Adhyaya 25

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । धर्मारण्ये यथाऽनीता सत्यलोकात्सरस्वती

ସୂତ କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିବି; ସତ୍ୟଲୋକରୁ ସରସ୍ୱତୀ କିପରି ଧର୍ମାରଣ୍ୟକୁ ଆଣାଗଲା।

Verse 2

मार्कंडेयं सुखासीनं महामुनिनिषेवितम् । तरुणादित्यसंकाशं सर्वशास्त्रविशारदम्

ସେମାନେ ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ସୁଖାସନରେ ବସିଥିବା ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବିଶାରଦ।

Verse 3

सर्वतीर्थमयं दिव्यमृषीणां प्रवरं द्विजम् । आसनस्थं समायुक्तं धन्यं पूज्यं दृढव्रतम्

ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ, ସର୍ବତୀର୍ଥମୟ, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂଜ୍ୟ ଦ୍ୱିଜ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ଆସନରେ ସୁଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ—ଧନ୍ୟ, ବନ୍ଦନୀୟ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ।

Verse 4

योगात्मानं परं शांतं कमडलुधरं विभुम् । अक्षसूत्रधरं शांतं तथा कल्पां तवासिनम्

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯୋଗାତ୍ମା, ପରମ ଶାନ୍ତ ଓ ବିଭୁ ଭାବେ ଦେଖିଲେ—କମଣ୍ଡଲୁ ଧାରଣ କରି, ଜପମାଳା ହାତେ ଧରି; ଶାନ୍ତ, ଏବଂ କଳ୍ପକଳ୍ପାନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଇ ଅବସ୍ଥାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 5

अक्षोभ्यं ज्ञानिनं स्वस्थं पितामहसमुद्युतिम् । एवं दृष्ट्वा समाधिस्थं प्रहर्षोत्फुल्ललोचनम्

ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅନ୍ତଃସ୍ଥିର—ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ ତେଜସ୍ବୀ—ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ସମାଧିସ୍ଥ ଦେଖି ସେମାନଙ୍କ ନୟନ ହର୍ଷରେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ହେଲା।

Verse 6

प्रणम्य स्तुतिभिर्युक्त्या मार्क्कंडं मुनयोऽब्रुवन् । भगवन्नैमिषारण्ये सत्रे द्वादशवार्षिके

ଯଥୋଚିତ ସ୍ତୁତିସହ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁନିମାନେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଭଗବନ୍! ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଦ୍ୱାଦଶବାର୍ଷିକ ସତ୍ରଯଜ୍ଞରେ…”

Verse 7

त्वयावतारिता ब्रह्मन्नदी या ब्रह्मणः सुता । तथा कृतं च तत्रैव गंगा वतरणं क्षितौ

“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟା ସେହି ନଦୀକୁ ଆପଣ ଅବତରଣ କରାଇଥିଲେ; ଏବଂ ସେଠାରେଇ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରାଇଥିଲେ।”

Verse 8

गीयमाने कुलपतेः शौनकस्य मुनेः पुरः । सूतेन मुनिना ख्यातमन्येषामपि शृण्वताम्

ମୁନିମାନଙ୍କ କୁଳପତି ଶୌନକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯେତେବେଳେ ତାହା ଗୀତ ହେଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମୁନି ସୂତ ତାହାକୁ ପ୍ରଖ୍ୟାତ କଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣୁଥିଲେ।

Verse 9

तच्छ्रुत्वा महदाख्यानम स्माकं हृदि संस्थितम् । पापघ्नी पुण्यजननी प्राणिनां दर्शनादपि

ସେହି ମହାଖ୍ୟାନ ଶୁଣି ତାହା ଆମ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିର ହେଲା—ସେ (ସରସ୍ୱତୀ) ପାପଘ୍ନୀ ଓ ପୁଣ୍ୟଜନନୀ; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 10

मार्कण्डेय उवाच । धर्मारण्ये मया विप्राः सत्यलोकात्सरस्वती । समानीता सुरेखाद्रौ शरण्या शरणार्थिनाम्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଧର୍ମାରଣ୍ୟରେ ମୁଁ ସତ୍ୟଲୋକରୁ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସୁରେଖା ପର୍ବତକୁ ଆଣିଲି; ସେ ଶରଣାଗତଙ୍କର ଶରଣ।

Verse 11

भाद्रपदे सिते पक्षे द्वादशी पुण्यसंयुता । तत्र द्वारावतीतीर्थे मुनिगंधर्वसेविते

ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପୁଣ୍ୟସଂଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ, ମୁନି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବିତ ସେଇ ଦ୍ୱାରାବତୀ ତୀର୍ଥରେ (ଏହି କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ)।

Verse 12

तस्मिन्दिने च तत्तीर्थे पिंडदानादि कारयेत् । तत्फलं समवाप्नोति पितॄणां दत्तमक्षयम्

ସେହି ଦିନ ଏବଂ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଆଦି କର୍ମ କରାଇବା ଉଚିତ; ତାହାର ଫଳରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦିଆ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 13

महदाख्यानमखिलं पापघ्नं पुण्यदं च यत् । पवित्रं यत्पवित्राणां महापातकनाशनम्

ଏହି ସମଗ୍ର ମହାଖ୍ୟାନ ପାପନାଶକ ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ; ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ପବିତ୍ର, ମହାପାତକନାଶକ।

Verse 14

सर्वमंगलमांगल्यं पुण्यं सारस्वतं जलम् । ऊर्ध्वं किं दिवि यत्पुण्यं प्रभासांते व्यवस्थितम्

ସାରସ୍ୱତ ଜଳ ସର୍ବମଙ୍ଗଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ମଙ୍ଗଳ ଓ ମହାପୁଣ୍ୟ; ପ୍ରଭାସାନ୍ତେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ତାହାଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ରହିବ?

Verse 15

सारस्वतजलं नॄणां ब्रह्महत्यां व्यपोहति । सरस्वत्यां नराः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । पश्चात्पिंडप्रदातारो न भवंति स्तनंधयाः

ସାରସ୍ୱତ ଜଳ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପକୁ ଦୂର କରେ । ସରସ୍ୱତୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ପରେ, ଯେଉଁମାନେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଶିଶୁ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ ।

Verse 16

यथा कामदुघा गावो भवन्तीष्टफलप्रदाः । तथा स्वर्गापवर्गैकहैतुभूता सरस्वती

ଯେପରି କାମଧେନୁ ଗାଈ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଏକମାତ୍ର କାରଣ ଅଟନ୍ତି ।