁ କେହି ଶୁଣିନାହାନ୍ତି, ନ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣିଛନ୍ତି, ନ କେହି ଦେଖିଛନ୍ତି।

Verse 69

सकामानां च भूतानां दुर्लभो हि सदाशिवः । तपसा परमेणैव गर्वितेयं सुमध्यमा

ସକାମ ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦାଶିବ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ସୁମଧ୍ୟମା ନାରୀ ପରମ ତପସ୍ୟାରେ ମାତ୍ର ଗର୍ବିତ ହୋଇଛି।

Verse 70

निःस्तंभो हि सदा स्थाणुः कथं प्राप्स्यति तं पतिम् । मयोक्तं किं विशालाक्षि कस्मान्मे रुषिताऽधुना

ସ୍ଥାଣୁ ସଦା ନିରାଶ୍ରୟ; ସେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ପତିରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ? ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷି, ମୁଁ କ’ଣ କହିଲି ଯେ ତୁମେ ଏବେ ମୋପରେ କ୍ରୋଧିତ?

Verse 71

यावद्रोषो भवेन्नॄणां नारीणां च विशेषतः । तेन रोषेण तत्सर्वं भस्मीभूतं भविष्यति

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କରେ—ବିଶେଷତଃ ନାରୀମାନଙ୍କରେ—ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ସେଇ କ୍ରୋଧରେ ଏ ସବୁ ଭସ୍ମୀଭୂତ ହେବ।

Verse 72

सुकृतं चोर्जितं तन्वि सत्यमेवोदितं सति । कामः क्रोधश्च लोभश्च दंभो मात्सर्यमेव च

ହେ ତନ୍ୱି, ହେ ସତୀ, ମୁଁ ଯାହା କହିଛି ତାହା ସତ୍ୟই—କଷ୍ଟାର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଦମ୍ଭ ଓ ମାତ୍ସର୍ୟରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ।

Verse 73

च प्रपंचश्चतेन सर्वं विनश्यति । तस्मात्तपस्विभिर्युक्तं कामक्रोधादिवर्जनम्

ଏହିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ପ୍ରପଞ୍ଚ ବିନଶ୍ୟତି; ତେଣୁ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାମ-କ୍ରୋଧ ଆଦିକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଯୁକ୍ତ।

Verse 74

यदीश्वरो हृदि मध्ये विभाव्यो मनीषिभिः सर्वदा ज्ञप्तिमात्रः । तदा सर्वैर्मुनिवृत्त्या विभाव्यस्तपस्विभिर्नान्यथा चिंतनीयः

ଯଦି ମନୀଷୀମାନେ ହୃଦୟମଧ୍ୟରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସଦା କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞପ୍ତିମାତ୍ର ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମୁନିବୃତ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ; ଅନ୍ୟଥା ଚିନ୍ତନ କରିବେ ନାହିଁ।

Verse 75

एतच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शंभोस्तदाब्रवीद्विजया तं च सर्वम् । गच्छात्र किंचित्तव नास्ति कार्यं न वक्तव्यं वचनं बालिशान्यत्

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ବିଜୟା ତାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦେଲା— “ଏଠାରୁ ଯାଅ; ତୁମର ଏଠାରେ କିଛି କାମ ନାହିଁ। ଆଉ ଶିଶୁସଦୃଶ କଥା କହିବା ନୁହେଁ।”

Verse 76

एवं विवदमानं तं बटुरूपं सदाशिवम् । विसर्जयामास तदा विजया वाक्यकोविदा

ଏଭଳି ତର୍କ କରୁଥିବା ବଟୁରୂପ ସଦାଶିବଙ୍କୁ ବାକ୍ୟକୁଶଳା ବିଜୟା ସେତେବେଳେ ବିଦାୟ କରିଦେଲା।

Verse 77

तिरोधानं गतः सद्यो महेशो गिरिजां प्रति । अलक्ष्यमाणः सर्वासां सखीनां परमेश्वरः

ତତ୍କ୍ଷଣେ ମହେଶ ଗିରିଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁହଁ କରି ତିରୋଧାନ ହେଲେ; ପରମେଶ୍ୱର ସେହି ସମସ୍ତ ସଖୀମାନଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

Verse 78

प्रादुर्बभूव सहसा निजरूपधरस्तदा । यदा ध्यानस्थिता देवी निजध्यानपरा सती

ଦେବୀ ସତୀ ନିଜ ଧ୍ୟାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୀନ ହୋଇ ଧ୍ୟାନାସୀନ ଥିବାବେଳେ, ସେ ହଠାତ୍ ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 79

तदा हृदिस्थो देवेशो बहिर्हृष्टिचरोभवत् । नेत्रे उन्मील्य सा साध्वी गिरिजायतलोचना । अपश्यद्देवदेवेशं सर्वलोकमहेश्वरम्

ତେବେ ହୃଦୟସ୍ଥ ଦେବେଶ ବାହାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ନେତ୍ର ଉନ୍ମୀଳନ କରି ସେହି ସାଧ୍ୱୀ—ବିଶାଳନୟନା ଗିରିଜା—ଦେବଦେବେଶ, ସର୍ବଲୋକ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲା।

Verse 80

द्विभुजं चैकवक्त्रं कृत्तिवाससमद्भुतम् । कपर्दं चंद्ररेखांकं निवीतं गजचर्मणा

ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲେ—ଦ୍ୱିଭୁଜ, ଏକବକ୍ତ୍ର, କୃତ୍ତିବାସ (ଚର୍ମବସ୍ତ୍ର) ପରିଧାନକାରୀ; ଜଟାଧାରୀ, ଚନ୍ଦ୍ରରେଖାଙ୍କିତ, ଏବଂ ଗଜଚର୍ମଦ୍ୱାରା ନିବୀତ (ଉପବୀତରୂପେ) ଶୋଭିତ।

Verse 81

कर्णस्थौ हि महानागौ कंबलाश्वतरौ तदा । वासुकिः सर्पराजश्च कृताहारो महाद्युति

ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ କର୍ଣ୍ଣସ୍ଥାନରେ ଦୁଇ ମହାନାଗ—କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର—ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଏବଂ ସର୍ପରାଜ ବାସୁକି ମଧ୍ୟ କୃତାହାର (ପୁଷ୍ଟ) ଓ ମହାଦ୍ୟୁତି (ଦୀପ୍ତିମାନ) ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଭୂଷିତ କରୁଥିଲେ।

Verse 82

वलयानि महार्हाणि तदा सर्पमयानि च । कृतानि तेन रुद्रेण तथा शोभाकराणि च

ତେବେ ମହାର୍ହ ବଲୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ସେଗୁଡ଼ିକ ସର୍ପମୟ ଥିଲା; ସେହି ରୁଦ୍ର ତାହା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭାଦାୟକ ହେଲେ।

Verse 83

एवंभूतस्तदा शंभुः पार्वतीं प्रति चाग्रतः । उवाच त्वरया युक्तो वरं वरय भामिनि

ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଶମ୍ଭୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କହିଲେ; ତ୍ୱରାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ—“ହେ ଭାମିନି, ବର ଚୟନ କର; ଯାହା ଇଚ୍ଛା ତାହା ମାଗ” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରିଲେ।

Verse 84

व्रीडया परया युक्ता साध्वी प्रोवाच शंकरम् । त्वं नाथो मम देवेश त्वया किं विस्मृतं पुरा

ପରମ ଲଜ୍ଜାରେ ଯୁକ୍ତ ସାଧ୍ୱୀ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଦେବେଶ! ଆପଣେ ମୋର ନାଥ; ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ହୋଇଥିଲା, ସେଥିରୁ ଆପଣଙ୍କୁ କ’ଣ ବିସ୍ମୃତ ହେଲା?”

Verse 85

दक्षयज्ञविनाशं च यदर्थं कृतवान्प्रभो । स त्वं साहं समुत्पन्ना मेनायां कार्यसिद्धये

ହେ ପ୍ରଭୁ! ଯେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆପଣ ପୂର୍ବେ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞବିନାଶ କରିଥିଲେ, ସେହି ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ମେନାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ।

Verse 86

देवानां देवदेवेश तारकस्य वधं प्रति । भवतो हि मया देव भविष्यति कुमारकः

ହେ ଦେବଦେବେଶ! ଦେବମାନଙ୍କ ହିତ ଓ ତାରକବଧ ପାଇଁ, ହେ ଦେବ, ଆପଣ ଓ ମୋର ସଂଯୋଗରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ କୁମାର ଜନ୍ମିବ।

Verse 87

तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं मम वाक्यं महेश्वर । गंतव्यं हिमवत्पार्श्व नात्र कार्या विचारणा

ଏହେତୁ, ହେ ମହେଶ୍ୱର! ମୋ କଥା ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ କରିବେ; ହିମବତଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବେ—ଏଠାରେ ବିଚାରଣା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

Verse 88

याचस्व मां महादेव ऋषिभिः परिवारितः । करिष्यति न संदेहस्तव वाक्यं च मे पिता

ହେ ମହାଦେବ! ଋଷିମାନଙ୍କ ଘେରାଉରେ ମୋର ପାଣିଗ୍ରହଣ ଯାଚନା କରନ୍ତୁ; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ମୋ ପିତା ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ପାଳନ କରି ଆପଣଙ୍କ କଥାକୁ ମାନ ଦେବେ।

Verse 89

दक्षकन्या पुराहं वै पित्रा दत्ता यदा तव । यथोक्तविधिना तत्र विवाहो न कृतस्त्वया

ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିବାବେଳେ, ପିତା ମୋତେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ଆପଣ ସେଠାରେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିଅନୁସାରେ ବିବାହ କରିନଥିଲେ।

Verse 90

न ग्रहाः पूजितास्तेन दक्षेण च महात्मना । ग्रहाणां विषयत्वेन सच्छिद्रोऽयं महानभूत्

ମହାତ୍ମା ଦକ୍ଷ ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲେ। ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ବିଷୟ କରି ଅବହେଳା କରାଯାଇଥିବାରୁ ଏହି ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ଦୋଷଯୁକ୍ତ, ଛିଦ୍ରବତ୍ ହୋଇଗଲା।

Verse 91

तस्माद्यथोक्तविधिना कर्तुमर्हसि सुव्रत । विवाहं स्वं महाभाग देवानां कार्यसिद्धये

ଏହେତୁ, ହେ ସୁବ୍ରତ, ହେ ମହାଭାଗ, ଦେବମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିରେ ନିଜ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 92

तदोवाच महाबाहो गिरिजां प्रहसन्निव । स्वभावेनैव तत्सर्वं जंगमाजंगमं महत् । जातं त्वया मोहितं च त्रिगुणैः परिवेष्टितम्

ତେବେ ମହାବାହୁ ପ୍ରଭୁ ଗିରିଜାଙ୍କୁ ଯେନେ ହସି କହିଲେ— ‘ତୁମ ସ୍ୱଭାବରୁ ଏହି ବିଶାଳ ଜଗତ, ଜଙ୍ଗମ ଓ ଅଜଙ୍ଗମ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏବଂ ଏହା ତ୍ରିଗୁଣରେ ଆବୃତ ହୋଇ ମୋହିତ ହୋଇଛି।’

Verse 93

अहंकारात्समुत्पन्नं महत्तत्त्वं च पार्वति । महत्तत्त्वात्तमो जातं तमसा वेष्टितं नभः

ହେ ପାର୍ବତୀ! ଅହଂକାରରୁ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱରୁ ତମ ଜନ୍ମେ, ଏବଂ ସେହି ତମରେ ନଭ (ଆକାଶ) ଆବୃତ ହୁଏ।

Verse 94

भसो वायुरुत्पन्नो वायोरग्निरजायत । अग्नेरापः समुत्पन्ना अद्भ्यो जाता मही तदा

ସେହି ଆଧାର-ତତ୍ତ୍ୱରୁ ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ବାୟୁରୁ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମିଲା। ଅଗ୍ନିରୁ ଜଳ ଉଦ୍ଭବିଲା, ଏବଂ ଜଳରୁ ତେବେ ପୃଥିବୀ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲା।

Verse 95

मह्यादिकानि स्थास्नूनि चराणि च वरानने । दृश्यंयत्सर्वमेवैतन्नश्वरं विद्धि मानिनि

ହେ ସୁମୁଖୀ! ପୃଥିବୀ ଆଦି ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ—ଯାହା କିଛି ଦୃଶ୍ୟ, ହେ ମାନିନୀ—ସେ ସବୁ ନଶ୍ୱର ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 96

एकोऽनेकत्वमापन्नो निर्गुणो हि गुणावृतः । स्वज्योतिर्भाति यो नित्यं परज्योत्स्नान्वितोऽभवत् । स्वतंत्रः परतंत्रश्च त्वया देवि महत्कृतम्

ଏକ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନେକତ୍ୱରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ନିର୍ଗୁଣ ଯେନେ ଗୁଣରେ ଆବୃତ ହେଲା। ଯିଏ ନିତ୍ୟ ସ୍ୱଜ୍ୟୋତିରେ ଭାସେ, ସେ ପରଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାସହ ଯୁକ୍ତ ହେଲା। ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରତନ୍ତ୍ର ହେଲା—ହେ ଦେବୀ, ଏହି ମହତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ତୁମେ କରିଛ।

Verse 97

मायामयं कृतमिदं च जगत्समग्रं सर्वात्मना अवधृतं परया च बुद्ध्या । सर्वात्मभिः सुकृतिभिः परमार्थभावैः संसक्तिरिंद्रियगणैः परिवेष्टितं च

ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ମାୟାମୟ ଭାବେ ରଚିତ ଏବଂ ପରମାତ୍ମା ଓ ପରାବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ। ପରମାର୍ଥଭାବରେ ଥିବା ସୁକୃତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗଣରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ଆସକ୍ତିରେ ଜଡି ପଡନ୍ତି।

Verse 98

के ग्रहाः के उडुगणाः के बाध्यंते त्वया कृताः । विमुक्तं चाधुना देवि शर्वार्थं वरवर्णिनि

କେଉଁ ଗ୍ରହ, କେଉଁ ନକ୍ଷତ୍ରଗଣ, ଏବଂ କେଉଁ ସତ୍ତାମାନେ ତୁମେ କରିଥିବା ବନ୍ଧନରେ ବାଧ୍ୟ? ଏବଂ ହେ ଦେବୀ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠବର୍ଣ୍ଣିନୀ—ଶର୍ବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏବେ କ’ଣ ବିମୁକ୍ତ ହୋଇଛି?

Verse 99

गुणकार्यप्रसंगेन आवां प्रादुर्भवः कृतः । त्वं हि वै प्रकृतिः सूक्ष्मा रजःसत्त्वतमोमयी

ଗୁଣ ଓ ତାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଆମ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଘଟିଛି। କାରଣ ତୁମେ ହିଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରକୃତି—ରଜଃ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତମଃମୟୀ।

Verse 100

व्यापारदक्षा सततमहं चैव सुमध्यमे । हिमालयं न गच्छामि न याचामि कथंचन

ହେ ସୁମଧ୍ୟମେ! ମୁଁ ସଦା କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ; ହିମାଳୟକୁ ଯାଏନି, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଯାଚନା କରେନି।

Verse 101

देहीति वचनात्सद्यः पुरुषो याति लाघवम् । इत्थं ज्ञात्वा च भो देवि किमस्माकं वदस्व वै

‘ଦେହି’ ବୋଲି କହିବାମାତ୍ରେ ମଣିଷ ସତ୍ୱର ହାଲୁକା ହୋଇଯାଏ। ଏହା ଜାଣି, ହେ ଦେବୀ, ଆମେ କ’ଣ କରିବୁ କହ।

Verse 102

कार्यं त्वदाज्ञया भद्रे तत्सर्वं वक्तुमर्हसि । तेनोक्तात्र तदा साध्वी उवाच कमलेक्षणा

ହେ ଭଦ୍ରେ! ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଯାହା କରିବାକୁ ହେବ, ସେ ସବୁ କହିବା ତୁମର ଯୋଗ୍ୟ। ଏଭଳି କୁହାଯାଉଥିବାବେଳେ ସେଠାରେ ସାଧ୍ବୀ କମଳନୟନା ଦେବୀ କହିଲେ।

Verse 103

त्वमात्मा प्रकृतिश्चाहं नात्र कार्या विचारणा । तथापि शंभो कर्तव्यं मम चोद्वहनं महत्

ତୁମେ ପରମାତ୍ମା, ମୁଁ ପ୍ରକୃତି; ଏଥିରେ ବିଚାରଣା ଦରକାର ନାହିଁ। ତଥାପି, ହେ ଶମ୍ଭୋ, ମୋର ମହାନ ଉଦ୍ବାହନ (ବିବାହ-ଗ୍ରହଣ) ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 104

देहो ह्यविद्ययाक्षिप्तो विदेहो हि भवान्परः । तथाप्येवं महादेव शरीरावरणं कुरु

ଏହି ଦେହ ଅବିଦ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଧାରିତ; ତୁମେ ତୁ ପର, ବିଦେହ। ତଥାପି, ହେ ମହାଦେବ, ଶରୀର-ଆବରଣ ଧାରଣ କର।

Verse 105

प्रपंचरचनां शंभो कुरु वाक्यान्मम प्रभो । याचस्व मां महादेव सौभाग्यं चैव देहि मे

ହେ ଶମ୍ଭୋ, ହେ ପ୍ରଭୋ! ମୋ ବାକ୍ୟାନୁସାରେ ଜଗତର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଚନା କର। ହେ ମହାଦେବ, ମୋତେ ପାଣିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଯାଚନା କରି, ମୋତେ ବୈବାହିକ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦିଅ।

Verse 106

इत्येवमुक्तः स तया महात्मा महेश्वरो लोकविडंबनाय । तथेति मत्वा प्रहसञ्जगाम स्वमालयं देववरैः सुपूजितः

ସେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ରଚିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମହାତ୍ମା ମହେଶ୍ୱର ‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଲେ। ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁପୂଜିତ ହୋଇ, ହସିମୁଖେ ନିଜ ଧାମକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 107

एतस्मिन्नंतरे तत्र हिमवान्गिरिभिः सह । मेनया भार्यया सार्द्धमाजगाम त्वरान्वितः

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ସେହି ସମୟରେ, ହିମବାନ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ସହିତ, ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମେନାଙ୍କ ସହ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 108

पार्वतीदर्शनार्थं च सुतैश्च परिवारितः । तेन दृष्टा महादेवी सखीभिः परिवारिता

ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ, ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ, ସେ ସଖୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 109

पार्वत्या च तदा दृष्टो हिमवान्गिरिभिः सह । अभ्युत्थानपरा साध्वी प्रणम्य शिरसा तदा । पितरौ च तदा भ्रातॄन्बंधूंश्चैव च सर्वशः

ତେବେ ପାର୍ବତୀ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ସହିତ ହିମବାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସାଧ୍ୱୀ ଦେବୀ ସମ୍ମାନରେ ଉଠି ଦାଁଡାଇ, ସେହି ସମୟରେ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ—ମାତାପିତା, ଭ୍ରାତାମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁଜନଙ୍କୁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଯଥୋଚିତ ବନ୍ଦନା କଲେ।

Verse 110

स्वमंकमारोप्य महायशास्तदा सुतां परिष्वज्य च बाष्पपूरितः । उवाच वाक्यं मधुरं हिमालयः किं वै कृतं साध्वि यथा तथेन

ସେତେବେଳେ ମହାୟଶସ୍ବୀ ହିମାଳୟ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ କୋଳେ ବସାଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ଚକ୍ଷୁ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ମଧୁର ବାଣୀରେ କହିଲେ— “ସାଧ୍ବୀ, କଣ ଘଟିଲା? କାହିଁକି ସବୁ ଏମିତି?”

Verse 111

तत्कथ्यतां महाभागे सर्वं शुश्रूषतां हि नः । तच्छ्रुत्वा मधुरं वाक्यमुवाच पितरं प्रति

“ମହାଭାଗେ, ସବୁ କଥା କହ; ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।” ପିତାଙ୍କ ଏହି ମଧୁର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଉତ୍ତର ଦେଲା।

Verse 112

तपसा परमेणैव प्रार्थितो मदनांतकः । शांतं च मे महात्कार्यं सर्वेषामपि दुर्ल्लभम्

“ପରମ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ମଦନାନ୍ତକଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛି। ଏବଂ ମୋର ମହାକାର୍ଯ୍ୟ—ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ—ଶାନ୍ତିରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।”

Verse 113

तत्र तुष्टो महादेवो वरणार्थं समागतः । स मयोक्तस्तदा शंभुर्ममषाणिग्रहः कथम्

“ସେଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମହାଦେବ ବରଣାର୍ଥେ ଆସିଲେ। ତେବେ ମୁଁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ କହିଲି— ‘ମୋର ପାଣିଗ୍ରହଣ କିପରି ହେବ?’”

Verse 114

क्रियते च तदा शंभो मम पित्रा विनाधुना । यतागतेन मार्गेण गतोऽसौ त्रिपुरांतकः

“ଏବେ, ହେ ଶମ୍ଭୁ, ତୁମ ବିନାହିଁ ମୋ ପିତା କ୍ରିୟା କରୁଛନ୍ତି। ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ଯେ ମାର୍ଗରେ ଆସିଥିଲେ, ସେହି ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଗଲେ।”

Verse 115

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अवाप परमां मुदम् । बंधुभिः सह धर्मात्मा उवाच स्वसुतां पुनः

ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ଧର୍ମାତ୍ମା ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ପୁନର୍ବାର ନିଜ କନ୍ୟାକୁ କହିଲେ।

Verse 116

स्वगृहं चाद्य गच्छामो वयं सर्वे च भूधराः । अनया राधितो देवः पिनाकी वृषभध्वजः

“ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭୂଧରମାନେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଉ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପିନାକୀ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଦେବ ଯଥାବିଧି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।”

Verse 117

इत्यूचुस्ते सुराः सर्वे हिमालयपुरोगमाः । पार्वतीसहिताः सर्वे तुष्टुर्वाग्भिरादृताः

ଏପରି କହି ହିମାଳୟ ଅଗ୍ରଗାମୀ ଥିବା ସେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ, ପାର୍ବତୀ ସହିତ, ଆଦରଭରା ବଚନରେ (ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ) ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 118

तां स्तूयमानां च तदा हिमालयो ह्यारोप्य चांसं वरवर्णिनीं च । सर्वेथ शैलाः परिवार्य चोत्सुकाः समानयामासुरथ स्वमालयम्

ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ହିମାଳୟ ସେ ସୁନ୍ଦରବର୍ଣ୍ଣୀ କନ୍ୟାକୁ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ଉଠାଇଲେ। ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ନିବାସକୁ ନେଇଗଲେ।

Verse 119

देवदुंदुभयो नेदुः शंखतूर्याण्यनेकशः । वादित्राणि बहून्येव वाद्यमानानि सर्वशः

ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ନାଦିତ ହେଲା; ଶଙ୍ଖ ଓ ତୂର୍ଯ୍ୟ ଅନେକଥର ବାଜିଲା। ବହୁ ବାଦ୍ୟ ସର୍ବତ୍ର ବାଜୁଥିଲା।

Verse 120

पुष्पर्षेण महता तेनानीता गृहं प्रति

ମହା ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଗୃହଦିଗକୁ ସମ୍ମାନରେ ନେଇଯାଗଲା।

Verse 121

सा पूज्यमाना बहुभिस्तदानीं महाविभूत्युल्लसिता तपस्विनी । तथैव देवैः सह चारणैश्च महर्षिभिः सिद्धगणैश्च सर्वशः

ତେବେ ସେ ତପସ୍ୱିନୀ କନ୍ୟା ମହାବିଭୂତିରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ—ଦେବ, ଚାରଣ, ମହର୍ଷି ଓ ସର୍ବଦିଗର ସିଦ୍ଧଗଣ ଦ୍ୱାରା।

Verse 122

पूज्यमाना तदा देवी उवाच कमलासनम् । देवानृषीन्पितॄन्यक्षानन्यान्सर्वान्समागतान्

ପୂଜିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ଦେବୀ ତେବେ କମଳାସନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ଏବଂ ସମାଗତ ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ, ଯକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 123

गच्छध्वं सर्व एवैते येन्ये ह्यत्र समागताः । स्वंस्वं स्थानं यताजोषं सेव्यतां परमेश्वरः

ଏଠାରେ ସମାଗତ ହୋଇଥିବା ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏବେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କର। ନିଜ ନିଜ ଯଥୋଚିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ନିଜ ନିଜ ମର୍ଯ୍ୟାଦାନୁସାରେ, ପରମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ସେବା-ଉପାସନା କର।

Verse 124

एवं तदानीं स्वपितुर्गृहं गता संशोभमाना परमेण वर्चसा । सा पार्वती देववरैः सुपूजिता संचिंतयंती मनसा सदाशिवम्

ଏଭଳି ସେ ସମୟରେ ପାର୍ବତୀ ପିତୃଗୃହକୁ ଗଲେ, ପରମ ତେଜରେ ଶୋଭିତ। ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁପୂଜିତ ହୋଇ, ସେ ମନରେ ସଦାଶିବଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତନ କରୁଥିଲେ।