Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

कर्पूरागुरुधूपैश्च ये यजंति सदा शिवम् । आरार्तिकां सकर्प्पूरां ये कुर्वंति दिनेदिने । ते प्राप्नुवंति सायुज्यं नात्र कार्या विचारणा

Transliteration

karpūrāgurudhūpaiśca ye yajaṃti sadā śivam | ārārtikāṃ sakarppūrāṃ ye kurvaṃti dinedine | te prāpnuvaṃti sāyujyaṃ nātra kāryā vicāraṇā

Translation

ଯେମାନେ କର୍ପୂର ଓ ଅଗୁରୁ-ଧୂପରେ ସଦା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ କର୍ପୂରସହ ଆରତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସାୟୁଜ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏଥିରେ ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

Word by Word

• कर्पूरागुरुधूपैः: with camphor, agaru, and incense
• कर्पूरागुरुधूपैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्पूर-अगुरु-धूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः (कर्पूरश्च अगुरुश्च धूपश्च)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• यजन्ति: worship/sacrifice to
• यजन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• सदा: always
• सदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• आरार्तिकाम्: ārati (ritual waving of lights)
• आरार्तिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आरार्तिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• सकर्पूराम्: with camphor
• सकर्पूराम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स- कर्पूर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘कर्पूरेण सह/युक्ता’ (आरार्तिकाम् इत्यस्य विशेषणम्)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• कुर्वन्ति: do/perform
• कुर्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• दिने: in a day
• दिने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• दिने: day by day
• दिने: Kala (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• प्राप्नुवन्ति: attain
• प्राप्नुवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+आप् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• सायुज्यम्: union (with Śiva)
• सायुज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सायुज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Desha (Place/देश)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• कार्या: to be done/necessary
• कार्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (विचारणा)

• विचारणा: deliberation/doubt
• विचारणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विचारणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sanctum filled with fragrant smoke: aguru incense curls upward; a devotee circles a camphor flame before the liṅga in ārati; the air glows bluish-gold with scent and light.

Characters & Entities

• Śiva
• Karpūra
• Aguru
• Dhūpa
• Ārati
• Sāyujya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady, heartfelt temple worship—especially daily ārati and fragrant offerings—leads to intimate union with Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching belongs to Kedārakhaṇḍa’s Śaiva mahatmya context, centered on worship in Śiva’s sacred domain.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship with karpūra and aguru incense, and perform daily camphor ārati (ārārtikā) to Śiva.