Adhyaya 1
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 1

Adhyaya 1

ଅଧ୍ୟାୟଟି ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ଶ୍ଲୋକରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ମୋକ୍ଷକାମୀ ଋଷିମାନେ—ନିୟମଶୀଳ, ଅପରିଗ୍ରହୀ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ—ବିଶାଳ ସଭାରେ ପାପନାଶକ କଥା ଏବଂ ଲୋକକଲ୍ୟାଣ-ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି। ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଶିଷ୍ୟ ପୁରାଣବକ୍ତା ସୂତ ଆସି, ଶୌନକାଦି ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର-ତୀର୍ଥ, ସଂସାରରୁ ମୋକ୍ଷ, ହରି-ହର ଭକ୍ତିର ଉଦ୍ଭବ ଓ ତ୍ରିବିଧ କର୍ମର ଫଳପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି। ସୂତ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି ଯେ ରାମସେତୁରେ ଅବସ୍ଥିତ ରାମେଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେତୁର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ସଂସାରବନ୍ଧନ ଶିଥିଳ ହୁଏ; ସ୍ନାନ ଓ ସ୍ମରଣକୁ ଶୁଦ୍ଧିର ଉପାୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦୀର୍ଘ ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ମହାପାପନାଶ, ଦଣ୍ଡନୀୟ ପରଲୋକ ଅବସ୍ଥାରୁ ରକ୍ଷା, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ-ବ୍ରତ-ଦାନ-ତପସ୍ୟା ସମତୁଲ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ପୁଣ୍ୟଫଳ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ନୀତି ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି—ସଙ୍କଳ୍ପଶୁଦ୍ଧି, ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ ସହାୟତା ନେବାର ଯୁକ୍ତି, ଦାନଗ୍ରହଣର ସୀମା, ଏବଂ ସେତୁଯାତ୍ରା ଧନରେ କପଟ କରିବାର କଠୋର ନିନ୍ଦା। ଶେଷରେ କୃତଯୁଗେ ଜ୍ଞାନ, ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଯଜ୍ଞ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗମାନେ ଦାନ ପ୍ରଶସ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେତୁସାଧନା ସର୍ବଯୁଗେ ସର୍ବହିତକର ବୋଲି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ।

Shlokas

Verse 1

। अथ ब्राह्मखण्डे प्रथमं सेतुमाहात्म्यम् । श्रीगणेशाय नमः । श्रीवेदव्यासायनमः । शुक्लांबरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् । प्रसन्नवदनं ध्यायेत्सर्वविघ्नोपशांतये

ଏବେ ବ୍ରାହ୍ମଖଣ୍ଡରେ ସେତୁ-ମାହାତ୍ମ୍ୟର ପ୍ରଥମ ବର୍ଣ୍ଣନା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଶ୍ରୀଗଣେଶାୟ ନମଃ, ଶ୍ରୀବେଦବ୍ୟାସାୟ ନମଃ। ଶ୍ୱେତାମ୍ବରଧାରୀ, ଶଶିବର୍ଣ୍ଣ, ଚତୁର୍ଭୁଜ, ପ୍ରସନ୍ନମୁଖ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ—ସର୍ବ ବିଘ୍ନ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ।

Verse 2

मुमुक्षवो महात्मानो निर्ममा ब्रह्मवादिनः । धर्मज्ञा अनसूयाश्च सत्यवतपरायणाः

ସେମାନେ ମୋକ୍ଷକାମୀ ମହାତ୍ମା—ନିର୍ମମ, ବ୍ରହ୍ମବାଦରେ ନିଷ୍ଠାବାନ; ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଅସୂୟାହୀନ ଏବଂ ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼।

Verse 3

जितेंद्रिया जितक्रोधाः सर्वभूतदयालवः । भक्त्या परमया विष्णुमर्चयंतः सनातनम्

ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ, କ୍ରୋଧଜୟୀ, ସର୍ବଭୂତ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ; ଏବଂ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରୁଥିଲେ।

Verse 4

तपस्तेपुर्महापुण्ये नैमिषे मुक्तिदायिनि । एकदा ते महात्मानः समाजं चक्रुरुत्तमम्

ମୁକ୍ତିଦାୟକ ମହାପୁଣ୍ୟ ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ସେମାନେ ତପ କଲେ। ଏକଦା ସେହି ମହାତ୍ମାମାନେ ଉତ୍ତମ ସଭା ଗଠନ କଲେ।

Verse 5

कथयंतो महापुण्याः कथाः पापप्रणाशिनी । भुक्तिमुक्त्योरुपायं च जिज्ञासंतः परस्परम्

ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ପାପନାଶିନୀ ପବିତ୍ର କଥାମାନେ ପରସ୍ପର କହୁଥିଲେ ଏବଂ ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି—ଉଭୟର ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଏକାପରକୁ ପଚାରୁଥିଲେ।

Verse 6

षड्विंशतिसहस्राणामृषीणां भावितात्मनाम् । तेषां शिष्यप्रशिष्याणां संख्या कर्तुं न शक्यते

ଭାବିତାତ୍ମା ଛବିଶ ହଜାର ଋଷିମାନଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ-ପ୍ରଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନ ଥିଲା।

Verse 7

अत्रांतरे महाविद्वान्व्यासशिष्यो महामुनिः । आगमन्नैमिषारण्यं सूतः पौराणिकोत्तमः

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ମହାବିଦ୍ୱାନ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ମହାମୁନି ଏବଂ ପୌରାଣିକ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂତ ନୈମିଷାରଣ୍ୟକୁ ଆସିଲେ।

Verse 8

तमागतं मुनिं दृष्ट्वा ज्वलंतमिव पावकम् । अर्घ्याद्यैः पूजयामासुर्मुनयः ।शौनकादयः

ଆସିଥିବା ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖି, ଶୌନକାଦି ମୁନିମାନେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଦି ଉପଚାରରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା-ସତ୍କାର କଲେ।

Verse 9

सुखोपविष्टं तं सूतमासने परमे शुभे । पप्रच्छुः परमं गुह्यं लोकानुग्रहकांक्षया

ସୂତ ଯେତେବେଳେ ପରମ ଶୁଭ ଆସନରେ ସୁଖରେ ଉପବିଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ଲୋକମଙ୍ଗଳ ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରମ ଗୁହ୍ୟ ବିଷୟ ପଚାରିଲେ।

Verse 10

सूत धर्मार्थतत्त्वज्ञ स्वागतं मुनिपुंगव । श्रुतवांस्त्वं पुराणानि व्यासात्सत्यवतीसुतात्

ହେ ସୂତ! ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ। ତୁମେ ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଙ୍କ ଠାରୁ ପୁରାଣମାନେ ଶୁଣିଛ।

Verse 11

अतः सर्वपुराणानामर्थज्ञोऽसि महामुने । कानि क्षेत्राणि पुण्यानि कानि तीर्थानि भूतले

ଏହେତୁ, ହେ ମହାମୁନି! ତୁମେ ସମସ୍ତ ପୁରାଣର ଅର୍ଥଜ୍ଞ। ଭୂତଳରେ କେଉଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଓ କେଉଁ କେଉଁ ତୀର୍ଥ ଅଛି?

Verse 12

कथं वा लप्स्यते मुक्तिर्जीवानां भवसागरात् । कथं हरे हरौ वापि नृणां भक्तिः प्रजायते

ଜୀବମାନେ ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି କିପରି ପାଆନ୍ତି? ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କରେ ହରି ପ୍ରତି ଓ ହର (ଶିବ) ପ୍ରତି ଭକ୍ତି କିପରି ଜନ୍ମେ?

Verse 13

केन सिध्येत च फलं कर्मणास्त्रिविधा त्मनः । एतच्चान्यच्च तत्सर्वं कृपया वद सूतज

ତ୍ରିବିଧ ଭାବଯୁକ୍ତ ଆତ୍ମା ପାଇଁ କର୍ମଦ୍ୱାରା ଫଳ କେଉଁ ଉପାୟରେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ? ଏହା ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁକିଛି, କୃପାକରି, ହେ ସୂତପୁତ୍ର, କହ।

Verse 14

ब्रूयुः स्निग्धाय शिष्याय गुरवो गुह्यमप्युत । इति पृष्टस्तदा सूतो नैमिषारण्यवासिभिः

ଗୁରୁମାନେ ସ୍ନେହଯୁକ୍ତ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ କଥା ମଧ୍ୟ କହିଦିଅନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବେ ସେତେବେଳେ ନୈମିଷାରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

Verse 15

वक्तुं प्रचक्रमे नत्वा व्यासं स्वगुरुमादितः । श्रीसूत उवाच । सम्यक्पृष्टमिदं विप्रा युष्माभिर्जगतो हितम्

ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଗୁରୁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଶ୍ରୀସୂତ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ତୁମେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପଚାରିଛ; ଏହା ଜଗତର ହିତ ପାଇଁ।

Verse 16

रहस्यमे तद्युष्माकं वक्ष्यामि शृणुतादरात् । मया नोक्तमिदं पूर्वं कस्यापि मुनिपुंगवाः

ଏହା ଏକ ରହସ୍ୟ ଉପଦେଶ; ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କହିବି—ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମୁଁ ପୂର୍ବେ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହା କହିନଥିଲି।

Verse 17

मनो नियम्य विप्रेंद्राः शृणुध्वं भक्तिपूर्वकम् । अस्ति रामेश्वरं नाम रामसेतौ पवित्रितम्

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମାନେ, ମନକୁ ନିୟମିତ କରି ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଶୁଣ। ରାମସେତୁରେ ପବିତ୍ରିତ ‘ରାମେଶ୍ୱର’ ନାମକ ଏକ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।

Verse 18

क्षेत्राणामपि सर्वेषां तीर्थानामपि चोत्तमम् । दृष्टमात्रे रामसेतौ मुक्तिः संसारसागरात्

ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ। ରାମସେତୁକୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମାତ୍ରେ ସଂସାର-ସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 19

हरे हरौ च भक्तिः स्यात्तथा पुण्यसमृद्धिता । कर्मणस्त्रिविधस्यापि सिद्धिः स्यान्नात्र संशयः

ହରି ଓ ହର—ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ତ୍ରିବିଧ କର୍ମର ସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 20

यो नरो जन्ममध्ये तु सेतुं भक्त्यावलोकयेत् । तस्य पुण्यफलं वक्ष्ये शृणुध्वं मुनिपुंगवाः

ହେ ମୁନିପୁଙ୍ଗବମାନେ! ମୁଁ ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ କହୁଛି—ଯେ ନର ଜୀବନକାଳରେ କେବେ ଭକ୍ତିଭାବେ ପବିତ୍ର ସେତୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ଅତି ମହାନ।

Verse 21

मातृतः पितृतश्चैव द्विकोटिकुलसंयुतः । निर्विश्य शंभुना कल्पं ततो मोक्षं समश्नुते

ମାତୃ ଓ ପିତୃ—ଉଭୟ ବଂଶପରମ୍ପରା ସହ, ଦୁଇ କୋଟି କୁଳଜନଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ପରେ ମୋକ୍ଷ ପାଏ।

Verse 22

गण्यंते पांसवो भूमेर्गण्यंते दिवि तारकाः । सेतुदर्शनजं पुण्यं शेषेणापि न गण्यते

ପୃଥିବୀର ଧୂଳିକଣା ଗଣାଯାଇପାରେ, ଆକାଶର ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଣାଯାଇପାରେ; କିନ୍ତୁ ସେତୁଦର୍ଶନଜନିତ ପୁଣ୍ୟ ଲେଶମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଗଣାଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 23

समस्तदेवतारूपः सेतुवंधः प्रकीर्तितः । तद्दर्शनवतः पुंसः कः पुण्यं गणितुं क्षमः

ସେତୁବନ୍ଧ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ; ଯେ ତାହାକୁ ଦର୍ଶନ କରିଛି, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ କିଏ ଗଣନା କରିପାରିବ?

Verse 24

सेतुं दृष्ट्वा नरो विप्राः सर्वयागकरः स्मृतः । स्नातश्च सर्वतीर्थेषु तपोऽतप्यत चाखिलम्

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଯେ ନର ସେତୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସର୍ବଯାଗକର୍ତ୍ତା ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ଯେନେ ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ତପ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଛି।

Verse 25

सेतुं गच्छेति यो ब्रूयाद्यं कं वापि नरं द्विजाः । सोऽपि तत्फलमाप्नोति किमन्यैर्बहुभाषणः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଯେ କେହି ଯେକୌଣସି ମନୁଷ୍ୟକୁ ‘ସେତୁକୁ ଯାଅ’ ବୋଲି କହେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ପାଏ; ତେବେ ଅଧିକ କଥା କାହିଁକି?

Verse 26

सेतुस्नानकरो मर्त्यः सप्तकोटिकुलान्वितः । संप्राप्य विष्णुभवनं तत्रैव परिमुच्यते

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସପ୍ତକୋଟି କୁଳଜନ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଧାମକୁ ପାଇ ସେଠାରେଇ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।

Verse 27

सेतुं रामेश्वरं लिंगं गंधमादनपर्वतम् । चिंतयन्मनुजः सत्यं सर्वपापैः प्रमुच्यते

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସେତୁ, ରାମେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ସତ୍ୟଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 28

मातृतः पितृतश्चैव लक्षकोटिकुलान्वितः । संप्राप्य विष्णुभवनं तत्रैव परिमुच्यते । कल्पत्रयं शंभुपदे स्थित्वा तत्रैव मुच्यते

ମାତୃ ଓ ପିତୃ—ଉଭୟ ବଂଶର ଲକ୍ଷ-କୋଟି କୁଳଜନ ସହିତ ସେ ବିଷ୍ଣୁଧାମକୁ ପାଇ ସେଠାରେଇ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। ଶମ୍ଭୁପଦରେ ତିନି କଳ୍ପ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ସେଠାରେଇ ବିମୋଚିତ ହୁଏ।

Verse 29

मूषावस्थां वसाकूपं तथा वैतरणी नदीम् । श्वभक्षं मूत्रपानं च सेतुस्नायी न पश्यति

ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଜନ ମୂଷାବସ୍ଥା, ବସାକୂପ, ବୈତରଣୀ ନଦୀ, ଏବଂ ଶ୍ୱଭକ୍ଷଣ ଓ ମୂତ୍ରପାନ ପରି ଭୟଙ୍କର ଯାତନା ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 30

तप्तशूलं तप्तशिलां पुरी षह्रदमेव च । तथा शोणितकूपं च सेतुस्नायी न पश्यति

ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଜନ ତପ୍ତଶୂଳ, ତପ୍ତଶିଳା, ପୁରୀଷହ୍ରଦ ଓ ଶୋଣିତକୂପ ନାମକ ନରକମାନଙ୍କୁ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 31

शाल्मल्यारोहणं रक्तभोजनं कृमिभोजनम् । स्वमांसभोजनं चैव वह्निज्वालाप्रवेशनम्

ସେତୁସ୍ନାନୀଙ୍କୁ ଶାଲ୍ମଳୀବୃକ୍ଷାରୋହଣ, ରକ୍ତଭୋଜନ, କୃମିଭୋଜନ, ସ୍ୱମାଂସଭୋଜନ ଓ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳାରେ ପ୍ରବେଶ ଭଳି ଯାତନା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 32

शिलावृष्टिं वह्निवृष्टिं नरकं कालसूत्रकम् । क्षारोदकं चोष्णतोयं नेयात्सेत्ववलोककः

ଯେ କେବଳ ସେତୁକୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ଶିଳାବୃଷ୍ଟି, ବହ୍ନିବୃଷ୍ଟି, କାଳସୂତ୍ର, କ୍ଷାରୋଦକ ଓ ଉଷ୍ଣତୋୟ ନରକକୁ ନେଇଯାଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 33

सेतुस्नायी नरो विप्राः पंचपातकवानपि । मातृतः पितृतश्चैव शतकोटिकुलान्वितः

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ନର, ପଞ୍ଚମହାପାତକରେ ଦୂଷିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମାତୃପକ୍ଷ ଓ ପିତୃପକ୍ଷର ଶତକୋଟି କୁଳ ସହିତ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଉଦ୍ଧାର ପାଏ।

Verse 34

कल्पत्रयं विष्णुपदे स्थित्वा तत्रैव मुच्यते । अधःशिरःशोषणं च नरकं क्षारसेवनम्

ବିଷ୍ଣୁପଦରେ ତିନି କଳ୍ପ ଅବସ୍ଥାନ କରି ସେ ସେଠାରେଇ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ତେଣୁ ଅଧଃଶିର ଶୋଷଣ ଓ କ୍ଷାରସେବନ ନରକକୁ ସେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ନାହିଁ।

Verse 35

पाषाणयन्त्रपीडां च मरुत्प्रपतनं तथा । पुरीषलेपनं चैव तथा क्रकचदारणम्

ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଭକ୍ତ ପାଷାଣ-ଯନ୍ତ୍ରରେ ପିଷ୍ଟ ହେବା, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନରେ ଛିଟକି ପଡ଼ିବା, ମଳରେ ଲେପିତ ହେବା ଓ କରତରେ ଚିରାଯିବା ପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 36

पुरीषभोजनं रेतःपानं संधिषु दाहनम् । अंगारशय्याभ्रमणं तथा मुसलमर्द्दनम्

ସେ ମଳଭୋଜନ, ରେତଃପାନ, ସନ୍ଧିସ୍ଥାନରେ ଦାହ, ଅଙ୍ଗାର ଶୟ୍ୟାରେ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେବା ଓ ମୁସଳରେ ପିଟାଯିବା ପରି ନରକ-ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ ନାହିଁ।

Verse 37

एतानि नरकाण्यद्धा सेतुस्नायी न पश्यति । सेतु स्नानं करिष्येऽहमिति बुद्ध्या विचिंतयन्

ନିଶ୍ଚୟ ସେତୁସ୍ନାନୀ ଏହି ନରକଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖେ ନାହିଁ। ‘ମୁଁ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରିବି’ ବୋଲି ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷାକାରୀ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 38

गच्छेच्छतपदं यस्तु स महापातकोऽपि सन् । बहूनां काष्ठयंत्राणां कर्षणं शस्त्रभेदनम्

କିନ୍ତୁ ଯେ ମୁହଁ ଫେରାଇ ଅନ୍ୟତ୍ର ଯାଏ, ସେ ମହାପାତକୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କାଠ-ଯନ୍ତ୍ରରେ ଟାଣିନେବା ଓ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଭେଦିତ ହେବା ପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଏ।

Verse 39

पतनोत्पतनं चैव गदादण्डनिपीडनम् । गजदन्तैश्च हननं नानाभुजगदंशनम्

ସେଠାରେ ପଡ଼ାଇ ଦେବା ଓ ପୁଣି ଉପରକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା, ଗଦା-ଦଣ୍ଡରେ ଚାପିଦେବା, ଗଜଦନ୍ତରେ ଆଘାତ କରିବା ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର ସର୍ପଙ୍କ ଦଂଶନ ପରି ଯନ୍ତ୍ରଣାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 40

धूमपानं पाशबन्धं नानाशूलनिपीडनम् । मुखे च नासिकायां च क्षारोदकनिषेचनम्

ବଳପୂର୍ବକ ଧୂମପାନ କରାଇବା, ପାଶରେ ବାନ୍ଧିବା, ନାନା ଶୂଳରେ ପୀଡ଼ା ଦେବା, ଏବଂ ମୁଖ ଓ ନାସିକାରେ କ୍ଷାରଜଳ ଢାଳିବା—ଏହିସବୁ ନରକଦଣ୍ଡ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 41

क्षारांबुपानं नरकं तप्तायः सूचिभक्षणम् । एतानि नरकान्यद्धा न याति गतपातकः

କ୍ଷାରଜଳ ପାନ କରିବା, ଏବଂ ତପ୍ତ ଲୋହା ସୁଇ ଭକ୍ଷଣର ନରକ—ଯାହାର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ନରକମାନଙ୍କୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 42

क्षारांबुपूर्णरंध्राणां प्रवेशं मलभोजनम् । स्नायुच्छेदं स्नायुदाहमस्थिभेदनमेव च

ରନ୍ଧ୍ରଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷାରଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇବା, ମଳ ଭୋଜନକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବା, ସ୍ନାୟୁଛେଦ, ସ୍ନାୟୁଦାହ, ଏବଂ ଅସ୍ଥିଭେଦନ—ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନରକଯାତନା ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 43

श्लेष्मादनं पित्तपानं महातिक्तनिषेवणम् । अत्युष्ण तैलपानं च पानं क्षारोदकस्य च

ଶ୍ଲେଷ୍ମା ଭକ୍ଷଣ, ପିତ୍ତ ପାନ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତିକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ସେବନ, ଅତ୍ୟୁଷ୍ଣ ତେଲ ପାନ, ଏବଂ କ୍ଷାରଜଳ ପାନ—ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନରକୀୟ ଦୁଃଖ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 44

कषायोदकपानं च तप्तपाषाणभोजनम् । अत्युष्णसिकतास्नानं तथा दशनमर्दनम्

କଷାୟଜଳ ପାନ, ତପ୍ତ ପାଷାଣ ଭକ୍ଷଣ, ଅତ୍ୟୁଷ୍ଣ ବାଲୁକାରେ ସ୍ନାନ, ଏବଂ ଦାନ୍ତ ମର୍ଦ୍ଦନ (ପିଷଣ)—ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନରକପୀଡ଼ା ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 45

तप्तायःशयनं चैव संतप्तांबुनिषेचनम् । सूचिप्रक्षेपणं चैव नेत्रयोर्मुखसंधिषु

ଲାଲ ତପ୍ତ ଲୋହା ଉପରେ ଶୟନ, ଫୁଟୁଥିବା ଜଳରେ ସିଞ୍ଚନ, ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁଖସନ୍ଧିରେ ସୁଇ ଘୋପା—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକ-ଯାତନା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 46

शिश्ने सवृषणे चैव ह्ययोभारस्य बन्धनम् । वृक्षाग्रात्पतनं चैव दुर्गंधपरिपूरिते

ଲିଙ୍ଗ ସହ ବୃଷଣରେ ଭାରୀ ଲୋହାର ଭାର ବାନ୍ଧିବା, ଏବଂ ଗଛର ଶୀର୍ଷରୁ ଦୁର୍ଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନକୁ ପତନ କରାଇବା—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକର ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।

Verse 47

तीक्ष्णधारास्त्रशय्यां च रेतःपानादिकं तथा । इत्यादि नरकान्घोरासेतुस्नायी न पश्यति

କ୍ଷୁରଧାର ଶସ୍ତ୍ରଶୟ୍ୟା, ବୀର୍ୟପାନ ଆଦି—ଏପରି ଘୋର ନରକମାନେ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 48

सेतुसैकतमध्ये यः शेते तत्पांसुकुंठितः । यावन्तः पांसवो लग्नास्तस्यांगे विप्रसत्तमाः

ହେ ବିପ୍ରସତ୍ତମମାନେ! ସେତୁର ବାଳୁକାମଧ୍ୟରେ ଯେ ଶୟନ କରି ସେହି ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ହୁଏ—ତାହାର ଅଙ୍ଗରେ ଯେତେ ବାଳୁକଣା ଲଗେ,

Verse 49

तावतां ब्रह्महत्यानां नाशः स्यान्नात्र संशयः । सेतुमध्यस्थ वातेन यस्यांगं स्पृश्यतेऽखिलम्

ସେତେ ପରିମାଣର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାସମ ପାପର ନାଶ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏବଂ ସେତୁମଧ୍ୟରେ ବହୁଥିବା ପବନ ଯାହାର ସମଗ୍ର ଅଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ,

Verse 50

सुरापानायुतं तस्य तत्क्षणादेव नश्यति । वर्तंते यस्य केशास्तु वपनात्सेतुमध्यतः

ଯାହାର କେଶ ସେତୁର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମୁଣ୍ଡନ କରାଯାଏ, ତାହାର ମଦ୍ୟପାନର ପାପ—ଅସଂଖ୍ୟ ପରିମାଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ସେଇ କ୍ଷଣେ ନଶିଯାଏ।

Verse 51

गुरुतल्पा युतं तस्य तत्क्षणादेव नश्यति । यस्यास्थि सेतुमध्ये तु स्थापितं पुत्रपौत्रकैः । स्वर्णस्तेयायुतं तस्य तत्क्षणादेव नश्यति

ତାହାର ଗୁରୁତଳ୍ପଗମନର ପାପ—ଅତ୍ୟଧିକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ସେଇ କ୍ଷଣେ ନଶିଯାଏ। ଏବଂ ଯାହାର ଅସ୍ଥିକୁ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରମାନେ ସେତୁର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ତାହାର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଚୋରିର ପାପ—ଅସଂଖ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ସେଇ କ୍ଷଣେ ନଶିଯାଏ।

Verse 52

स्मृत्वा यं सेतुमध्ये तु स्नानं कुर्याद्द्विजोत्तमाः । महापातकिसंसर्गदोषस्तस्य लयं व्रजेत्

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ସେତୁର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ମହାପାତକୀମାନଙ୍କ ସଂସର୍ଗଜନିତ ଦୋଷ ଲୟ ପାଏ।

Verse 53

मार्गभेदी स्वार्थपाकी यतिब्राह्मणदूषकः । अत्याशी वेदविक्रेता पंचैते ब्रह्मघातकाः

ମାର୍ଗଭେଦକ, ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ମାତ୍ର ପାକ କରୁଥିବା, ଯତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଦୂଷକ, ଅତ୍ୟାଶୀ, ଏବଂ ବେଦବିକ୍ରେତା—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଘାତକ ସମାନ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 54

ब्राह्मणान्यः समाहूय दास्यामीति धनादिकम् । पश्चान्नास्तीति यो ब्रूते ब्रह्महा सोपि कीर्तितः

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଡାକି “ଧନ ଆଦି ଦେବି” ବୋଲି କହି, ପରେ “କିଛି ନାହିଁ” ବୋଲି କହେ, ସେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଘାତକ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 55

परिज्ञाय यतो धर्मांस्तस्मै यो द्वेषमाचरेत् । अवजानाति वा विप्रान्ब्रह्महा सोपि कीर्तितः

ଯେ ଧର୍ମ ଉପଦେଶକଙ୍କୁ ଜାଣି ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ କରେ, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଅବମାନ କରେ—ସେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମହା ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 56

जलपानार्थमायातं गोवृन्दं तु जलाशये । निवारयति यो विप्रा ब्रह्महा सोपि कीर्तितः

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଜଳ ପାନ ପାଇଁ ଜଳାଶୟକୁ ଆସିଥିବା ଗୋବୃନ୍ଦକୁ ଯେ ରୋକେ—ସେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମହା ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 57

सेतुमेत्य तु ते सर्वे मुच्यंते दोषसंचयैः । ब्रह्मघातकतुल्या ये संति चान्ये द्विजोत्तमाः

କିନ୍ତୁ ସେତୁକୁ ଆସି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସଞ୍ଚିତ ଦୋଷସମୂହରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ବ୍ରହ୍ମଘାତକ ସମାନ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 58

ते सर्वे सेतुमागत्य मुच्यंते नात्र संशयः । औपासनपरित्यागी देवतान्नस्य भोजकः

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେତୁକୁ ଆସି ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଔପାସନ ଅଗ୍ନି ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଲୋକ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ।

Verse 59

सुरापयोषित्संसर्गी गणिकान्नाशनस्तथा । गणान्नभोजकश्चैव पतितान्नरतश्च यः

ଯେ ସୁରାସକ୍ତ ହୋଇ ପତିତା ନାରୀଙ୍କ ସଙ୍ଗ କରେ; ଯେ ଗଣିକାର ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରେ; ଯେ (ଅଶୁଦ୍ଧ) ଗଣମାନଙ୍କ ଅନ୍ନ ଭୋଗ କରେ; ଏବଂ ଯେ ପତିତମାନଙ୍କ ଅନ୍ନରେ ରତ ରହେ—ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତି ଶୁଦ୍ଧି ଆବଶ୍ୟକ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ।

Verse 60

एते सुरापिनः प्रोक्ताः सर्वकर्मबहिष्कृताः । सेतुस्नानेन मुच्यंते ते सर्वे हतकिल्बिषाः

ଏମାନେ ସୁରାପାନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକର୍ମରୁ ବହିଷ୍କୃତ; ତଥାପି ସେତୁସ୍ନାନରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପାପନାଶ ସହିତ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 61

सुरापतुल्या ये चान्ये मुच्यंते सेतुमज्जनात् । कन्दमूलफलानां च कस्तूरीपट्टवाससाम्

ସୁରାପାନ ପାପ ସମାନ ଅପରାଧ ଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେତୁରେ ମଜ୍ଜନ କଲେ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ କନ୍ଦ-ମୂଳ-ଫଳର ବ୍ୟବହାରୀ, କସ୍ତୁରୀ ଓ ପଟ୍ଟବସ୍ତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 62

पयश्चंदनकर्पूरक्रमुकाणां तथैव च । मध्वाज्यता म्रकांस्यानां रुद्राक्षाणां तथैव च

ଦୁଧ, ଚନ୍ଦନ, କର୍ପୂର ଓ ସୁପାରି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କୁହାଯାଇଛି; ଏବଂ ମଧୁ, ଘିଅ, ତାମ୍ର-କାଂସ୍ୟ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଳା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 64

अन्ये च स्तेयिनः सर्वे सेतुस्नानेन वै द्विजाः । मुच्यंते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚୋରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେତୁସ୍ନାନରେ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଛୁଟିଯାଆନ୍ତି—ଏଠାରେ ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

Verse 65

भगिनीं पुत्रभार्यां च तथैव च रजस्वलाम् । भ्रातृभार्यां मित्रभार्यां मद्यपां च परस्त्रियम्

ଯେ ଭଗିନୀ, ପୁତ୍ରବଧୂ ଏବଂ ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀ; ଭ୍ରାତୃଭାର୍ଯ୍ୟା, ମିତ୍ରଭାର୍ଯ୍ୟା, ମଦ୍ୟପାନୀ ନାରୀ ଓ ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂଷିତ କରେ—

Verse 66

हीनस्त्रियं च विश्वस्तां योऽभिगच्छति रागतः । गुरुतल्पी स विज्ञेयः सर्वकर्मबहिष्कृतः

ଯେ କାମବଶତଃ ହୀନସ୍ଥିତିର ସ୍ତ୍ରୀକୁ କିମ୍ବା ନିଜପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଗମନ କରେ, ସେ ‘ଗୁରୁତଳ୍ପଗାମୀ’ ବୋଲି ଜ୍ଞେୟ; ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକର୍ମରୁ ବହିଷ୍କୃତ।

Verse 67

एते चान्ये च ये संति गुरुतल्पगतुल्यकाः । ते सर्वे प्रविमुच्यंते सेतुस्नानेन वै द्विजाः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଗୁରୁତଳ୍ପଗାମୀ ସମାନ ପାପୀ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 69

चोरकास्तु परिज्ञेया सुवर्णस्तेयिनः समाः । ते सेतुक्षेत्रमागत्य मुच्यन्ते नात्र संशयः

ଚୋରମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଚୋରମାନଙ୍କ ସମାନ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ସେତୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 71

तिलान्भूमिं सुवर्णं च धान्यं तंदुलमेव च । अदत्त्वेच्छंति ते स्वर्गं स्नातुं सेतौ तु ते द्विजाः

ଯେମାନେ ତିଳ, ଭୂମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଚାଉଳ ଦାନ ନକରି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି।

Verse 72

उपवासैर्व्रतैः कृत्स्नैरसंताप्य निजां तनुम् । स्वर्गाभिलाषिणः पुंसः स्नांतु सेतौ विमुक्तिदे

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଦେହକୁ କ୍ଲେଶ ନଦେଇ, ସ୍ୱର୍ଗାଭିଲାଷୀ ପୁରୁଷମାନେ ମୁକ୍ତିଦାତା ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 73

सेतुस्नानं मोक्षदं हि मनःशुद्धिप्रदं तथा । जपाद्धोमात्तथा दानाद्यागाच्च तपसोऽपि च

ସେତୁରେ ସ୍ନାନ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ଏବଂ ମନଃଶୁଦ୍ଧିଦାୟକ; ଜପ, ହୋମ, ଦାନ, ଯାଗ ଓ ତପସ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଫଳଦାୟକ।

Verse 74

सेतुस्नानं विशिष्टं हि पुराणे परिपठ्यते । अकामनाकृतं स्नानं सेतौ पापविनाशने

ପୁରାଣରେ ସେତୁ-ସ୍ନାନକୁ ବିଶେଷ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ସେତୁରେ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ ପାପବିନାଶକ।

Verse 75

अपुनर्भवदं प्रोक्तं सत्यमुक्तं द्विजोत्तमाः । यः संपदं समुद्दिश्य स्नाति सेतौ नरो मुदा

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସତ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି—ସେତୁ-ସ୍ନାନ ଅପୁନର୍ଭବ (ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି) ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସମ୍ପଦକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଆନନ୍ଦରେ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଭିନ୍ନ ଫଳକୁ ଆଶା କରେ।

Verse 76

स संपदमवाप्नोति विपुलां द्विजपुंगवाः । शुद्ध्यर्थं स्नाति चेत्सेतौ तदा शुद्धिमवाप्नुयात्

ହେ ଦ୍ୱିଜପୁଙ୍ଗବମାନେ, ସେ ବିପୁଳ ସମ୍ପଦ ପାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଶୁଦ୍ଧିର ନିମିତ୍ତେ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରେ, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 77

रत्यर्थं यदि च स्नायादप्सरोभिर्नरो दिवि । तदा रतिमवाप्नोति स्वर्गलोकेऽमरीजनैः

ଯଦି କେହି ମନୁଷ୍ୟ ରତି (ଭୋଗସୁଖ) ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରେ, ତେବେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଓ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହ ସେହି ରତି-ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 78

मुक्त्यर्थं यदि च स्नायात्सेतौ मुक्तिप्रदायिनि । तदा मुक्तिमवाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जिताम्

ମୋକ୍ଷଲାଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୋକ୍ଷପ୍ରଦ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମବର୍ଜିତ ମୋକ୍ଷ ପାଏ।

Verse 79

सेतुस्नानेन धर्मः स्यात्सेतुस्नानादघक्षयः । सेतुस्नानं द्विजश्रेष्ठाः सर्वकामफलप्रदम्

ସେତୁସ୍ନାନରେ ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ସେତୁସ୍ନାନରେ ପାପକ୍ଷୟ ହୁଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେତୁସ୍ନାନ ସର୍ବକାମଫଳପ୍ରଦ।

Verse 80

सर्वव्रताधिकं पुण्यं सर्वयज्ञोत्तरं स्मृतम् । सर्वयोगाधिकं प्रोक्तं सर्व तीर्थाधिकं स्मृतम्

ଏହାର ପୁଣ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ରତଠାରୁ ଅଧିକ ଓ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ଏହା ସମସ୍ତ ଯୋଗଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଓ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ମନ୍ୟ।

Verse 81

इंद्रादिलोकभोगेषु रागो येषां प्रवर्तते । स्नातव्यं तैर्द्विजश्रेष्ठाः सेतौ रामकृते सकृत्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ମନେ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଲୋକର ଭୋଗ ପ୍ରତି ରାଗ ଜାଗେ, ସେମାନେ ରାମକୃତ ସେତୁରେ ଏକଥର ଅବଶ୍ୟ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ।

Verse 82

ब्रह्मलोके च वैकुण्ठे कैलासेऽपि शिवालये । रंतुमिच्छा भवेद्येषां ते सेतौ स्नांतु सादरम्

ଯେମାନଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମଲୋକ, ବୈକୁଣ୍ଠ କିମ୍ବା ଶିବାଳୟ କୈଳାସରେ ରମଣ କରିବା ଇଚ୍ଛା ହୁଏ, ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ।

Verse 83

आयुरारोग्यसंपत्तिमतिरूपगुणाढ्यताम् । चतुर्णामपि वेदानां सांगानां पारगामिनाम्

ଦୀର୍ଘାୟୁ, ନିରୋଗତା, ସମୃଦ୍ଧି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧି, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଗୁଣସମ୍ପଦ—ତଥା ଅଙ୍ଗସହିତ ଚାରି ବେଦର ପାରଙ୍ଗତତା—ଏହି ସେତୁ-ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଘୋଷିତ ଫଳ।

Verse 84

सर्वशास्त्राधिगंतृत्वं सर्वमंत्रेष्वभिज्ञताम् । समुद्दिश्य तु यः स्नायात्सेतौ सर्वार्थसिद्धिदे

ଯେ ଲୋକ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅଧିଗମ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଦର୍ଶିତା ପାଏ; କାରଣ ସେତୁ ସର୍ବାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦାତା।

Verse 85

तत्तत्सिद्धिम वाप्नोति सत्यं स्यान्नात्र संशयः । दारिद्र्यान्नरकाद्ये च मनुजा भुवि बिभ्यति

ସେ ସେହି ସିଦ୍ଧିକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଏହା ସତ୍ୟ, ଏଠାରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ନରକାଦିକୁ ଭୟ କରନ୍ତି।

Verse 86

स्नानं कुर्वंतु ते सर्वे रामसेतौ विमुक्तिदे । श्रद्धया सहितो मर्त्यः श्रद्धया रहितोऽपि वा

ମୁକ୍ତିଦାତା ରାମସେତୁରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍ନାନ କରୁନ୍ତୁ—ମର୍ତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହେଉ କି ଶ୍ରଦ୍ଧାରହିତ ହେଉ।

Verse 87

इहलोके परत्रापि सेतुस्नायी न दुःखभाक् । सेतुस्नानेन सर्वेषां नश्यते पापसंचयः

ଇହଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଃଖଭାଗୀ ହୁଏ ନାହିଁ। ସେତୁସ୍ନାନରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାପସଞ୍ଚୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 88

वर्द्धते धर्मराशिश्च शुक्लपक्षे यथा शशी । यथा रत्नानि वर्द्धंते समुद्रे विविधान्यपि

ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେପରି ଧର୍ମର ସଞ୍ଚୟ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଏବଂ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ବଢ଼େ, ସେପରି ମଧ୍ୟ।

Verse 89

तथा पुण्यानि वर्द्धंते सेतुस्नानेन वै द्विजाः । काम धेनुर्यथा लोके सर्वाकामान्प्रयच्छति

ସେହିପରି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେତୁସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଯେପରି ଲୋକରେ କାମଧେନୁ ସମସ୍ତ କାମନା ଦାନ କରେ।

Verse 90

चिंतामणिर्यथा दद्यात्पुरुषाणां मनोरथान् । यथाऽमरतरुर्दद्यात्पुरुषाणामभीप्सितम्

ଯେପରି ଚିନ୍ତାମଣି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମନୋରଥ ପୂରଣ କରେ, ଏବଂ ଯେପରି ଅମରତରୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଅଭୀଷ୍ଟ ଦାନ କରେ।

Verse 91

सेतुस्नानं तथा नृणां सर्वाभीष्टान्प्रदास्यति । अशक्तः सेतुयात्रायां दारिद्र्येण च मानवः

ସେହିପରି ସେତୁସ୍ନାନ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟ ଦେବ; କିନ୍ତୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହେତୁ ଯଦି କେହି ସେତୁଯାତ୍ରାରେ ଅଶକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 92

याचित्वा स धनं शिष्टात्सेतौ स्नानं समाच रेत् । सेतुस्नानसमं पुण्यं तत्र दाता समश्नुते

ସେ ଶିଷ୍ଟମାନଙ୍କଠାରୁ ଧନ ଯାଚି ସେତୁରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରୁ; ସେଠାରେ ଦାତା ମଧ୍ୟ ସେତୁସ୍ନାନ ସମ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 93

तथा प्रतिगृहीतापि प्राप्नोत्यविकलं फलम् । सेतुयात्रां समुद्दिश्य गृह्णीयाद्ब्राह्मणाद्ध नम्

ଏପରି ସହାୟତା ଗ୍ରହଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେତୁ-ଯାତ୍ରାକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅବିକଳ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ। ସେତୁ-ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ଧନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 94

क्षत्रियादपि गृह्णीयान्न दद्युर्ब्राह्मणा यदि । वैश्याद्वा प्रतिगृह्णीयान्न प्रयच्छंति चेन्नृपाः

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଦି ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ। ରାଜାମାନେ ସହାୟତା ନ ଦେଲେ, ବୈଶ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ।

Verse 95

शूद्रान्न प्रतिगृह्णीयात्कथंचिदपि मानवः । यः सेतुं गच्छतः पुंसो धनं वा धान्यमेव वा

ସେତୁକୁ ଯାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଧନ ହେଉ କି ଧାନ୍ୟ—କୌଣସି ରୂପରେ—ମନୁଷ୍ୟ ଶୂଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 96

दत्त्वा वस्त्रादिकं वापि प्रवर्तयति मानवः । सोऽश्वमेधादियज्ञानां फलमाप्तो त्यनुत्तमम्

ବସ୍ତ୍ରାଦି ଦାନ କରି (ଅନ୍ୟର) ସେତୁ-ଯାତ୍ରାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଶ୍ୱମେଧ ଆଦି ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କର ଅନୁତ୍ତମ ଫଳ ପାଏ।

Verse 97

चतुर्णामपि वेदानां पारायणफलं लभेत् । तुलापुरुषमुख्यानां दानानां फलमश्नुते

ସେ ଚାରିଟି ବେଦର ପାରାୟଣର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଲାଭ କରେ; ଏବଂ ତୁଳାପୁରୁଷ ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନମାନଙ୍କର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କରେ।

Verse 98

ब्रह्महत्यादिपापानां नाशः स्या न्नात्र संशयः । बहुना किं प्रलापेन सर्वान्कामान्समश्नुते

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାଦି ପାପମାନଙ୍କର ନାଶ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଅଧିକ କ’ଣ କହିବି? ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମସମ୍ମତ କାମନାର ସିଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 99

एवं प्रतिगृहीतापि तत्तुल्यफलमश्नुते । याचतः सेतुयात्रार्थं न प्रतिग्रहकल्मषम्

ଏପରି (ସହାୟ) গ্ৰହଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାହା ସମାନ ଫଳ ଭୋଗ କରେ। ଯେ କେବଳ ସେତୁ-ଯାତ୍ରାର୍ଥେ ଯାଚନା କରେ, ତାହାକୁ ପ୍ରତିଗ୍ରହ-କଲ୍ମଷ ଲାଗେ ନାହିଁ।

Verse 100

सेतुं गच्छ धनं तेऽहं दास्यामीति प्रलोभ्य यः । पश्चान्नास्तीति च ब्रूयात्तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

ଯେ କହି ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଏ—“ସେତୁକୁ ଯାଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଧନ ଦେବି,” ଏବଂ ପରେ “କିଛି ନାହିଁ” ବୋଲି କହେ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମଘାତକ କୁହାଯାଏ।

Verse 101

लोभेन सेतुयात्रार्थं संपन्नोऽपि दरिद्रवत् । मानवो यदि याचेत तमाहुस्तेयिनं बुधाः

ଲୋଭରେ, ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି କେହି ସେତୁ-ଯାତ୍ରା ନାମରେ ଦରିଦ୍ର ପରି ଯାଚନା କରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାକୁ ଚୋର କୁହନ୍ତି।

Verse 102

गमिष्ये सेतुमिति वै यो गृहीत्वा धनं नरः । न याति सेतुं लोभेन तमाहुर्ब्रह्मघा तकम्

ଯେ ନର “ମୁଁ ସେତୁକୁ ଯିବି” ବୋଲି କହି ଧନ ଗ୍ରହଣ କରେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ଲୋଭରେ ସେତୁକୁ ଯାଏ ନାହିଁ—ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମଘାତକ କୁହାଯାଏ।

Verse 103

येन केनाप्युपायेन सेतुं गच्छेन्नरो मुदा । अशक्तो दक्षिणां दत्त्वा गमयेद्वा द्विजोत्तमम्

ଯେକୌଣସି ଉପାୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ସେତୁ-ତୀର୍ଥକୁ ଯାଉ। ନିଜେ ଯିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ ଯଥୋଚିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ନିଜ ପକ୍ଷରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଠାଉ।

Verse 104

याचित्वा यज्ञकरणे यथा दोषो न विद्यते । याचित्वा सेतुयात्रायां तथा दोषो न विद्यते

ଯଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯାଚନାରେ ଯେପରି ଦୋଷ ନାହିଁ, ସେପରି ସେତୁ-ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯାଚନାରେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ନାହିଁ।

Verse 105

याचित्वाप्यन्यतो द्रव्यं सेतुस्नाने प्रवर्तयेत् । सोऽपि तत्फलमाप्नोति सेतु स्नायी नरो यथा

ଅନ୍ୟଠାରୁ ଯାଚନା କରି ଦ୍ରବ୍ୟ ଆଣି ସେତୁ-ସ୍ନାନରେ ବ୍ୟୟ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସେତୁରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ନର ପରି ସେଇ ଫଳ ପାଏ।

Verse 106

ज्ञानेन मोक्षमभियांति कृते युगे तु त्रेतायुगे यजनमेव विमुक्तिदायि । श्रेष्ठं तथान्ययुगयोरपि दानमाहुः सर्वत्र सेत्व भिषवो हि वरो नराणाम्

କୃତଯୁଗରେ ଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଯଜ୍ଞ ମାତ୍ରେ ମୁକ୍ତିଦାୟକ। ଅନ୍ୟ ଯୁଗମାନେ ଦାନକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ କହନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସର୍ବଯୁଗରେ ସେତୁ ପରମ ଭିଷକ ପରି ନରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବରଦାନ।