Adhyaya 52

Verse 1

अर्जुन उवाच । कोटितीर्थं कथं जातं केन वा निर्मितं मुने । कस्माद्वा कोटितीर्थानां फलमत्रोच्यते मुने

ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ—ହେ ମୁନେ, କୋଟିତୀର୍ଥ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ଏବଂ କିଏ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ? ହେ ମୁନି, କୋଟିତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଫଳ ଏଠିଏ କାହିଁକି ବିଶେଷରେ କୁହାଯାଏ?

Verse 2

नारद उवाच । यदा मे स्थापितं स्थानं प्रसाद्याथ मया प्रभुः । ब्रह्मलोकात्समानीतः साक्षाद्ब्रह्मा पितामहः

ନାରଦ କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ ମୋର ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣାଗଲା।

Verse 3

ततो मध्याह्नसमये स्नानार्थे भगवान्विधिः । सस्मार कोटितीर्थानां स्मृतान्यत्रागतानि च

ତତଃ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ସ୍ନାନାର୍ଥେ ଭଗବାନ୍ ବିଧାତା ବ୍ରହ୍ମା ମନେ କୋଟିତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ସ୍ମୃତ ତୀର୍ଥମାନେ ସେଠାକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 4

स्वर्गात्त्रिदशलक्षाणि सप्ततिश्च महीतलात् । पातालाद्विंशलक्षाणि स्मृतान्यभ्यागतानि च

ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତିରିଶ ଲକ୍ଷ, ମହୀତଳରୁ ସତର, ଏବଂ ପାତାଳରୁ କୋଡ଼ିଏ ଲକ୍ଷ—ଏପରି ସ୍ମୃତ ତୀର୍ଥମାନେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ସମବେତ ହେଲେ।

Verse 5

अनेन प्रविभागेन लिंगान्यपि कुरूद्वह । आयातानि यथा पूजां विदधाति पितामहः

ଏହି ଏକେଇ ପ୍ରବିଭାଗ ଅନୁସାରେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲିଙ୍ଗମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ଏବଂ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ବିଧିପୂର୍ବକ ସେମାନଙ୍କ ପୂଜା କଲେ।

Verse 6

ततोऽभिषेचनं कृत्वा लिंगान्यभ्यर्च्य पद्मभूः । मध्याह्नकृत्यं संसाध्य मम प्रेम्णा वरं ददौ

ତତଃ ପଦ୍ମଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ; ମଧ୍ୟାହ୍ନକୃତ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ସ୍ନେହବଶତଃ ମୋତେ ଏକ ବର ଦେଲେ।

Verse 7

ततो भगवता ह्यत्र मनसा निर्मितं सरः । भगवानर्चितस्तीर्थैरिदमूचे प्रजापतिः

ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ଏଠାରେ ମନସା ମାତ୍ରେ ଏକ ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କଲେ; ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 8

किं कुर्म भगवन्धातरादेशं देहि नः प्रभो । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा प्राह प्रजापतिः

“ହେ ଭଗବନ୍ ଧାତା! ଆମେ କ’ଣ କରିବୁ? ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ।” ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 9

एतस्मिन्सरसि स्थेयं तीर्थैः सर्वैरथात्र च । एकस्मिंश्च तथा लिंगे सर्वलिंगैर्ममार्चनात्

ଏହି ସରୋବରରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ହିଁ ସର୍ବତୀର୍ଥରୂପେ ଅବସ୍ଥାନ କର। ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଲିଙ୍ଗରେ ସମସ୍ତ ଲିଙ୍ଗଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ପରି ମୋର ଅର୍ଚ୍ଚନା ହେଉ।

Verse 10

कोटीनामेव तीर्थानां लिंगानां स्नानपूजया । दानेन च फलं त्वत्र यदि सत्यं वचो मम

ଏଠାରେ ସ୍ନାନ, ପୂଜା ଏବଂ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା କୋଟି କୋଟି ତୀର୍ଥ ଓ ଲିଙ୍ଗର ଫଳ ସମାନ—ଯଦି ମୋର ବଚନ ସତ୍ୟ।

Verse 11

यः श्राद्धं कुरुते चात्र पिंडदानं यथाविधि । पितॄणामक्षया तृप्तिर्जायते नात्र संशयः

ଯେ ଏଠାରେ ବିଧିମତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ ଏବଂ ଯଥାବିଧି ପିଣ୍ଡଦାନ କରେ, ତାହାର ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ତୃପ୍ତି ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 12

स्नात्वा योऽभ्यर्चयेद्देवं कोटीश्वरमनन्यधीः । कोटिलिंगार्चनफलं व्यक्तं तस्योपजायते

ସ୍ନାନ କରି ଅନନ୍ୟ ଚିତ୍ତରେ କୋଟୀଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ କୋଟି ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନର ଫଳ ପାଏ।

Verse 13

त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि गंगाद्याः सरितस्तथा । तेषां स फलमाप्नोति कोटितीर्थावगाहनात्

ତ୍ରିଲୋକରେ ଯେତେ ତୀର୍ଥ ଅଛି ଓ ଗଙ୍ଗା ଆଦି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେସବୁର ଫଳ କେବଳ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମିଳେ।

Verse 14

एवं दत्त्वा वरं ब्रह्मा ब्रह्मलोकं ययौ प्रभुः । कोटितीर्थं च संजातं ततः प्रभृति विश्रुतम्

ଏଭଳି ବର ଦେଇ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ; ତାହାପରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ‘କୋଟିତୀର୍ଥ’ ନାମରେ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 15

अस्य तीरे पुरा पार्थ ब्रह्माद्यैर्देवसत्तमैः । यज्ञान्बहुविधान्कृत्वा ततः सिद्धिं परां ययुः

ହେ ପାର୍ଥ, ପୁରାତନ କାଳରେ ଏହି ତୀର୍ଥର ତଟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ନାନାପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରି, ପରେ ପରମ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 16

वसिष्ठाद्यैर्मुनिवरैस्तपश्चीर्णं पुरानघ । मनसोऽभीप्सितान्कामान्प्रापुरन्ये तपोधनाः

ହେ ନିଷ୍ପାପ, ପୁରାତନ କାଳରେ ବସିଷ୍ଠ ଆଦି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଏଠାରେ ତପ କରିଥିଲେ; ଅନ୍ୟ ତପୋଧନ ତପସ୍ବୀମାନେ ମନୋଭିଷ୍ଟ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

Verse 17

अत्र तीर्थे पुरा पार्थ अत्रिणा विहितं तपः । कोटितीर्थाद्दक्षिणतः स्थापितं लिंगमुत्तमम्

ହେ ପାର୍ଥ, ପୁରାତନ କାଳରେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଅତ୍ରି ତପ କରିଥିଲେ; ଏବଂ କୋଟିତୀର୍ଥର ଦକ୍ଷିଣେ ଉତ୍ତମ ଶିବଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

Verse 18

अत्रीश्वराभिसंज्ञं तु महापापहरं परम् । स्थापयित्वा च तल्लिंगमग्रे चक्रे सरोवरम्

ଅତ୍ରୀଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେହି ଲିଙ୍ଗ ପରମ ଓ ମହାପାପହର। ତାହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରି ସେ ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କଲେ।

Verse 19

तत्र स्नात्वा च यो मर्त्यः श्राद्धं कुर्यात्प्रयत्नतः । अत्रीश्वरं समभ्यर्च्य रुद्रलोके वसेच्चिरम्

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ ଏବଂ ଅତ୍ରୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ବାସ କରେ।

Verse 20

भरद्वाजेन मुनिना कोटितीर्थे सरोवरे । तपश्चीर्णं महाबाहो यज्ञाश्च विहिताः किल

ହେ ମହାବାହୋ! କୋଟିତୀର୍ଥ ସରୋବରେ ମୁନି ଭରଦ୍ୱାଜ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା—ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 21

भरद्वाजेश्वरं लिंगं स्थापितं सुमनोहरम् । तत्र कृत्वा सरो रम्यं परां मुदमवाप्तवान्

ସେ ଭରଦ୍ୱାଜେଶ୍ୱର ନାମକ ସୁମନୋହର ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେଠାରେ ରମ୍ୟ ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କରି ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।

Verse 22

तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्याद्विधानतः । भरद्वाजेश्वरं पूज्य शिवलोके महीयते

ସେଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ନାନ କରି ନର ନିୟମାନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଭରଦ୍ୱାଜେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସେ ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 23

ततश्च कोटितीर्थेऽस्मिन्गौतमो भगवानृषिः । अतप्यत तपो घोरमहल्यासंगमाशया

ତାପରେ ଏହି କୋଟିତୀର୍ଥରେ ଭଗବାନ ଋଷି ଗୌତମ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ସହ ପୁନର୍ମିଳନ ଆଶାରେ ଘୋର ତପ କଲେ।

Verse 24

तं कामं प्राप्तवान्धीमान्परां मुदमुपागतः । अहल्यया समायोगमेतत्तीर्थप्रभावतः

ସେ ଧୀମାନ୍ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇ ପରମ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରୁ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ସହ ସମାୟୋଗ ଲଭିଲେ।

Verse 25

अस्मिन्क्षेत्रे महालिंगं गौतमेश्वरसंज्ञितम् । स्थापयामास भगवानहल्यासरसस्तटे

ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭଗବାନ ‘ଗୌତମେଶ୍ୱର’ ନାମକ ମହାଲିଙ୍ଗକୁ ଅହଲ୍ୟା ସରୋବର ତଟରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 26

अर्जुन उवाच । अहल्यया कदा ब्रह्मन्खानितं वै महत्सरः । तन्मम ब्रूहि सकलमहल्यासरःकारणम्

ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଅହଲ୍ୟା କେବେ ସେଇ ମହା ସରୋବର ଖନନ କରାଇଥିଲେ? ଅହଲ୍ୟା ସରୋବରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

Verse 27

नारद उवाच । अहल्या शापमापन्ना गौतमात्किल फाल्गुन । पुरा चेंद्रसमायोगे परं दुःखमुपागता

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ଫାଲ୍ଗୁନ! କୁହାଯାଏ ଯେ ଅହଲ୍ୟା ଗୌତମଙ୍କ ଶାପରେ ପଡ଼ିଥିଲେ; ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମାୟୋଗରୁ ସେ ଗଭୀର ଦୁଃଖକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 28

ततो दुःखार्तः स मुनिः कोटितीर्थेऽकरोत्तपः । तपसा तेन वै पार्थाहल्यया सह संगतः

ତତଃ ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତ ସେଇ ମୁନି କୋଟିତୀର୍ଥରେ ତପ ଆଚରଣ କଲେ। ହେ ପାର୍ଥ, ସେହି ତପର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଅହଲ୍ୟା ସହ ପୁନଃ ମିଳିଲେ।

Verse 29

ततः साध्वी परं हृष्टा अत्र क्षेत्रे सरोवरम् । चकार सुमहत्पुण्यं तीर्थोदैः परिपूरितम्

ତାପରେ ସେଇ ସାଧ୍ବୀ ପରମ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ସରୋବର ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାହା ଅତି ବିଶାଳ ଓ ମହାପୁଣ୍ୟମୟ, ତୀର୍ଥଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

Verse 30

अहल्यासरसि स्नानं पिंडदानं समाचरेत् । गौतमेशं च संपूज्य ब्रह्मलोकं स गच्छति

ଅହଲ୍ୟା ସରସୀରେ ସ୍ନାନ କରି ବିଧିମତେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଗୌତମେଶଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 31

कोटितीर्थे नरश्रेष्ठ अनेके मुनयोऽमलाः । तपस्तप्त्वा सुघोरं च परां सिद्धिमपागताः

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୋଟିତୀର୍ଥରେ ଅନେକ ନିର୍ମଳ ମୁନି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୋର ତପ କରି ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 32

राजभिर्बहुभिः पूर्वं तपो दानं तथाध्वराः । अस्मिंस्तीर्थे सुविहिताः परां सिद्धिमुपागताः

ପୂର୍ବେ ଅନେକ ରାଜା ଏହି ତୀର୍ଥରେ ତପ, ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞାଦି ଅଧ୍ୱରକର୍ମ ସୁବିଧିମତେ କରିଥିଲେ; ତାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 33

अस्य तीरे द्विजं चैकं मृष्टान्नैर्यश्च तर्पयेत् । तेन श्रद्धासहायेन कोटिर्भवति तर्पिता

ଏହି ପୁଣ୍ୟତୀରରେ ଯେ କେହି ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ, ସେ ଯେନେ କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲା ବୋଲି ଫଳ ପାଏ।

Verse 34

अस्य तीरे नरः पार्थ रत्नानि विविधानि च । गोभूमितिलधान्यानि वासांसि विविधानि च

ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ତୀରରେ ମନୁଷ୍ୟ ନାନାପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଦାନ କରିପାରେ; ତଥା ଗୋ, ଭୂମି, ତିଳ, ଧାନ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିପାରେ।

Verse 35

श्रद्धया परया पार्थ द्विजेभ्यः संप्रयच्छति । शतकोटिगुणं पुण्यं कोटितीर्थप्रभावतः । कोटितीर्थे प्रतिश्रुत्य द्विजेभ्यो न प्रयच्छति

ହେ ପାର୍ଥ, ଯେ ଏଠାରେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଏ, ସେ କୋଟିତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ଶତକୋଟିଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ। କିନ୍ତୁ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି କରି ମଧ୍ୟ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦିଏ ନାହିଁ, ସେ ମହାପାପର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 36

नरके पातयित्वा च कुलमेकोत्तरं शतम् । आत्मानं पातयेत्पश्चाद्दारुणं रौरवं महत्

ସେ ନିଜ କୁଳର ଏକଶେ ଏକ ପୁଷ୍ଟିକୁ ନରକରେ ପତିତ କରାଇ, ପରେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ମହା ରୌରବ ନରକରେ ପତିତ ହୁଏ।

Verse 37

माघमासे तु संप्राप्ते प्रातःकाले तथाऽमले । यः स्नाति मकरादित्ये तस्य पुण्यं शृणुष्व मे

ମାଘମାସ ଆସିଲେ, ନିର୍ମଳ ପ୍ରାତଃକାଳରେ, ମକର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ଯେ ସ୍ନାନ କରେ—ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।

Verse 38

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । सर्वदानव्रतैर्यच्च कोटि तीर्थे दिनेदिने

ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଯେ ଫଳ, ଏବଂ ଦାନ ଓ ବ୍ରତରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମେ—ସେ ସବୁ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ପ୍ରତିଦିନ ମିଳେ।

Verse 39

तत्पुण्यं लभते मर्त्यो नात्र कार्या विचारणा । कन्यागते सवितरि यः श्राद्धं कुरुते नरः

ସେଇ ପୁଣ୍ୟକୁ ମର୍ତ୍ୟ ଲଭେ; ଏଠାରେ ସନ୍ଦେହର କାରଣ ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ କନ୍ୟାରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଯେ ନର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ମହାଫଳ ପାଏ।

Verse 40

पितरस्तस्य तुष्यंति गयाश्राद्धशतैर्न तु । कार्तिके मासि संप्राप्ते स्नानादि कुरुते यदि

ତାହାର ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଶତ ଗୟା-ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ତତ୍ତିକି ନୁହେଁ। ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିଲେ ଯଦି ସେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନାଦି କରେ, ତେବେ ଫଳ ଅପାର ହୁଏ।

Verse 41

तदक्षयफलं सर्वं ब्रह्मणो वचनं यथा । इष्ट्वात्र यज्ञमेकं तु कोटियज्ञफलं लभेत्

ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଅକ୍ଷୟ—ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଚନ ପରି ଅଚ୍ୟୁତ। ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଯଜ୍ଞ କଲେ ମଧ୍ୟ କୋଟି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

Verse 42

कन्यां ब्राह्मेण विधिना दत्त्वा कोटिगुणं फलम् । सर्वदानं कोटिगुणं कोटितीर्थे भवेद्यतः

ବ୍ରାହ୍ମ ବିଧିରେ କନ୍ୟାଦାନ କଲେ କୋଟିଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ। କାରଣ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ହୁଏ।

Verse 43

कोटि तीर्थे त्यजेत्प्राणान्हृदि कृत्वा तु माधवम् । तस्य पार्थ चिरं स्वर्गे ह्यक्षया शाश्वती गतिः

ଯେ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ହୃଦୟେ ମାଧବଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ତାହାର ସ୍ୱର୍ଗେ ଦୀର୍ଘ ନିବାସ ଓ ଅକ୍ଷୟ, ଶାଶ୍ୱତ ଗତି ହୁଏ।

Verse 44

कोटितीर्थे तीर्थवरे देहत्यागं करोति यः । तस्य पूजां प्रकुर्वंति ब्रह्माद्या देवतागणाः

ତୀର୍ଥଶ୍ରେଷ୍ଠ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ଯେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରେ, ତାହାର ପୂଜା ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବଗଣ ସ୍ୱୟଂ କରନ୍ତି।

Verse 45

अस्य तीरे देहदाहो यस्य कस्य प्रजायते । अस्थिक्षेपो यस्य भवेन्महीसागरसंगमे

ଏହି ତୀରରେ ଯାହାର ଯେ କାହାରି ଦେହଦାହ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାହାର ଅସ୍ଥିବିସର୍ଜନ ଭୂମି–ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ ହୁଏ—

Verse 46

तत्फलं गदितुं पार्थ वागीशोऽपि न वै क्षमः । एतज्ज्ञात्वा परं पार्थ कोटितीर्थं प्रसेवते

ହେ ପାର୍ଥ, ସେହି ଫଳକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ବାକ୍‌ର ଈଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଏହା ଜାଣି, ହେ ପାର୍ଥ, କୋଟିତୀର୍ଥକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେବନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 47

दिनेदिने फलं तस्य कापिलं गोसहस्रकम् । स्वर्गे मर्त्ये च पाताले तस्मादेतत्सुदुर्लभम्

ଦିନେଦିନେ ତାହାର ଫଳ ହେଉଛି ଏକ ହଜାର କାପିଳ ଗୋଦାନ ସମାନ। ସ୍ୱର୍ଗ, ମର୍ତ୍ୟ ଓ ପାତାଳ—ତିନି ଲୋକରେ ତେଣୁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଦୁର୍ଲଭ।

Verse 52

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखण्डे कोटितीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ପ୍ରଥମ ମାହେଶ୍ୱରଖଣ୍ଡର କୌମାରିକାଖଣ୍ଡରେ ‘କୋଟିତୀର୍ଥ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦ୍ୱିପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।