Adhyaya 26
Brahma KhandaDharmaranya MahatmyaAdhyaya 26

Adhyaya 26

ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରବତୀ-ସଂଯୁକ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତୀର୍ଥକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ପବିତ୍ର କର୍ମର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ‘ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଲେ’; ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ-ପ୍ରାପ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ଲୋକେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାୟୁଜ୍ୟ ଓ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଆନ୍ତି। ତାପରେ ଆତ୍ମସଂଯମର ବିଧି, ବିଶେଷକରି ଉପବାସ/ଅନାଶନ,କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତପ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ତୀର୍ଥସ୍ନାନ, କେଶବପୂଜା, ଏବଂ ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳତର୍ପଣ ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ—ଏହା ଦୀର୍ଘକାଳ, ଯେନେ ବିଶ୍ୱ-ପରିମାଣ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହରି ସେଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ଥିବାରୁ ପାପକ୍ଷୟ ହୁଏ; ଏବଂ ଏହି ତୀର୍ଥ ମୋକ୍ଷକାମୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି, ଧନକାମୀଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି, ସାଧାରଣ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସୁଖ ଦିଏ। ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି ଘୋଷିତ। ମହାଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ମଧ୍ୟ କେବଳ ସେଠାରେ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ମିଳେ—ସାମାଜିକ ଭାବେ ନମ୍ର ସ୍ଥିତିରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିମୟ ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ—ଏହିପରି ତୀର୍ଥର ସୁଲଭତା ଓ ଭଗବତ୍-ସନ୍ନିଧିଜନ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରତିପାଦିତ।

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । मार्कंडेयोद्धाटितं वै स्वर्गद्वारमपावृतम् । तत्र ये देहसंत्यागं कुर्वंति फलकांक्षया

ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଘାଟିତ ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାର ଖୋଲା ଅଛି । ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଫଳର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି...

Verse 2

लभंते तत्फलं ह्यंते विष्णोः सायुज्यमाप्नुयुः । अतः किं बहुनोक्तेन द्वारवत्यां सदा नरैः

ସେମାନେ ଅନ୍ତରେ ସେହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାଯୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଅତଏବ ଅଧିକ କହିବାରେ କ’ଣ ଲାଭ? ଦ୍ୱାରବତୀରେ ସର୍ବଦା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା...

Verse 3

देहत्यागः प्रकर्तव्यो विष्णोर्लोकजिगीषया । अनाशके जले वाग्नौ ये च संति नरोत्तमाः । सर्वपापविनिर्मुक्ता यांति विष्णोः पुरीं सदा

ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ଜୟ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଯେଉଁ ନରୋତ୍ତମମାନେ ଅନଶନ, ଜଳ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସର୍ବଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁରୀକୁ ଗମନ କରନ୍ତି ।

Verse 4

अन्योपि व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः । सर्वपाप विनिर्मुक्तो याति विष्णोः पुरीं नरः

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ରୋଗରହିତ ହୋଇ ଉପବାସ ପାଳନ ପାଇଁ ଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁରୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 5

शतवर्षसहस्राणां वसेदंते दिवि द्विजः । ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति पवित्रं पावनं भुवि

ଦ୍ୱିଜ ଯଦିଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ହଜାର-ହଜାର ବର୍ଷ ବସୁ, ତଥାପି ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ଓ ପାବନ କିଛି ନାହିଁ।

Verse 6

उपवासै स्तथा तुल्यं तपः कर्म्म न विद्यते । नास्ति वेदात्परं शास्त्रं नास्ति मातृसमो गुरु

ଉପବାସ ସମାନ ତପକର୍ମ କିଛି ନାହିଁ; ବେଦଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସ୍ତ୍ର ନାହିଁ; ଏବଂ ମାତା ସମାନ ଗୁରୁ ନାହିଁ।

Verse 7

न धर्मात्परमस्तीह तपो नानशनात्परम् । स्नात्वा यः कुरुते ऽत्रापि श्राद्धं पिंडोदकक्रियाम्

ଏଠାରେ ଧର୍ମଠାରୁ ଉଚ୍ଚ କିଛି ନାହିଁ, ଏବଂ ଉପବାସଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପ ନାହିଁ। ଯେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ—ପିଣ୍ଡ ଓ ଉଦକକ୍ରିୟା—କରେ, ସେ ମହାଫଳ ପାଏ।

Verse 8

तृप्यंति पितरस्तस्य यावद्ब्रह्मदिवानिशम् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा केशवं यस्तु पूजयेत्

ତାହାର ପିତୃମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଦିନ-ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି। ଏବଂ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ମଣିଷ ଏପରି ସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ପାଏ।

Verse 9

स मुक्तपातकैः सर्वेर्विष्णुलोकमवाप्नुयात् । तीर्थानामुत्तमं तीर्थं यत्र संनिहितो हरिः

ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେଇ ପରମୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥ, ଯେଉଁଠି ସ୍ୱୟଂ ହରି ସନ୍ନିହିତ।

Verse 10

हरते सकलं पापं तस्मिंस्तीर्थे स्थितस्य सः । मुक्तिदं मोक्षकामानां धनदं च धनार्थिनाम् । आयुर्दं सुखद चैव सर्वकामफलप्रदम्

ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ସେ ହରଣ କରନ୍ତି। ମୋକ୍ଷକାମୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି, ଧନାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଧନ, ଆୟୁ ଓ ସୁଖ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ୍ୟ କାମନାର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 11

किमन्येनात्र तीर्थेन यत्र देवो जनार्द्दनः । स्वयं वसति नित्यं हि सर्वेषामनुकम्पया

ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥର କି ଆବଶ୍ୟକ, ଯେଉଁଠି ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସ୍ୱୟଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣାରୁ ନିତ୍ୟ ବସନ୍ତି?

Verse 12

तत्र यद्दीयते किचिद्दानं श्रद्धासमन्वितम् । अक्षयं तद्भवेत्सर्वमिह लोके परत्र च

ସେଠାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଯାହା କିଛି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେ ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ—ଇହଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 13

यज्ञैर्दानैस्तपो भिश्च यत्फलं प्राप्यते बुधैः । तदत्र स्नानमात्रेण शूद्रैरपि सुसेवकैः

ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଯେ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ସେଇ ଫଳ ଏଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରରେ—ସତ୍ସେବାରତ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ—ଲାଭ କରନ୍ତି।

Verse 14

तत्र श्राद्धं च यः कुर्यादेकादश्यामुपोषितः । स पितॄनुद्धरे त्सर्वान्नरकेभ्यो न संशयः

ସେହି ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନରେ ଯେ କେହି ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ନରକଲୋକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 15

अक्षय्यां तृप्तिमाप्नोति परमात्मा जनार्द्दनः । दीयतेऽत्र यदुद्दिश्य तदक्षय्यमुदाहृतम्

ଏଠାରେ ପରମାତ୍ମା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅକ୍ଷୟ ତୃପ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏଠାରେ ପବିତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହା ‘ଅକ୍ଷୟ’ ବୋଲି ଉଦ୍ଘୋଷିତ।