Adhyaya 36

Verse 1

श्रीसूत उवाच । धनुष्कोटेस्तु माहात्म्यं भूयोऽपि प्रब्रवीम्यहम् । दुराचाराभिधो यत्र स्नात्वा मुक्तो भवद्द्विजाः

ଶ୍ରୀସୂତ କହିଲେ—ଧନୁଷ୍କୋଟିର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର କହୁଛି; ଯେଉଁଠାରେ ‘ଦୁରାଚାର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ନାନ କରି ମୁକ୍ତି ପାଇଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜମୁନିଗଣ।

Verse 2

मुनय ऊचुः । दुराचाराभिधः कोऽसौ सूत तत्त्वार्थकोविद । किंच पापं कृतं तेन दुराचारेण वै मुने

ମୁନିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ, ତତ୍ତ୍ୱାର୍ଥକୋବିଦ, ‘ଦୁରାଚାର’ ନାମଧାରୀ ସେ କିଏ? ହେ ମୁନେ, ସେ ଦୁରାଚାରୀ କେଉଁ ପାପ କରିଥିଲା?

Verse 3

कथं वा पातका न्मुक्तो धनुष्कोटौ निमज्जनात् । एतच्छुश्रूषमाणानां विस्तराद्वद नो मुने

ଧନୁଷ୍କୋଟିରେ ନିମଜ୍ଜନ କରି ସେ କିପରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲା? ଆମେ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ; ହେ ମୁନେ, ବିସ୍ତାରରେ କହ।

Verse 4

श्रीसूत उवाच । मुनयः श्रूयतां तस्य दुराचारस्य पातकम् । स्नानेन धनुषः कोटौ यथा मुक्तश्च पातकात्

ଶ୍ରୀସୂତ କହିଲେ—ହେ ମୁନିମାନେ, ସେ ‘ଦୁରାଚାର’ର ପାପ ଶୁଣ; ଏବଂ ଧନୁଷ୍କୋଟିରେ ସ୍ନାନ କରି ସେ କିପରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲା ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।

Verse 5

दुराचाराभिधो विप्रो गौतमीतीरमाश्रितः । कश्चिदस्ति द्विजाः पापी क्रूरकर्मरतः सदा

ଗୌତମୀ ନଦୀତୀରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦୁରାଚାର ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସୁଥିଲା। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ପାପୀ ଓ ସଦା କ୍ରୂର କର୍ମରେ ରତ ଥିଲା।

Verse 6

ब्रह्मघ्नैश्च सुरापैश्च स्तेयिभिर्गुरुतल्पगैः । तदा संसर्गदुष्टोऽसौ तैः साकं न्यवसद्विजाः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ, ମଦ୍ୟପ, ଚୋର ଓ ଗୁରୁଶୟ୍ୟା ଲଂଘନକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ରହିଲା। ସେହି ସଙ୍ଗଦୋଷରେ ଦୂଷିତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ହିଁ ବସିଲା।

Verse 7

महापातकिसंसर्गं दोषेणास्य द्विजस्य वै । ब्राह्मण्यं सकलं नष्टं निःशेषेण द्विजोत्तमाः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ମହାପାତକୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗଦୋଷରେ ସେହି ଦ୍ୱିଜର ସମଗ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ନିଃଶେଷରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।

Verse 8

महापातकिभिः सार्द्धं दिनमेकं तु यो द्विजः । निवसेत्सादरं तस्य तत्क्षणाद्वै द्विजन्मनः

କିନ୍ତୁ ଯେ ଦ୍ୱିଜ ମହାପାତକୀମାନଙ୍କ ସହ ଆଦରପୂର୍ବକ ଏକ ଦିନ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ବସେ, ତାହାର ଦ୍ୱିଜତ୍ୱର କ୍ଷୟ ସେହି କ୍ଷଣରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

Verse 9

ब्राह्मणस्य तुरीयांशो नश्यत्येव न संशयः । द्विदिनं सेवनात्स्पर्शाद्दर्शनाच्छयनात्तथा

ବ୍ରାହ୍ମଣର ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଦୁଇ ଦିନ ସେମାନଙ୍କ ସେବା କଲେ, ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଦର୍ଶନ କଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ/ନିକଟେ ଶୟନ କଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 10

भोजनात्सह पंक्तौ च महापातकिभिर्द्विजाः । द्वितीयभागो नश्येत ब्राह्मणस्य न संशयः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ମହାପାତକୀମାନଙ୍କ ସହ ଏକେ ପଙ୍କ୍ତିରେ ଭୋଜନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଧର୍ମଭାଗ ନଶିଯାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 11

त्रिदिनाच्च तृतीयांशो नश्यत्येव न संशयः । चतुर्दिनाच्चतुर्थांशो विलयं याति हि ध्रुवम्

ତିନି ଦିନ ପରେ ତୃତୀୟ ଅଂଶ ନିଶ୍ଚୟ ନଶିଯାଏ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଚାରି ଦିନ ପରେ ଚତୁର୍ଥ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଧ୍ରୁବ ଭାବେ ବିନାଶକୁ ଯାଏ।

Verse 12

अतः परं तु तैः साकं शयनासनभोजनैः । तत्तुल्यपातकी भूयान्महापातकसंभवात्

ଏହା ପରେ ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ସହ ଶୟନ, ଆସନ ଓ ଭୋଜନର ସାଙ୍ଗତ୍ୟ କରେ, ତେବେ ମହାପାତକ ଉଦ୍ଭବ ହେବାରୁ ସେ ସେମାନଙ୍କ ସମାନ ପାପୀ ହୋଇଯାଏ।

Verse 13

तेन ब्राह्मण्यहीनोऽयं दुराचाराभिधो द्विजाः । ग्रस्तोऽभवद्भीषणेन वेतालेन बलीयसा

ସେହି କାରଣରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ‘ଦୁରାଚାର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ପୁରୁଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟହୀନ ହେଲା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର, ବଳବାନ ବେତାଳ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲା।

Verse 14

असौ परवशस्तेन वेतालेनातिपीडितः । देशाद्देशं भ्रमन्विप्रा वनाच्चैव वनांतरम्

ସେହି ବେତାଳର ବଶରେ ପଡ଼ି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ! ସେ ଦେଶରୁ ଦେଶକୁ ଭ୍ରମଣ କଲା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଜଙ୍ଗଲାନ୍ତରକୁ ଯାଇଲା।

Verse 15

पूर्वपुण्यविपाकेन दैवयोगेन स द्विजः । रामचंद्रधनुष्कोटिं महापातकनाशनीम्

ପୂର୍ବପୁଣ୍ୟର ବିପାକ ଓ ଦୈବଯୋଗରେ ସେ ଦ୍ୱିଜ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ୍କୋଟି—ମହାପାତକନାଶିନୀ—କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 16

अनुद्रुतः पिशाचेन तेनाविष्टो ययौ द्विजाः । न्यमज्जयत्स वेतालो धनुष्कोटिजले त्वमुम्

ସେହି ପିଶାଚ ତାକୁ ଧାଉଥିଲା ଓ ତାହାର ଆବେଶରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଦ୍ୱିଜ ଆଗକୁ ଗଲା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ। ତେବେ ସେ ୱେତାଳ ତାକୁ ଧନୁଷ୍କୋଟିଜଳରେ ଡୁବାଇଦେଲା।

Verse 17

धनुष्कोटिजले सोऽयं वेतालेन प्रवेशितः । उदतिष्ठत्क्षणादेव वेतालेन विमोचितः

ଏହି ପୁରୁଷକୁ ୱେତାଳ ଧନୁଷ୍କୋଟିଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଉଠିଲା—ସେହି ୱେତାଳରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲା।

Verse 18

उत्थितोऽसौ द्विजो विप्रा धनुष्कोटिजलात्तदा । स्वस्थो व्यचिंतयत्कोऽयं देशो जलधितीरतः

ତେବେ ଧନୁଷ୍କୋଟିଜଳରୁ ଉଠି ସେ ଦ୍ୱିଜ ସୁସ୍ଥ ହେଲା। ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ସେ ଚିନ୍ତା କଲା—‘ସମୁଦ୍ରତୀରରେ ଏହା କେଉଁ ଦେଶ?’

Verse 19

कथं मयागतमिह गौतमीतीरवासिना । इति चिंताकुलः सोऽयं धनुष्कोटिनिवासिनम्

‘ଗୌତମୀତୀରରେ ବସୁଥିବା ମୁଁ ଏଠାକୁ କିପରି ଆସିଲି?’—ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେ ଧନୁଷ୍କୋଟିର ଜଣେ ନିବାସୀଙ୍କୁ (ପଚାରିବାକୁ) ନିକଟେ ଗଲା।

Verse 20

दत्तात्रेयं महात्मानं योगिप्रवरमुत्तमम् । समागम्य प्रणम्यासौ दुराचारोऽभ्यभाषत

ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପରମ ମହାତ୍ମା ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଦୁରାଚାର ପ୍ରଣାମ କରି ପରେ କହିଲା।

Verse 21

न जाने भगवन्देशः कतमोऽयं वदाधुना । गौतमीतीरनिलयो दुराचाराभिधो ह्यहम्

ହେ ଭଗବନ୍, ଏହା କେଉଁ ଦେଶ ମୁଁ ଜାଣେନି; ଏବେ କହନ୍ତୁ। ମୁଁ ଗୌତମୀ ତଟରେ ବସୁଛି ଏବଂ ମୋର ନାମ ଦୁରାଚାର।

Verse 22

कृपया ब्रूहि मे ब्रह्मन्मयात्र कथमागतम् । इति पृष्टो मुनिस्तेन दुराचारेण सुव्रतः

କୃପାକରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ମୁନି, ମୁଁ ଏଠାକୁ କିପରି ଆସିଲି କହନ୍ତୁ। ଦୁରାଚାର ପଚାରିଲେ ସୁବ୍ରତ ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 23

ध्यात्वा मुहूर्तमवदद्दुराचारं घृणानिधिः । महापातकिसंसर्गे दुराचार कृते पुरा

କିଛିକ୍ଷଣ ଧ୍ୟାନ କରି କରୁଣାନିଧି ମୁନି କହିଲେ—“ହେ ଦୁରାଚାର, ପୂର୍ବେ ମହାପାତକୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଯାହା ହୋଇଥିଲା…”

Verse 24

ब्राह्मण्यं नष्टमभवद्वेतालस्त्वां ततोऽग्रहीत् । तेनाविष्टस्त्वमायातो विवशोऽत्र विमूढधीः

ତୋର ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; ତାପରେ ଏକ ବେତାଳ ତୋତେ ଧରିଲା। ତାହାର ଆବେଶରେ ତୁ ଅସହାୟ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସିଲୁ, ତୋର ବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଢ଼ ହୋଇଗଲା।

Verse 25

न्यमज्जयत्त्वां वेतालो धनुष्कोटिजलेऽत्र तु । तत्र मज्जनमात्रेण विमुक्तः पातकाद्भवान्

ଏଠାରେ ଧନୁଷ୍କୋଟିର ଜଳରେ ବେତାଳ ତୁମକୁ ନିମଜ୍ଜିତ କଲା। ସେଇ ମାତ୍ର ସ୍ନାନରେ ତୁମେ ପାପମୁକ୍ତ ହେଲା।

Verse 26

धनुष्कोटौ तु ये स्नानं पुण्ये कुर्वंति मानवाः । तेषां नश्यंति वै सत्यं पंचपातकसंचयाः

ଧନୁଷ୍କୋଟିରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପୁଣ୍ୟସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପଞ୍ଚମହାପାତକର ସଞ୍ଚୟ ନିଶ୍ଚୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 27

रामचंद्रधनुष्कोटावत्र मज्जनमात्रतः । महापातकिसंसर्गदोषस्ते विलयं ययौ

ଏଠାରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ୍କୋଟିରେ କେବଳ ମଜ୍ଜନମାତ୍ରରେ, ମହାପାତକୀଙ୍କ ସଙ୍ଗରୁ ଜନିତ ଦୋଷ ତୁମର ଲୟ ପାଇଲା।

Verse 28

तन्नाशादेव वेतालस्त्वां मुक्त्वा विलयं गतः । त्वामग्रहीद्यो वेतालः पुरायं ब्राह्मणोऽभवत्

ସେ ଦୋଷ ନଶିବା ସହିତ ବେତାଳ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ଯେ ବେତାଳ ତୁମକୁ ଧରିଥିଲା, ସେ ପୂର୍ବେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲା।

Verse 29

सोऽयं भाद्रपदे मासे कृष्णपक्षे महालयम् । पार्वणेन विधानेन पितॄणां नाकरोन्मुदा

ଏହି ସେଇ ଲୋକ; ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ମହାଳୟ ସମୟରେ, ପାର୍ବଣ-ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସେ ଆନନ୍ଦରେ କଲା ନାହିଁ।

Verse 30

तेन स्वपितृभिः शप्तो वेतालत्वमगादयम् । सोपि चास्य धनुष्कोटेरवलोकनमात्रतः

ନିଜ ପିତୃମାନଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ପୁରୁଷ ବେତାଳତ୍ୱକୁ ପତିତ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଧନୁଷର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ କେବଳ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ସେ ଅବସ୍ଥାରୁ କ୍ରମେ ମୁକ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 31

वेतालत्वं विहायेह विष्णुलोकम वाप्तवान् । अतो भाद्रपदे मासे कृष्णपक्षे महालयम्

ଏଠାରେଇ ବେତାଳତ୍ୱକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା। ତେଣୁ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦି କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 32

उद्दिश्य स्वपितॄन्ये तु न कुर्वन्त्यतिलोभतः । महालोभयुतास्तेऽद्धा वेतालाः स्युर्न संशयः

ନିଜ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ମଧ୍ୟ ଅତିଲୋଭରେ ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦି କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମହାଲୋଭଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟ ବେତାଳ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 33

तस्माद्भाद्रपदे मासे कृष्णपक्षे महालयम् । पितॄनुद्दिश्य शक्त्या ये ब्राह्मणान्वेदपारगान्

ଏହେତୁ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ମହାଳୟ ସମୟରେ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବେଦପାରଗ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସତ୍କାର କରନ୍ତି…

Verse 34

भोजयेयुर्महान्नेन न ते विंदंति दुर्गतिम् । यस्तु भाद्रपदे मासे कृष्णपक्षे महालयम्

…ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ଅନ୍ନରେ ଭୋଜନ କରାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁର୍ଗତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ମହାଳୟ ସମୟରେ (ଏହି କର୍ମ) କରେ ନାହିଁ…

Verse 35

स्वशक्त्यनुगुणं विप्रमेकं द्वौ त्रीनकिंचनः । भोजयेन्नहि दौर्गत्यं भवेदस्य कदाचन

ଦରିଦ୍ର ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଗୋଟିଏ, ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଉ; ତେବେ ତାଙ୍କୁ କେବେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ ନାହିଁ।

Verse 36

अयं भाद्रपदे मासे पितॄणामनुपासनात् । ययौ वेतालतां विप्रो यस्त्वां जग्राह पापिनम्

ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ପିତୃପୂଜାକୁ ଅବହେଳା କରିଥିବାରୁ, ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁମକୁ—ପାପୀକୁ—ଧରିଥିଲେ ସେ ୱେତାଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଗଲେ।

Verse 37

कालो भाद्रपदमासमारभ्य वृश्चिकावधि । महालयस्य कथितो मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି—ମହାଳୟର କାଳ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୃଶ୍ଚିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ।

Verse 38

मासो भाद्रपदः कालस्तत्रापि हि विशिष्यते । कृष्ण पक्षो विशिष्टः स्याद्दुराचारक तत्र वै

ସେହି ସମୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱଶାଳୀ; ତାହାରେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ—ଦୁରାଚାରୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ।

Verse 39

तस्मिञ्छुभे कृष्णपक्षे प्रथमायां तथा तिथौ । श्राद्धं महालयं कुर्याद्यो नरो भक्तिपूर्वकम्

ସେହି ଶୁଭ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ, ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ମଧ୍ୟ, ଯେ ନର ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ ସେ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 40

तस्य प्रीणाति भगवान्पावकः सर्वपावनः । स वह्निलोकमाप्नोति वह्निना सह मोदते

ତାହାରେ ସର୍ବପାବନ ଭଗବାନ୍ ପାବକ (ଅଗ୍ନିଦେବ) ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ବହ୍ନିଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଅଗ୍ନି ସହ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 41

तस्मै च ज्वलनो देवः सर्वैश्वर्यं ददात्यपि । प्रथमायां तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम्

ତାହାକୁ ଜ୍ୱଲନଦେବ (ଅଗ୍ନି) ସମସ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ପ୍ରଥମା ତିଥିରେ ମହାଳୟ କର୍ମ କରେ ନାହିଁ…

Verse 42

वह्निर्गृहं दहेत्तस्य श्रियं क्षेत्रादिकं तथा । वेदज्ञे ब्राह्मणे भुक्ते प्रथमायां महालये

ତାହାର ଘରକୁ ଅଗ୍ନି ଦହିଦେଏ, ଏବଂ ତାହାର ଶ୍ରୀ-ସମ୍ପଦା ଓ କ୍ଷେତ୍ରାଦି ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରେ—ପ୍ରଥମା ମହାଳୟରେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ସାରିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ସେ ବିଧି ପାଳନ ନ କରେ।

Verse 43

दश कल्पसहस्राणि पितरो यांति तृप्तताम् । द्वितीयायां तु यो भक्त्या कुर्याच्छ्राद्धं महालयम्

ଦଶ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃଗଣ ତୃପ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏବଂ ଯେ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଭକ୍ତିସହ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ…

Verse 44

तस्य प्रीणाति भगवान्भवानीपतिरीश्वरः । स कैलासमवाप्नोति शिवेन सह मोदते

ତାହାରେ ଭବାନୀପତି ଈଶ୍ୱର ଭଗବାନ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସେ କୈଲାସ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଶିବଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 45

विपुलां संपदं तस्मै प्रीतो दद्यान्महेश्वरः । द्वितीयायां तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम्

ପ୍ରସନ୍ନ ମହେଶ୍ୱର ତାହାକୁ ବିପୁଳ ସମ୍ପଦ ଦାନ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ମହାଳୟ କର୍ମ କରେ ନାହିଁ…

Verse 46

तस्य वै कुपितः शंभुर्नाशयेद्ब्रह्मवर्चसम् । रौरवं कालसूत्राख्यं नरकं चास्य दास्यति

ତାହାପରେ କୁପିତ ଶମ୍ଭୁ ତାହାର ବ୍ରାହ୍ମବର୍ଚ୍ଚସ୍ ନାଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ରୌରବ ଓ କାଳସୂତ୍ର ନାମକ ନରକରେ ତାକୁ ପତିତ କରନ୍ତି।

Verse 47

वेदज्ञे ब्राह्मणे भुक्ते द्वितीयायां महालये । विंशत्कल्प सहस्राणि पितरो यांति तृप्तताम्

ଦ୍ୱିତୀୟା ମହାଳୟରେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ ପିତୃଗଣ ବିଶ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 48

अनुग्रहात्पितॄणां च संततिश्चास्य वर्द्धते । तृतीयायां नरो भक्त्या कुर्याच्छ्राद्धं महालयम्

ପିତୃମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ତାହାର ସନ୍ତତି ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଫଳେ। ତେଣୁ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଭକ୍ତିସହିତ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 49

तस्य प्रीणाति भगवांल्लोकपालो धनाधिपः । महापद्मादिनिधयो वर्तंते तस्य वै वशे

ତାହାଦ୍ୱାରା ଧନାଧିପତି ଲୋକପାଳ ଭଗବାନ (କୁବେର) ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ମହାପଦ୍ମ ଆଦି ମହାନ ନିଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ବଶରେ ରହନ୍ତି।

Verse 50

तस्यानुगास्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । तृतीयायां तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम्

ତାହାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ତିନି ଦେବ—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର। ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ମହାଲୟ କରେନାହିଁ, ସେ ତାଙ୍କ ଦଣ୍ଡବିଧାନର ଅଧୀନ ହୁଏ।

Verse 51

धनदो भगवांस्तस्य संपदं हरति क्षणात् । दारिद्यं च ददात्यस्मै बहुदुःखसमाकुलम्

ତାହାର ଧନଦାତା ଭଗବାନ (କୁବେର) କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ସମ୍ପଦ ହରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ବହୁ ଦୁଃଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ତାକୁ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 52

तृतीयायां तिथौ मर्त्यो यः करोति महालयम् । तृप्यंति पितरस्तस्य त्रिंशत्कल्पसहस्रकम्

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ମହାଲୟ କରେ, ତାହାର ପିତୃଗଣ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ତିରିଶ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି।

Verse 53

चतुर्थ्यां तु नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । तस्य प्रीणाति भगवान्हेरंबः पार्वतीसुतः

ଯଦି ଜଣେ ନର ଭକ୍ତିସହ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ମହାଲୟ-ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତେବେ ପାର୍ବତୀସୁତ ଭଗବାନ ହେରମ୍ବ ତାହାପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 54

तस्य विघ्नाश्च नश्यंति गजवक्त्रप्रसादतः । चतुर्थ्यां तु तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम्

ଗଜବକ୍ତ୍ର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ତାହାର ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ନଶିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ମହାଲୟ କରେନାହିଁ…

Verse 55

विघ्नेशो भगवांस्तस्य सदा विघ्नं करोति हि । चण्डकोलाहलाभिख्ये नरके च पतत्यथ

ତାହା ପାଇଁ ଭଗବାନ ବିଘ୍ନେଶ ସଦା ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ତଦନନ୍ତରେ ସେ ‘ଚଣ୍ଡକୋଲାହଲ’ ନାମକ ନରକରେ ପତିତ ହୁଏ।

Verse 56

चतुर्थ्यां वै तिथौ मर्त्यो यः करोति महालयम् । पितरः कल्पसाहस्रं चत्वारिंशत्प्रहर्षिताः

ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଳୟ କରେ, ତାହାର ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ଚାଳିଶ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ରହନ୍ତି।

Verse 57

बहून्पुत्रान्प्रदास्यंति श्राद्धकर्तुर्निरंतरम् । पंचम्यां तु तिथौ भक्त्या यो न कुर्यान्महालयम्

ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ଅନେକ ପୁତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେ ଭକ୍ତିସହ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ମହାଳୟ କରେ ନାହିଁ…

Verse 58

तस्य लक्ष्मीर्भगवती परित्यजति मंदिरम् । अलक्ष्मीः कलहाधारा तस्य प्रादुर्भवेद्गृहे

ତାହାର ଗୃହକୁ ଭଗବତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରିତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି; ଏବଂ କଳହ-ଆଧାରିଣୀ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାହାର ଘରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭବ କରେ।

Verse 59

पचम्यां तु तिथौ मर्त्यो यः करोति महालयम् । तस्य तृप्यंति पितरः पंचकल्पसहस्रके

କିନ୍ତୁ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଳୟ କରେ, ତାହାର ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି।

Verse 60

संततिं चाप्यविच्छिन्नामस्मै दास्यंति तर्पिताः । पार्वती च प्रसन्ना स्यान्महदैश्वर्यदायिनी

ତର୍ପଣରେ ତୃପ୍ତ ପିତୃଗଣ ତାହାକୁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସନ୍ତାନ-ପରମ୍ପରା ଦାନ କରନ୍ତି; ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମହା ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ଅଧିପତ୍ୟ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି।

Verse 61

षष्ठ्यां तिथौ नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । तस्य प्रीणाति भगवान्षण्मुखः पार्वती सुतः

ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଯେ ପୁରୁଷ ଭକ୍ତିସହିତ ମହାଳୟ-ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାରେ ପାର୍ବତୀସୁତ ଭଗବାନ୍ ଷଣ୍ମୁଖ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 62

तस्य पुत्राश्च पौत्राश्च षण्मुखस्य प्रसादतः । ग्रहैर्वालग्रहैश्चैव न बाध्यंते कदाचन

ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ତାହାର ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହବାଧା କିମ୍ବା ବାଳଗ୍ରହ (ଶିଶୁ-ପୀଡକ ଭୂତ) ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 63

षष्ठ्यां तिथौ नरो भक्त्या यो न कुर्यान्महालयम् । तस्य स्कन्दो महासेनो विमुखः स्यान्न संशयः

କିନ୍ତୁ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଯେ ପୁରୁଷ ଭକ୍ତିସହିତ ମହାଳୟ-କର୍ମ କରେ ନାହିଁ, ତାହା ପ୍ରତି ମହାସେନ ସ୍କନ୍ଦ ବିମୁଖ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 64

गर्भान्निर्गतमात्रैव प्रजा तस्य विनश्यति । पूतनादिग्रहकुलैर्बाध्यते च निरंतरम्

ତାହାର ସନ୍ତାନ ଗର୍ଭରୁ ବାହାରିବାମାତ୍ରେ ନଶିଯାଏ; ଏବଂ ସେ ପୂତନା ଆଦି ଗ୍ରହକୁଳ (ପୀଡକ ଭୂତଗଣ) ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ପୀଡିତ ହୁଏ।

Verse 65

वह्निज्वालाप्रवेशाख्ये नरके च पतत्यधः । षष्ठ्यां तिथौ यः श्रद्धावान्कुर्याच्छ्राद्धं महालयम्

ସେ ‘ବହ୍ନିଜ୍ୱାଲାପ୍ରବେଶ’ ନାମକ ନରକରେ ଅଧଃପତିତ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ଶୁଭଫଳ ପାଏ।

Verse 66

षष्टिकल्पसहस्रं तु पितरो यामति तृप्तताम् । पुत्रानपि प्रदास्यंति संपदं विपुलां तथा

ଷାଠି ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃଗଣ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏବଂ ସେମାନେ ପୁତ୍ର ଓ ତଦ୍ରୂପ ବିପୁଳ ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 67

सप्तम्यां तु तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । हिरण्यपाणिर्भगवानादित्यस्तस्य तुष्यति

ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାରେ ‘ହିରଣ୍ୟପାଣି’ ଭଗବାନ ଆଦିତ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 68

अरोगो दृढगात्रः स्याद्भास्करस्य प्रसादतः । हिरण्यपाणिर्भगवान्हिरण्यं पाणिना स्वयम्

ଭାସ୍କରଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ଅରୋଗୀ ଓ ଦୃଢଗାତ୍ର ହୁଏ; ଏବଂ ‘ହିରଣ୍ୟପାଣି’ ଭଗବାନ ସ୍ୱହସ୍ତେ ତାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 69

महालयश्राद्धकर्त्रे ददाति प्रीतमानसः । सप्तम्यां तु तिथौ भक्त्या यो न कुर्यान्महालयम्

ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରୀତମନେ ବର ଦିଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେ ଭକ୍ତିସହ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ମହାଳୟ କରେ ନାହିଁ, ସେ ବିପରୀତ ଫଳର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 70

व्याधिभिः क्षयरोगाद्यै बाध्यते स दिवानिशम् । तीक्ष्णधारास्त्रशय्याख्ये नरके च पतत्यधः

ସେ କ୍ଷୟରୋଗ ଆଦି ବ୍ୟାଧିରେ ଦିନରାତି ପୀଡିତ ହୋଇ ‘ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଶସ୍ତ୍ର-ଶୟ୍ୟା’ ନାମକ ନରକରେ ଅଧଃପତିତ ହୁଏ।

Verse 71

सप्तम्यां यो नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । सप्ततिं कल्पसाहस्रं प्रीणंति पितरोऽस्य वै

ଯେ ନର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଭକ୍ତିସହିତ ମହାଲୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାର ପିତୃଗଣ ନିଶ୍ଚୟ ସତର ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 72

संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणाः सदा । अष्टम्यां तु तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महाल यम्

ପିତୃଗଣ ସେହିଜନକୁ ସଦା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସନ୍ତତି ଦାନ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଲୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 73

मृत्युंजयः कृत्तिवासास्तस्य प्रीणाति शंकरः । करस्थं तस्य कैवल्यं शंकरस्य प्रसादतः

ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, କୃତ୍ତିବାସା ଶଙ୍କର ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଶଙ୍କରଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ କୈବଲ୍ୟ-ମୋକ୍ଷ ତାହାର ହାତରେ ଥିବା ପରି ସହଜେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 74

महालयेन श्राद्धेन तुष्टे साक्षात्त्रि यंबके । चतुर्दशसु लोकेषु दुर्लभं तस्य किं भवेत्

ମହାଲୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ (ଶିବ) ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଲୋକରେ ତାହା ପାଇଁ କଣ ଦୁର୍ଲଭ ରହିବ?

Verse 75

महालयं न कुर्याद्वै योऽष्टम्यां मूढचेतनः । संसारसागरे घोरे सदा मज्जति दुःखितः

ଯେ ମୂଢଚିତ୍ତ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ମହାଳୟକର୍ମ କରେନାହିଁ, ସେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସଦା ଭୟଙ୍କର ସଂସାରସାଗରରେ ଡୁବି ରହେ।

Verse 76

कदाचिदपि तस्येष्टं नैव सिद्ध्यति भूतले । वैतरिण्याख्यनरके पतत्याचंद्रतारकम्

ପୃଥିବୀରେ ତାହାର ଇଷ୍ଟ କେବେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ; ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରା ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ବୈତରଣୀ’ ନାମକ ନରକରେ ସେ ପତିତ ହୁଏ।

Verse 77

योऽष्टम्यां श्रद्धया श्राद्धं नरः कुर्यान्महालयम् । अशीतिकल्पसाहस्रं तृप्यंति पितरोऽस्य वै

ଯେ ନର ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ମହାଳୟ-ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାର ପିତୃଗଣ ଅଶୀ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 78

आशीर्भिर्वर्द्धयंत्येनं विघ्नश्चास्य व्यपोहति । संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणाः सदा

ପିତୃଗଣ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ତାହାର ବିଘ୍ନ ଦୂର କରନ୍ତି; ଏବଂ ସଦା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସନ୍ତତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 79

नवम्यां तु तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । दुर्गादेवी भगवती तस्य प्रीणाति शांभवी

ନବମୀ ତିଥିରେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଳୟ-ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ତେବେ ଶାମ୍ଭବୀ ଭଗବତୀ ଦୁର୍ଗା ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 80

क्षयापस्मारकुष्ठा दीन्क्षुद्रप्रेतपिशाचकान् । नाशयेत्तस्य सन्तुष्टा दुर्गा महिषमर्दिनी

ତାହାର ବିଧିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମହିଷମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଦୁର୍ଗା ତାଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷୟ, ଅପସ୍ମାର, କୁଷ୍ଠ, ଦୀନତା ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ରେତ‑ପିଶାଚଜନିତ ପୀଡାକୁ ନାଶ କରନ୍ତି।

Verse 81

नवम्यां तु तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम् । अपस्मारेण पीड्येत तथैव ब्रह्मरक्षसा

ନବମୀ ତିଥିରେ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଲୟ କର୍ମ କରେନି, ସେ ଅପସ୍ମାରରେ ପୀଡିତ ହୁଏ; ଏବଂ ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବାଧିତ ହୁଏ।

Verse 82

अभिचारार्थकृत्याभिर्वाध्येत च निरन्तरम् । नवम्यां यस्तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महालयम्

ସେ ଅଭିଚାର ଓ ଶତ୍ରୁକୃତ କୃତ୍ୟଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ହେରାନ ହେବ; ତେଣୁ ନବମୀ ତିଥିରେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଲୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 83

नवतिं कल्पसाहस्रं तृप्यन्ति पितरोऽस्य वै । संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणाः सदा

ନବ୍ବେ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ପିତୃଗଣ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ବଂଶଧାରା ଓ ସନ୍ତାନ-ନିରନ୍ତରତା ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 84

दशम्यां तु तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । तस्यामृतकलश्चन्द्रः षोडशात्मा प्रसीदति

ଦଶମୀ ତିଥିରେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଲୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ତେବେ ଅମୃତକଳଶସ୍ୱରୂପ, ଷୋଡଶକଳାତ୍ମକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 85

औषधीनामधीशेऽस्मिञ्छ्राद्धेनानेन तोषिते । व्रीह्यादीनि तु धान्यानि दद्युरोषधयः सदा

ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଔଷଧୀମାନଙ୍କ ଅଧୀଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଔଷଧୀମାନେ ସଦା ଧାନ୍ୟ—ଚାଉଳ ଆଦି—ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 86

यो न कुर्याद्दशम्यां तु महालयमनुत्तमम् । ओषध्यो निष्फलास्तस्य कृषिश्चाप्यस्य निष्फला

ଯେ ଦଶମୀରେ ଅନୁତ୍ତମ ମହାଲୟ କର୍ମ କରେନାହିଁ, ତାହାର ଔଷଧୀ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ ଏବଂ ତାହାର କୃଷି ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ।

Verse 87

दशम्यां यस्तिथौ मर्त्यः श्राद्धंकुर्यान्महालयम् । शतकल्पसहस्राणि तृप्यंति पितरोऽस्य वै

ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଲୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାର ପିତୃଗଣ ନିଶ୍ଚୟ ଶତସହସ୍ର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି।

Verse 88

संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणाः सदा । एकादश्यां नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम्

ପିତୃଗଣ ସଦା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସନ୍ତତି ଦାନ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଏକାଦଶୀରେ ନର ଭକ୍ତିସହିତ ମହାଲୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 89

संहर्ता सर्वलोकस्य तस्य रुद्रः प्रसीदति । रुद्रस्य सर्वसंहर्तुः प्रसादेन जगत्पतेः

ତାହା ପ୍ରତି ସର୍ବଲୋକର ସଂହର୍ତ୍ତା ରୁଦ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସର୍ବସଂହର୍ତ୍ତା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଜଗତ୍ପତି ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି।

Verse 90

शत्रून्पराजय त्येष श्राद्धकर्ता निरन्तरम् । ब्रह्महत्यायुतं चापि तस्य नश्यति तत्क्षणात्

ଯେ ନିରନ୍ତର ଭକ୍ତିସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ; ତାହାର ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ଅସଂଖ୍ୟ ପାପଭାର ମଧ୍ୟ ସେହି କ୍ଷଣରେ ନଶିଯାଏ।

Verse 91

अग्निष्टोमादियज्ञानां फलमाप्नोति पुष्कलम् । एकादश्यां नरो भक्त्या यो न कुर्यान्महालयम्

ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରଚୁର ଫଳ ପାଏ; କିନ୍ତୁ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମଧ୍ୟ ମହାଳୟ କର୍ମ ନ କରୁଥିବା ମଣିଷ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଚ୍ୟୁତ ହୁଏ।

Verse 92

तस्य वै विमुखो रुद्रो न प्रसीदति कर्हिचित् । सर्वतो वर्धमानाश्च बाधन्ते शत्रवो ह्यमुम्

ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତି ରୁଦ୍ର ବିମୁଖ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ କେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଶତ୍ରୁମାନେ ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରନ୍ତି।

Verse 93

अग्निष्टोमादिका यज्ञाः कृताश्च बहुदक्षिणाः । निष्फला एव तस्य स्युर्भस्मनि न्यस्तहव्यवत्

ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞମାନେ ବହୁ ଦକ୍ଷିଣା ସହ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ—ଭସ୍ମ ଉପରେ ଦିଆ ଆହୁତି ପରି।

Verse 94

ब्रह्मवातकतुल्यः स्याच्छ्राद्धाकरणदोषतः । एकादश्यां तिथौ यस्तु श्राद्धं कुर्यान्महालयम्

ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନ କରିବା ଦୋଷରୁ ମଣିଷ ‘ବ୍ରହ୍ମ-ବାତକ’ ସମାନ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଯେ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ସେହି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 95

द्विशतं कल्पसाहस्रं तृप्यंति पितरोऽस्य वै । संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृ गणाः सदा

ତାଙ୍କର ପିତୃଗଣ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି; ଏବଂ ପିତୃସମୂହ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସନ୍ତତି ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 96

द्वादश्यां तु तिथौ मर्त्यः कुर्याच्छ्राद्धं महालयम् । तस्य लक्ष्मीपतिः साक्षात्प्रसीदति जनार्दनः

ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାପ୍ରତି ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 97

प्रसन्ने सति देवेशे देवदेवे जनार्दने । चराचरं जगत्सर्वं प्रीतमेव न संशयः

ଦେବଦେବ, ଦେବେଶ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଚରାଚର ସହିତ ସମଗ୍ର ଜଗତ ପ୍ରୀତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 98

भूमिर्हरिप्रिया चास्य सस्यं संवर्द्धयत्यपि । लक्ष्मीश्च वर्द्धते तस्य मंदिरे हरिवल्लभा

ହରିପ୍ରିୟା ଭୂମି ତାଙ୍କର ଶସ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଏ; ଏବଂ ହରିବଲ୍ଲଭା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି।

Verse 99

गदा कौमोदकी नाम नारायणकरस्थिता । अपस्मारादिभूतानि नाशयत्येव सर्वदा

ନାରାୟଣଙ୍କ ହସ୍ତସ୍ଥ ‘କୌମୋଦକୀ’ ନାମକ ଗଦା ଅପସ୍ମାର ଆଦି ଭୂତୋପଦ୍ରବମାନଙ୍କୁ ସଦା ନାଶ କରେ।

Verse 100

तीक्ष्णधारं तथा चक्रं शत्रूनस्य दहत्यपि । यातुधानपिशाचादीञ्छंखश्चास्य व्यपोहति

ତାହାର ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଚକ୍ର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦହିଦିଏ; ତାହାର ଶଙ୍ଖ ଯାତୁଧାନ, ପିଶାଚ ଆଦି ଦୁଷ୍ଟ ସତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଏ।

Verse 110

सहस्रकल्पसाहस्रं प्रीणंति पितरोऽस्य वै । संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितॄगणास्तदा

ହଜାର ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହାର ପିତୃମାନେ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି; ତାପରେ ପିତୃଗଣ ତାହାକୁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସନ୍ତତି ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 120

संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणास्तदा । अमायां तु नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम्

ତେବେ ପିତୃଗଣ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସନ୍ତତି ଦାନ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଭକ୍ତିସହିତ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 130

अस्मानुद्दिश्य मत्पुत्रा भोजयेयुर्द्विजोत्तमान् । तेन नो नरकक्लेशो न भविष्यति दारुणः

‘ଆମକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ମୋ ପୁଅମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାନ୍ତୁ; ତାହାଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ନରକର ଭୟଙ୍କର କ୍ଲେଶ ହେବ ନାହିଁ।’

Verse 140

पार्वणेन विधानेन कुर्याच्छ्राद्धे महालयम् । नरो महालयश्राद्धे पितृवंश्यान्पितॄनिव

ପାର୍ୱଣ ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ମହାଳୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପିତୃବଂଶୀୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ସମାନ ଭାବେ ମାନିବା ଉଚିତ।

Verse 150

नकुर्याद्यद्यपि श्राद्धं मातापित्रोर्मृतेऽहनि । कुर्यान्महालयश्राद्धमस्मरन्नेव बुद्धिमान्

ମାତାପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁତିଥି ଦିନେ ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନ କରାଯାଏ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ମହାଳୟ-ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାକୁ ଭୁଲିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 160

क्षमध्वं मम तद्यूयं भवंतो हि दयापराः । दरिद्रो रोदनं कुर्यादेवं काननभूमिषु

ଏହେତୁ ଆପଣମାନେ ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ—ଆପଣମାନେ ଦୟାପରାୟଣ। ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ବନଭୂମିରେ ଏଭଳି ରୋଦନ କରେ।

Verse 170

एवं वै वरयेद्विप्राश्चतुरस्तु महालये । ब्राह्मणान्वेदसंपन्नान्सुशीलान्वरयेत्सुधीः

ଏଭଳି ମହାଳୟରେ ଚାରିଜଣ ବିପ୍ରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ବେଦସମ୍ପନ୍ନ ଓ ସୁଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଡାକିବା ଉଚିତ।

Verse 180

नश्यंति तत्क्षणादेव भूतान्यन्यानि वै तथा । महालयस्यकरणाद्विपुलां श्रियमश्नुते

ସେଇ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଅନ୍ୟ (ହାନିକାରକ) ଭୂତମାନେ ମଧ୍ୟ ନଶିଯାନ୍ତି; ଏବଂ ମହାଳୟ କରିଲେ ବିପୁଳ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 190

हत्वा तु रावणं संख्ये सीतां पुनरवाप्तवान् । महालयस्य करणाद्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः

ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣକୁ ବଧ କରି (ରାମ) ସୀତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ଏବଂ ମହାଳୟ କରିବାରୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି/ସଫଳତା ଲଭିଲେ।

Verse 200

तस्माद्भाद्र पदे मासे दुराचार पितॄन्प्रति । ब्राह्मणान्भोजयान्नेन षड्रसेन सभक्तिकम्

ଏହେତୁ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ପିତୃମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯଦି ଦୁରାଚାର ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଭକ୍ତି ସହିତ ଷଡ୍ରସଯୁକ୍ତ ଅନ୍ନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଉ।

Verse 210

तान्यप्यत्र विनश्यंति धनुष्कोटौ निमज्जनात् । शूद्रेण पूजितं लिंगं विष्णुं वा यो नमेद्द्विजः

ସେହି ଦୋଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଧନୁଷ୍କୋଟିରେ ନିମଜ୍ଜନ କଲେ ନଶ୍ୟନ୍ତି। ଶୂଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯେ ଦ୍ୱିଜ ନମସ୍କାର କରେ, ସେ ଦୋଷଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 219

एवं वः कथितं विप्रा धनुष्कोटेस्तु वैभवम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवो भुवि

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଏଭଳି ଭାବେ ଧନୁଷ୍କୋଟିର ବୈଭବ ତୁମମାନଙ୍କୁ କୁହାଗଲା; ଏହା ଶୁଣିଲେ ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।