Adhyaya 8

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भगवन्सूतसर्वज्ञ कृष्णद्वैपायनप्रिय । त्वन्मुखाद्वै कथाः श्रुत्वा श्रोत्रकामृतवर्षिणीः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ହେ ଭଗବନ୍ ସୂତ, ଆପଣ ସର୍ବଜ୍ଞ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ (ବ୍ୟାସ)ଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଆପଣଙ୍କ ମୁଖରୁ କର୍ଣ୍ଣାମୃତବର୍ଷିଣୀ ଏହି କଥା ଶୁଣି,

Verse 2

तृप्तिर्न जायतेऽस्माकं त्वद्वचोमृतपायिनाम् । अतः शुश्रूषमाणानां भूयो ब्रूहि कथाः शुभाः

ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ବଚନାମୃତ ପାନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଶୁଣିବାକୁ ଆତୁର ଆମକୁ ପୁନର୍ବାର ଶୁଭ କଥା କହନ୍ତୁ।

Verse 3

वेतालवरदंनाम चक्रतीर्थस्य दक्षिणे । तीर्थमस्ति महापुण्यमित्यवादीद्भवान्पुरा

ପୂର୍ବେ ଆପଣ କହିଥିଲେ—“ଚକ୍ରତୀର୍ଥର ଦକ୍ଷିଣେ ‘ବେତାଳବରଦ’ ନାମକ ପରମ ପୁଣ୍ୟମୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି।”

Verse 4

वेतालवरदाभिख्या तीर्थस्यास्यागता कथम् । किंप्रभावं च तत्तीर्थमेतन्नो वक्तुमर्हसि

ଏହି ତୀର୍ଥ ‘ବେତାଳବରଦ’ ନାମରେ କିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା? ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଓ ବିଶେଷ ମହିମା କ’ଣ? ଦୟାକରି ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

Verse 5

श्रीसूत उवाच । साधुपृष्टं हि युष्माभिरतिगुह्यं मुनीश्वराः । शृणुध्वं मनसा सार्द्धं ब्रवीम्यत्यद्भुतां कथाम्

ଶ୍ରୀସୂତ କହିଲେ—ହେ ମୁନୀଶ୍ୱରମାନେ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ବିଷୟ। ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଶୁଣ; ମୁଁ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା କହୁଛି।

Verse 6

पामरा अपि मोदन्ते यां वै श्रुत्वा कथां शुभाम् । कथा चेयं महापुण्या पुरा कैलासपर्वते

ଏହି ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି ପାମରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି କଥା ମହାପୁଣ୍ୟମୟ; ପୂର୍ବେ କୈଲାସ ପର୍ବତରେ କହାଯାଇଥିଲା।

Verse 7

केलिकालेषु पावत्यै शंभुना कथिता द्विजाः । तां ब्रवीमि कथामेनामत्यद्भुततरां हि वः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କ୍ରୀଡାକାଳରେ ଶମ୍ଭୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ସେଇ ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ କଥାକୁ ମୁଁ ଏବେ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହୁଛି।

Verse 8

पुरा हि गालवोनाम महर्षिः सत्यवाक्छुचिः । चिंतयानः परं ब्रह्म तपस्तेपे निजाश्रमे

ପୁରାତନ କାଳରେ ଗାଲବ ନାମକ ମହର୍ଷି ଥିଲେ—ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ପବିତ୍ର। ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ତପ କରୁଥିଲେ।

Verse 9

तस्य कन्या महाभागा रूपयौवनशालिनी । नाम्ना कांतिमती बाला व्यचरत्पितुरंतिके

ତାଙ୍କର ଏକ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ କନ୍ୟା ଥିଲା, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭିତ। ‘କାନ୍ତିମତୀ’ ନାମର ସେଇ ବାଳିକା ପିତାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ରହି ସେବା କରୁଥିଲା।

Verse 10

आहरंती च पुष्पाणि बल्यर्थं तस्य वै मुनेः । वेदिसंमार्जनादीनि समिदाहरणानि च

ସେ ମୁନିଙ୍କ ବଳିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପୁଷ୍ପ ଆଣୁଥିଲା। ଏହା ସହିତ ବେଦୀ ସଫା କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଓ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମିଧା ଆଣିବା କାମ ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲା।

Verse 11

कुर्वती पितरं बाला सम्यक्परिचचार ह । कदाचित्सा तु वल्यर्थं पुष्पाण्याहर्तुमुद्यता

ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ବାଳିକା ପିତାଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରୁଥିଲା। ଏକଦିନ ବଳିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପୁଷ୍ପ ଆଣିବାକୁ ସେ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା।

Verse 12

तस्मिन्वने कांतिमती सुदूरमगमत्तदा । तत्र पुष्पाणि रम्याणि समाहृत्य च पेटके

ସେଇ ବନରେ କାନ୍ତିମତୀ ସେତେବେଳେ ବହୁଦୂରକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର ପୁଷ୍ପ ସଂଗ୍ରହ କରି ନିଜ ଝୁଡ଼ିରେ ରଖିଲା।

Verse 13

तूर्णं निववृते बाला पितृशुश्रूषणे रता । निवर्तमानां तां कन्यां विद्याधरकुमारकौ

ପିତୃସେବାରେ ରତ ସେ ବାଳିକା ଶୀଘ୍ରେ ପଛକୁ ଫେରିଲା। ଫେରୁଥିବା ସେ କନ୍ୟାକୁ ଦୁଇ ଜଣ ବିଦ୍ୟାଧର ରାଜକୁମାର ଦେଖିଲେ।

Verse 14

सुदर्शनसुकर्णाख्यौ विमानस्थौ ददर्शतुः । तां दृष्ट्वा गालवसुतां रूपयौवनशालिनीम्

ବିମାନସ୍ଥ ସୁଦର୍ଶନ ଓ ସୁକର୍ଣ୍ଣ ତାକୁ ଦେଖିଲେ। ଗାଲବମୁନିଙ୍କ ରୂପ-ଯୌବନଶାଳିନୀ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି (ତାଙ୍କ ମନ ଆକର୍ଷିତ ହେଲା)।

Verse 15

कामस्य पत्नीं ललितां रतिं मूर्तिमतीमिव । सुदर्शनाभिधो ज्येष्ठो विद्याधरकुमारकः

ସେ ଯେନ କାମଦେବଙ୍କ ଲଲିତା ପତ୍ନୀ ରତି ମୂର୍ତ୍ତିମତୀ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି—ଏମିତି ଲାଗିଲା। ସେହି ବିଦ୍ୟାଧର ରାଜକୁମାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠର ନାମ ସୁଦର୍ଶନ ଥିଲା।

Verse 16

हर्षसंफुल्लनयनश्चकमे काममोहितः । पूर्णचन्द्राननां तां वै वीक्षमाणो मुहुर्मुहुः

ହର୍ଷରେ ତାହାର ନୟନ ଫୁଟିଉଠିଲା; କାମମୋହିତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କଲା। ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସମ ମୁଖବତୀ ତାକୁ ସେ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ନିହାରୁଥିଲା।

Verse 17

तया रिरंसुकामोऽसौ विमानाग्रादवातरत् । तामुपेत्य मुनेः कन्यामित्युवाच सुदर्शनः

ତାଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ବିମାନର ଅଗ୍ରଭାଗରୁ ଅବତରିଲା। ମୁନିଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସୁଦର୍ଶନ ଏପରି କହିଲା।

Verse 18

सुदर्शन उवाच । कासि भद्रे सुता कस्य रूपयौवनशालिनी । रूपमप्रतिमं ह्येतदाह्लादयति मे मनः

ସୁଦର୍ଶନ କହିଲେ—ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଦୀପ୍ତ? ତୁମର ଏହି ଅପ୍ରତିମ ରୂପ ମୋ ମନକୁ ସତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ କରେ।

Verse 19

त्वां दृष्ट्वा रतिसंकाशां बाधते मां मनोभवः । सुकण्ठनामधेयस्य विद्याधरपतेरहम्

ତୁମକୁ ରତି ସଦୃଶ ଦେଖି ମନୋଭବ (କାମଦେବ) ମୋତେ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି। ମୁଁ ‘ସୁକଣ୍ଠ’ ନାମକ ବିଦ୍ୟାଧରପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର।

Verse 20

आत्मजो रूपसंपन्नो नाम्ना चैव सुदर्शनः । प्रतिगृह्णीष्व मां भद्रे रक्ष मां करुणादृशा

ମୁଁ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର—ରୂପସମ୍ପନ୍ନ—ଏବଂ ମୋ ନାମ ମଧ୍ୟ ସୁଦର୍ଶନ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର; କରୁଣାଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

Verse 21

भर्तारं मां समासाद्य सर्वान्भोगानवाप्स्यसि । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य विद्याधरसुतस्य सा

“ମୋତେ ପତି ଭାବେ ପାଇଲେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଲାଭ କରିବ।” ସେହି ବିଦ୍ୟାଧରପୁତ୍ରର ବଚନ ଶୁଣି ସେ (ନାରୀ) ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲା।

Verse 22

तदा कांतिमती वाक्यं धर्मयुक्तमभाषत । सुदर्शन महाभाग विद्याधरपतेः सुत

ତେବେ କାନ୍ତିମତୀ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ବଚନ କହିଲା—“ହେ ସୁଦର୍ଶନ ମହାଭାଗ, ବିଦ୍ୟାଧରପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର, …”

Verse 23

आत्मजां मां विजानीहि गालवस्य महात्मनः । कन्या चाहमनूढास्मि पितृशु श्रूषणे रता

ମୋତେ ମହାତ୍ମା ଗାଲବ ମୁନିଙ୍କ କନ୍ୟା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ। ମୁଁ ଅବିବାହିତା କନ୍ୟା, ପିତୃସେବାରେ ସଦା ରତ।

Verse 24

बल्यर्थं हि पितुश्चाहं पुष्पाण्याहर्तुमागता । आहरंत्याश्च पुष्पाणि याम एको न्यवर्तत

ପିତାଙ୍କ ବଳି-ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ମୁଁ ପୁଷ୍ପ ଆଣିବାକୁ ଆସିଥିଲି। ପୁଷ୍ପ ତୋଳୁଥିବାବେଳେ ଗୋଟିଏ ଯାମ (ପ୍ରହର) କଟିଗଲା।

Verse 25

मद्विलंबेन स मुनिर्देव तार्चनतत्परः । कोपं विधास्यते नूनं तपस्वी मुनिपुंगवः

ମୋର ବିଳମ୍ବରେ ସେ ତପସ୍ବୀ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବାର୍ଚ୍ଚନରେ ତତ୍ପର ମୁନି ନିଶ୍ଚୟ କ୍ରୋଧ କରିବେ।

Verse 26

तच्छीघ्रमद्य गच्छामि पुष्पाण्यप्याहृतानि मे । कन्याश्च पितुराधीना न स्वतन्त्राः कदाचन

ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଛି; ପୁଷ୍ପମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଆଣିଛି। କନ୍ୟାମାନେ ପିତାଙ୍କ ଅଧୀନ—କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ।

Verse 27

यदि मामिच्छति भवान्पितरं मम याचय । इति विद्याधरसुतमुक्त्वा कांतिमती तदा

ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ମୋ ପାଇଁ ଯାଚନା କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି କହି ବିଦ୍ୟାଧରପୁତ୍ରଙ୍କୁ କାନ୍ତିମତୀ ସେତେବେଳେ ପ୍ରସ୍ଥାନକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 28

पितुराशंकिता तूर्णमा श्रमं गन्तुमुद्यता । गच्छन्तीं तां समालोक्य विद्याधरकुमारकः

ପିତାଙ୍କ ଭୟରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା। ତାକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି ଯୁବ ବିଦ୍ୟାଧର ରାଜକୁମାର (ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ) ଆଗେଇଲା।

Verse 29

तूर्णं जग्राह केशेषु धावित्वा मदनार्दितः । अभ्येत्य निजकेशेषु गृह्णन्ते तं विलोक्य सा

କାମାର୍ଦ୍ଦିତ ହୋଇ ସେ ଧାଇଁ ଆସି ତୁରନ୍ତ ତାହାର କେଶ ଧରିଲା। ନିଜ କେଶକୁ ଧରିଥିବା ତାକୁ ଦେଖି ସେ ଭୟାକୁଳ ହେଲା।

Verse 30

उच्चैश्चक्रंद सहसा कुररीव मुनेः सुता । अस्माद्विद्याधरसुताज्जनक त्राहि मां विभो

ତେବେ ମୁନିଙ୍କ କନ୍ୟା କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି ସହସା ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କାନ୍ଦିଲା—“ହେ ପିତା, ହେ ବିଭୁ! ଏହି ବିଦ୍ୟାଧରପୁତ୍ରଠାରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।”

Verse 31

बलाद्गृह्णाति दुष्टात्मा विद्याधरसुतोऽद्य माम् । इत्थमुच्चैः प्रचुक्रोश स्वाश्रमान्नातिदूरतः

“ଏହି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ବିଦ୍ୟାଧରପୁତ୍ର ଆଜି ମୋତେ ବଳପୂର୍ବକ ନେଉଛି!”—ଏଭଳି କହି ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମଠାରୁ ଅତି ଦୂର ନୁହେଁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ଚିତ୍କାର କଲା।

Verse 32

तदाक्रंदितमाकर्ण्य गन्धमादनवासिनः । मुनयस्तु पुरस्कृत्य गालवं मुनिपुंगवम्

ତାହାର ଆକ୍ରନ୍ଦନ ଶୁଣି ଗନ୍ଧମାଦନରେ ବସୁଥିବା ମୁନିମାନେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଲବଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି (ସେଠାକୁ) ଆଗେଇଲେ।

Verse 33

किमेतदिति विज्ञातुं तं देशं तूर्णमाययुः । तं देशं तु समागत्य सर्वे ते ऋषिपुंगवाः

“ଏହା କଣ?” ଜାଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଶୀଘ୍ର ସେହି ଦେଶକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ସମସ୍ତ ଋଷିପୁଙ୍ଗବ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

Verse 34

विद्याधरगृहीतां तां ददृशुर्मु निकन्यकाम् । विद्याधरसुतं चान्यमंतिके समुपस्थितम्

ସେମାନେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଧର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିବା ସେହି ମୁନିକନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ନିକଟରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ—ବିଦ୍ୟାଧରପୁତ୍ର—ପାଖେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

Verse 35

एतद्दृष्ट्वा महायोगी गालवो मुनिपुंगवः । गतः कोपवशं किंचिद्दुराप्मानं शशाप तम्

ଏହା ଦେଖି ମହାଯୋଗୀ ଗାଲବ—ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ—କିଛି କ୍ରୋଧବଶ ହୋଇ ସେହି ଦୁରାତ୍ମାକୁ ଶାପ ଦେଲେ।

Verse 36

कृतवानीदृशं कार्यं यत्त्वं विद्याधराधम । तद्याहि मानुषीं योनिं स्वस्य दुष्कर्मणः फलम्

‘ହେ ବିଦ୍ୟାଧରାଧମ! ତୁମେ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ; ତେଣୁ ମାନବ ଯୋନିକୁ ଯାଅ—ଏହା ତୁମ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ।’

Verse 37

संप्राप्य मानुषं जन्म बहुदुःखसमाकुलम् । अचिरेण तु कालेन तस्मिन्नेव तु जन्मनि

‘ବହୁ ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ମାନବଜନ୍ମ ପାଇ, ଅଧିକ ସମୟ ନୁହେଁ—ସେହି ଜନ୍ମରେ ହିଁ—…’

Verse 38

मनुष्यैरपि निंद्यं तद्वेतालत्वं प्रयास्यसि । मांसानि शोणितं चैव सर्वदा भक्षयिष्यसि

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦିତ ସେହି ବେତାଳତ୍ୱକୁ ତୁମେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ; ଏବଂ ସଦା ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭକ୍ଷଣ କରିବ।

Verse 39

वेताला राक्षसप्राया बलाद्गृह्णन्ति योषितः । तस्मात्त्वं मानुषो भूत्वा वेतालत्वमवाप्स्यसि

ବେତାଳମାନେ ରାକ୍ଷସସଦୃଶ; ସେମାନେ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଧରିନେଇଥାନ୍ତି। ତେଣୁ ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ ଜନ୍ମି ମଧ୍ୟ ବେତାଳତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 40

तव दुष्कर्मणो योऽसावनुमंता कनिष्ठकः । सुकर्ण इति विख्यातो भविता सोपि मानुषः

ତୁମ ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ ଯେ କନିଷ୍ଠ ସହଚର ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା, ‘ସୁକର୍ଣ’ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ, ସେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ହେବ।

Verse 41

किंतु साक्षान्न कृतवान्यतोऽसावीदृशीं क्रियाम् । तन्मानुषत्व मेवास्य वेतालत्वं तु नो भवेत्

କିନ୍ତୁ ସେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ଏପରି କ୍ରିୟା କରିନଥିଲା; ତେଣୁ ତାହାର ଭାଗ୍ୟ କେବଳ ମନୁଷ୍ୟଜନ୍ମ, ବେତାଳତ୍ୱ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 42

विज्ञप्तिकौतुकाभिख्यं यदा विद्याधराधिपम् । द्रक्ष्यतेऽसौ कनिष्ठस्ते तदा शापाद्विमोक्ष्यते

ତୁମର ସେହି କନିଷ୍ଠ ‘ବିଜ୍ଞପ୍ତି-କୌତୁକ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟାଧରାଧିପତିଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ଦର୍ଶନ କରିବ, ସେତେବେଳେ ସେ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।

Verse 43

ईदृशस्यतु यः कर्ता महापापस्य कर्मणः । स त्वं संप्राप्य मानुष्यं तस्मिन्नेव तु जन्मनि

ଯେ ଏପରି ମହାପାପମୟ କର୍ମ କରେ, ସେ ମାନବଜନ୍ମ ପାଇ ସେହି ଜନ୍ମରେ ହିଁ ତାହାର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗ କରେ।

Verse 44

वेतालजन्म संप्राप्य चिरं लोके चरिष्यसि । इत्युक्त्वा गालवः कन्यां गृहीत्वा मुनिभिः सह

“ବେତାଳ-ଜନ୍ମ ପାଇ ତୁମେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଲୋକରେ ଭ୍ରମଣ କରିବ।” ଏହିପରି କହି ଗାଲବ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 45

विद्याधरसुतौ शप्त्वा स्वाश्रमं प्रति निर्ययौ । ततस्तस्मिन्महाभागे निर्याते मुनिपुंगवे

ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ପରେ ସେହି ମହାଭାଗ୍ୟ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଗଲାପରେ…

Verse 46

सुदर्शनसुकर्णाख्यौ विद्याधरपतेः सुतौ । मुनिशापेन दुःखार्तौ चिंतयामासतुर्भृशम्

ବିଦ୍ୟାଧରପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଦର୍ଶନ ଓ ସୁକର୍ଣ୍ଣ, ମୁନିଙ୍କ ଶାପରେ ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ।

Verse 47

कर्तव्यं तौ विनिश्चित्य सुदर्शनसुकर्णकौ । गोविंदस्वामिनामानं यमुनातटवासिनम्

କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ ତାହା ନିଶ୍ଚୟ କରି ସୁଦର୍ଶନ ଓ ସୁକର୍ଣ୍ଣ ଯମୁନାତଟବାସୀ ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

Verse 48

ब्राह्मणं शीलसंपन्नं पितृत्वे परिकल्प्य तौ । परित्यज्य स्वकं रूपमजायेतां तदा त्मजौ

ଶୀଳସମ୍ପନ୍ନ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପିତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

Verse 49

विजयाशोकदत्ताख्यौ तस्य पुत्रौबभूवतुः । सुतो विजयदत्ताख्यो ज्येष्ठो जज्ञे सुदर्शनः

ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ବିଜୟଦତ୍ତ ଓ ଅଶୋକଦତ୍ତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବିଜୟଦତ୍ତ ପ୍ରକୃତରେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଥିଲେ।

Verse 50

अशोकदत्तनामा तु सुकर्णश्च कनिष्ठकः । विजयाशोकदत्तौ तु क्रमाद्यौवनमापतुः

କନିଷ୍ଠ ସୁକର୍ଣ୍ଣ ଅଶୋକଦତ୍ତ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପରେ କ୍ରମେ ବିଜୟଦତ୍ତ ଓ ଅଶୋକଦତ୍ତ ଉଭୟେ ଯୌବନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 51

एतस्मिन्नेव कालेतु यमुनायास्तटे शुभे । अनावृष्ट्या तु दुर्भिक्षमभूद्द्वादशवार्षि कम्

ସେହି ସମୟରେ, ଯମୁନାର ଶୁଭ ତଟରେ, ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେତୁ ବାରୋ ବର୍ଷ ଧରି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Verse 52

गोविंदस्वामिनामा तु ब्राह्मणो वेदपारगः । दुर्भिक्षोपहतां दृष्ट्वा तदानीं स निजां पुरीम्

ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀ ନାମରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ। ସେ ସମୟରେ ନିଜ ନଗରୀକୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖି ସେ…

Verse 53

प्रययौ काशनिगरं सपुत्रः सह भार्यया । स प्रयागं समासाद्य द्वं दृष्ट्वा महावटम्

ସେ ପୁତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀ ସହ କାଶୀନଗରକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା। ପ୍ରୟାଗରେ ପହଞ୍ଚି ମହାବଟ ନାମକ ମହା ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦେଖିଲା।

Verse 54

कपालमालाभरणं सोऽपश्यद्यतिनं पुरः । गोविंदस्वामिनामा तु नमश्चक्रे स तं मुनिम्

ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କପାଳମାଳାରେ ଭୂଷିତ ଏକ ଯତିଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା। ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲା।

Verse 55

सपुत्रस्य सभार्यस्य सोऽवादीदाशिषो मुनिः । इदं च वचनं प्राह गोविंदस्वामिनं प्रति

ସେ ମୁନି ପୁତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ପରେ ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 56

ज्येष्ठेनानेन पुत्रेण सांप्रतं ब्राह्मणोत्तम । क्षिप्रं विजयदत्तेन वियोगस्ते भविष्यति

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମ! ଏହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ବିଜୟଦତ୍ତ ସହିତ ତୁମର ଶୀଘ୍ର ଭିନ୍ନତା ହେବ।

Verse 57

इति तस्य वचः श्रुत्वा गोविंदस्वामिनामकः । सूर्ये चास्तं गते तत्र सांध्यं कर्म समाप्य च

ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀ ନାମକ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି—ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲାପରେ—ସନ୍ଧ୍ୟାକର୍ମ କରି ସମାପ୍ତ କଲା।

Verse 58

सभार्यः ससुतो विप्रः सुदूराध्वसमाकुलः । उवास तस्यां शर्वर्य्यां शून्ये वै देवतालये

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁତ୍ର ସହିତ ଦୂର ଯାତ୍ରାର ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେଇ ରାତି ଶୂନ୍ୟ ଦେବାଳୟରେ ରହିଲେ।

Verse 59

तदा त्वशोकदत्तश्च ब्राह्मणी च समाकुलौ । वस्त्रेणास्तीर्य पृथिवीं रात्रौ निद्रां समापतुः

ତେବେ ଅଶୋକଦତ୍ତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ—ଦୁହେଁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ—ବସ୍ତ୍ର ପତିଆଇ ଭୂମିରେ ରାତିରେ ଶୋଇ ନିଦ୍ରାଗତ ହେଲେ।

Verse 60

ततो विजयदत्तस्तु दूरमार्गविलंघनात् । बभूवात्यंतमलसो भृशं शीतज्वरार्दितः

ତାପରେ ବିଜୟଦତ୍ତ ଦୂର ମାର୍ଗର ଅତିଶ୍ରମରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଳସ ଓ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଶୀତଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ ହେଲା।

Verse 61

गोविंदस्वामिना पित्रा शीतवबाधानिवृत्तये । गाढमालिंग्यमानोऽपि शीतबाधां न सोऽत्यजत्

ପିତା ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀ ଶୀତବାଧା ନିବାରଣ ପାଇଁ ତାକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶୀତପୀଡା ଛାଡ଼ିଲା ନାହିଁ।

Verse 62

बाधतेऽत्यर्थमधुना तात मां शीतलो ज्वरः । एतद्बाधानिवृत्त्यर्थं वह्निमानय मा चिरम्

ସେ କହିଲା—“ତାତ, ଏହି ଶୀତଜ୍ୱର ଏବେ ମୋତେ ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି; ଏହି ବାଧା ନିବାରଣ ପାଇଁ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଅଗ୍ନି ଆଣ।”

Verse 63

इति पुत्रवचः श्रुत्वा सर्वत्राग्निं गवेषयन् । अलब्धवह्निः प्रोवाच पुन रभ्येत्य पुत्रकम्

ପୁତ୍ରର କଥା ଶୁଣି ପିତା ସବୁଠାରେ ଅଗ୍ନି ଖୋଜିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନି ନମିଳିବାରୁ ସେ ପୁନର୍ବାର ଫେରି ପୁଅକୁ କହିଲେ।

Verse 64

न वह्निं पुत्र विंदामि मार्गमाणोऽपि सर्वशः । रात्रिमध्ये तु संप्राप्ते द्वारेषु पिहितेषु च

ହେ ପୁତ୍ର, ସବୁପରି ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅଗ୍ନି ପାଇଲି ନାହିଁ। ଏବେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ହୋଇଗଲା, ଦ୍ୱାରମାନେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ।

Verse 65

निद्रापरवशाः पौरा नैव दास्यंति पावकम् । इत्थं विजयदत्तोऽसावुक्तः पित्रा ज्वरातुरः

ନିଦ୍ରାବଶ ହୋଇଥିବା ନଗରବାସୀମାନେ ଅଗ୍ନି ଦେବେ ନାହିଁ। ଏଭଳି କହି ପିତା ଜ୍ୱରପୀଡିତ ବିଜୟଦତ୍ତକୁ କହିଲେ।

Verse 66

ययाचे वह्निमेवासौ पितरं दीनया गिरा । शीतज्वरसमुद्भूतशीतबाधाप्रपीडितम्

ତେବେ ସେ ଦୀନ ସ୍ୱରରେ ପିତାଙ୍କୁ କେବଳ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଯାଚନା କଲା; ଶୀତଜ୍ୱରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୀତବାଧା ତାକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିଲା।

Verse 67

हिमशीकरवान्वायुर्द्विगुणं बाधतेऽद्य माम् । वह्निर्न लब्ध इति वै मिथ्यैवोक्तं पितस्त्वया

ହିମଶୀକରଭରା ଏହି ପବନ ଆଜି ମୋତେ ଦ୍ୱିଗୁଣ କଷ୍ଟ ଦେଉଛି। ‘ଅଗ୍ନି ମିଳିଲା ନାହିଁ’—ହେ ପିତା, ଏହା ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ମିଥ୍ୟା କହିଛନ୍ତି।

Verse 68

दूरादेष पुरोभागे ज्वालामालासमाकुलः । शिखाभिर्लेलिहानोभ्रं दृश्यते पश्य पावकः

ଦେଖ—ଦୂରରୁ ସାମ୍ନାରେ ଜ୍ୱାଳାମାଳାରେ ଆକୁଳ ଅଗ୍ନି ଦିଶୁଛି; ତାହାର ଶିଖାମାନେ ଆକାଶକୁ ଚାଟୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଛି।

Verse 69

तं वह्निमानय क्षिप्रं तात शीतनिवृत्तये । इत्युक्तवन्तं तं पुत्रं स पिता प्रत्यभाषत

“ତାତ, ଶୀତ ନିବାରଣ ପାଇଁ ସେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ।” ପୁତ୍ର ଏପରି କହିଲେ ପିତା ତାକୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 70

नानृतं वच्मि पुत्राद्य सत्यमेव ब्रवीम्यहम् । वह्निमान्योऽयमुद्देशो दूरादेव विलोक्यते

ପୁତ୍ର, ଆଜି ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କହୁନି; ସତ୍ୟମାତ୍ର କହୁଛି। ଅଗ୍ନି ଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନ ଦୂରରୁ ହିଁ ଏମିତି ଦିଶେ।

Verse 71

पितृकाननदेशं तं पुत्र जानीहि सांप्रतम् । यद्येषोभ्रंलिहज्वालः पुरस्ताज्ज्वलतेऽनलः

ପୁତ୍ର, ଏବେ ଜାଣ—ସେ ସ୍ଥାନ ପିତୃମାନଙ୍କ କାନନଦେଶ। ସାମ୍ନାରେ ଯେ ଅନଳ ଜ୍ୱଳୁଛି, ତାହାର ଜ୍ୱାଳା ଆକାଶକୁ ଚାଟୁଥିବା ପରି; ସେ ତାହିଁଠି ଅଛି।

Verse 72

पुत्र वित्रासजनकं तं जानीहि चितानलम् । अमंगलो न सेव्योऽयं चिताग्निः स्पर्शदूषितः

ପୁତ୍ର, ଭୟଜନକ ସେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଚିତାନଳ ବୋଲି ଜାଣ। ଏହା ଅମଙ୍ଗଳ; ଏହାକୁ ସେବନ/ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଚିତାଗ୍ନି ସ୍ପର୍ଶଦୋଷରେ ଦୂଷିତ।

Verse 73

तस्य चायुःक्षयं याति सेवते यश्चितानलम् । तस्मात्तवायुर्हानिर्मा भूयादिति मया सुत

ଯେ ଚିତାଗ୍ନିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ତାହାର ଆୟୁ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ତେଣୁ, ପୁତ୍ର, ତୋର ଆୟୁର୍ହାନି ନ ହେଉ ବୋଲି ମୁଁ ଏପରି କହିଲି।

Verse 74

अमंगलस्तथा स्पृश्यो नानीतोऽयं चितानलः । इत्युक्तवंतं पितरं स दीनः प्रत्यभाषत

ଏହା ଅମଙ୍ଗଳ ଓ ସ୍ପର୍ଶଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହି ଚିତାଗ୍ନି ଆଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପିତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ପୁତ୍ର ଦୀନ ହୋଇ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲା।

Verse 75

अयं शवानलो वा स्यादध्वरानल एव वा । सर्वथानीयतामेष नोचेन्मे मरणं भवेत्

ଏହା ଶବାଗ୍ନି ହେଉ କି ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି—ଯେ କିଛି ହେଉ—ଏହାକୁ ସର୍ବଥା ଆଣିବା ଦରକାର; ନହେଲେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।

Verse 76

पुत्रस्नेहाभिभूतोऽथ समाहर्तुं चितानलम् । गोविंदस्वामिनामा तु श्मशानं शीघ्रमभ्यगात्

ପୁତ୍ରସ୍ନେହରେ ଅଭିଭୂତ ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀ ଚିତାଗ୍ନି ଆଣିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ମଶାନକୁ ଗଲେ।

Verse 77

गोविंदस्वामिनि गते समाहर्तुं चितानलम् । तूर्णं विजयदत्तोऽपि तदा गच्छंतमन्वयात्

ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀ ଚିତାଗ୍ନି ଆଣିବାକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ, ବିଜୟଦତ୍ତ ମଧ୍ୟ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଗଲା।

Verse 79

संप्राप्य तापनिकटं विकीर्णास्थि चितानलम् । आलिंगन्निव सोद्वेगं शनैर्निर्वृतिमाप्तवान्

ସେ ଚିତାଗ୍ନିର ତାପ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ଚାରିପାଖେ ଅସ୍ଥି ଛିଟିଯାଇଥିଲା। ଯେନେ ତାହାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛି, ମନରେ ଉଦ୍ବେଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭୟଙ୍କର ତୃପ୍ତି ପାଇଲା।

Verse 80

इति तस्य वचः श्रुत्वा पुत्रस्य ब्राह्मणोत्तमः । निपुणं तं निरूप्यैतद्वचनं पुनरब्रवीत्

ପୁତ୍ରର ସେହି କଥା ଶୁଣି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାକୁ ସାବଧାନରେ ପରୀକ୍ଷା କରି, ପୁନର୍ବାର ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 81

गोविंदस्वाम्युवाच । एतत्कपालमनलज्वालावलयवर्तुलम् । वसाकीकसमांसाढ्यमेतद्रक्तांबुजोपमम्

ଗୋବିନ୍ଦସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏହି କପାଳ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳାର ବଳୟରେ ଘେରା; ଚର୍ବି, ସ୍ନାୟୁ ଓ ମାଂସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ।

Verse 82

द्विजस्य सूनुः श्रुत्वेति काष्ठाग्रेण जघान तत् । येन तत्स्फुटनोद्गीर्णवसासिक्तमुखोऽभवत्

ଏହା ଶୁଣି ଦ୍ୱିଜପୁତ୍ର କାଠର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ତାହାକୁ ଆଘାତ କଲା। ଆଘାତରେ ତାହା ଫାଟିଗଲା ଏବଂ ଚର୍ବି ଛିଟି ତାର ମୁହଁରେ ଲାଗିଗଲା।

Verse 83

कपालघट्टनाद्रक्तं यत्संसक्तं मुखे तदा । जिह्वया लेलिहानोऽसौ मुहुस्तद्रक्तमा स्वदत्

କପାଳକୁ ଆଘାତ କରିବାରୁ ସେତେବେଳେ ଯେ ରକ୍ତ ତାର ମୁହଁରେ ଲାଗିଥିଲା, ସେ ଜିଭାରେ ବାରମ୍ବାର ଚାଟି, ସେହି ରକ୍ତକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଆସ୍ୱାଦନ କଲା।

Verse 84

आस्वाद्यैवं समादाय तत्कपालं समाकुलः । पीत्वा वसां महाकायो बभूवातिभयंकरः

ଏଭଳି ଆସ୍ୱାଦ କରି, ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେଇ କପାଳଟି ଧରିଲା; ବସା ପିଇବାମାତ୍ରେ ସେ ମହାକାୟ ହୋଇ—ଅତିଭୟଙ୍କର ହେଲା।

Verse 85

सद्यो वेता लतां प्राप तीक्ष्णदंष्ट्रस्तदा निशि । तस्याट्टहासघोषेण दिशश्च प्रदिशस्तदा

ସେହିକ୍ଷଣେ ରାତିରେ ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁକ୍ତ ବେତାଳତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା; ତାହାର ଅଟ୍ଟହାସ ଘୋଷରେ ଦିଗ ଓ ପ୍ରଦିଗ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲା।

Verse 86

द्यौरतरिक्षं भूमिश्च स्फुटिता इव सर्वशः । तस्मिन्वेगात्समाकृष्य पितरं हन्तुमुद्यते

ଦ୍ୟୌଃ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଓ ପୃଥିବୀ ସବୁଦିଗରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ପରି ଲାଗିଲା; ତାପରେ ସେ କ୍ରୋଧବେଗରେ ପିତାକୁ ଟାଣି ଆଣି, ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା।

Verse 87

मा कृथाः साहसमिति प्रादुरासीद्वचो दिवि । स दिव्यां गिरमाकर्ण्य वेतालोऽतिभयंकरः

‘ସାହସ କରନି!’—ଏମିତି ବଚନ ହଠାତ୍ ଆକାଶରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲା; ସେଇ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ଶୁଣି ଅତିଭୟଙ୍କର ବେତାଳ ଥମ୍କିଗଲା।

Verse 88

पितरं तं परित्यज्य महावेगसमन्वितः । तूर्णमाकाशमाविश्य प्रययावस्खलद्गतिः

ପିତାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ମହାବେଗସହିତ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ର ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ଏବଂ ଅସ୍ଖଳିତ ଗତିରେ ଉଡ଼ିଗଲା।

Verse 89

स गत्वा दूरमध्वानं वेतालैः सह संगतः । तमागतं समालोक्य वेतोलास्सर्व एव ते

ସେ ଦୀର୍ଘ ପଥ ଗମନ କରି ବେତାଳମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ହେଲା। ତାହାକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ସମସ୍ତ ବେତାଳ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁହଁ ଫେରାଇଲେ।

Verse 90

कपालस्फोटनादेष वेतालत्वं यदाप्तवान् । कपालस्फोटनामानमाह्वयांचक्रिरे ततः

କପାଳ ସ୍ଫୋଟନ ଦ୍ୱାରା ସେ ବେତାଳତ୍ୱ ପାଇଥିଲା; ତେଣୁ ସେମାନେ ତାକୁ ‘କପାଳସ୍ଫୋଟ’—ଅର୍ଥାତ୍ ‘ଖପରି ଫୋଡ଼ୁଥିବା’ ନାମରେ ଡାକିଲେ।

Verse 91

ततः कपालस्फोटो ऽसौ वेतालैः सर्वतो वृतः । नरास्थिभूषणाख्यस्य सद्यो वेतालभूपतेः

ତାପରେ କପାଳସ୍ଫୋଟ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବେତାଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ନରାସ୍ଥିଭୂଷଣ ନାମକ ବେତାଳରାଜଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ସତ୍ୱର ଗଲା।

Verse 92

अन्तिकं सहसा प्राप महाबलसमन्वितः । नरास्थिभूषणश्चैनं सेनाप तिमकल्पयत्

ସେ ମହାବଳସମନ୍ୱିତ ହୋଇ ସହସା ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ନରାସ୍ଥିଭୂଷଣ ତାକୁ ସେନାପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

Verse 93

तं कदाचित्तु गन्धर्वश्चित्रसेनाभिधो बली । नरास्थिभूषणं संख्ये न्यवधीत्सोऽपि संस्थितः

ଏକ ସମୟରେ ଚିତ୍ରସେନ ନାମକ ବଳବାନ ଗନ୍ଧର୍ବ ଯୁଦ୍ଧରେ ନରାସ୍ଥିଭୂଷଣଙ୍କୁ ବଧ କଲା; ଏବଂ ସେ (କପାଳସ୍ଫୋଟ) ମଧ୍ୟ ଅଚଳ ରହିଲା।

Verse 94

नरास्थिभूषणे तस्मि न्गन्धर्वेण हते युधि । तदा कपालस्फोटोऽसौ तत्पदं समवाप्तवान्

ଯୁଦ୍ଧରେ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ହାତରେ ସେଇ ନରାସ୍ଥିଭୂଷଣ ନିହତ ହେଲାବେଳେ, ସେହି କ୍ଷଣେ କପାଳସ୍ଫୋଟ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପଦ (ଗତି) ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 95

विद्याधरेन्द्रस्य सुतः सुदर्शनो मनुष्यतां वै प्रथमं स गत्वा । वेतालतां प्राप्य महर्षिशापात्क्रमाच्च वेतालपतिर्बभूव

ବିଦ୍ୟାଧରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଦର୍ଶନ ପ୍ରଥମେ ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱକୁ ଗଲା; ପରେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଶାପରୁ ବେତାଳତ୍ୱ ପାଇ, କ୍ରମେ ବେତାଳମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ହେଲା।