Adhyaya 24
Brahma KhandaDharmaranya MahatmyaAdhyaya 24

Adhyaya 24

ବ୍ୟାସ ଧର୍ମାରଣ୍ୟ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ-ପ୍ରଦେଶର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି ଏହାକୁ ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଅନେକ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଶୋଧକ ବୋଲି ଦୃଢ଼ କରନ୍ତି। ସେ କହନ୍ତି ଯେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ତେଣୁ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହାପାପ-ନିବାରଣ ଓ ସଜ୍ଜନର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ତାପରେ କ୍ଷେତ୍ରର ଆଚାର-ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ—ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥରେ ନିମଜ୍ଜନ, ଦେବାଳୟ ଦର୍ଶନ, ଏବଂ ନିଜ ସଙ୍କଳ୍ପାନୁସାରେ ଇଷ୍ଟ-ପୂର୍ତ (ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ସେବା) କର୍ମ। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା କିମ୍ବା କେବଳ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିଥିବା ଲୋକ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ପାଆନ୍ତି; ସଂସାର ଅନୁଭବ ପରେ ଶେଷରେ ନିର୍ବାଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ବିଶେଷତଃ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳରେ ଏହି ପାଠ କଲେ ପିତୃମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଧର୍ମବାପୀ ତୀର୍ଥରେ ତ କେବଳ ଜଳମାତ୍ର, ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ବିନା, ବିଶାଳ ପାପରାଶି ନାଶ କରି ଗୟା-ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପୁନଃପୁନଃ ପିଣ୍ଡଦାନ ସମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ—ଜଳ ଓ ସ୍ମରଣକେନ୍ଦ୍ରିତ ସରଳ କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତତ୍ତ୍ୱ।

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । एतत्तीर्थस्य माहात्म्यं मया प्रोक्तं तवाग्रतः । अनेकपूर्वजन्मोत्थपातकघ्नं महीपते

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ହେ ମହୀପତେ! ଏହି ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଛି; ଏହା ଅନେକ ପୂର୍ବଜନ୍ମଜ ପାପକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 2

स्थानानामुत्तमं स्थानं परं स्वस्त्ययनं महत् । स्कंदस्याग्रे पुरा प्रोक्तं महारुद्रेण धीमता

ଏହା ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ—ପରମ, ମହାନ୍ ମଙ୍ଗଳର ଆଶ୍ରୟ। ପୁରାକାଳରେ ଧୀମାନ୍ ମହାରୁଦ୍ର ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହାକୁ ପ୍ରଖ୍ୟାପିତ କରିଥିଲେ।

Verse 3

त्वं पार्थ तत्र स्नात्वा हि मोक्ष्यसे सर्वपात कात् । तच्छ्रुत्वा व्यासवाक्यं हि धर्म्मराजो युधिष्ठिरः

ହେ ପାର୍ଥ! ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ବ୍ୟାସଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର (ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ)।

Verse 4

धर्मात्मजस्तदा तात धर्मारण्यं समाविशत् । महापातकनाशाय साधुपालनत त्परः

ତେବେ, ହେ ପ୍ରିୟ, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଧର୍ମାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ—ମହାପାତକ ନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ସାଧୁରକ୍ଷାରେ ତତ୍ପର।

Verse 5

विगाह्य तत्र तीर्थानि देवतायतनानि च । इष्टापूर्तादिकं सर्वं कृतं तेन यथेप्सितम्

ସେଠାରେ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ କରି ଓ ଦେବାଳୟ ଦର୍ଶନ କରି, ସେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଇଷ୍ଟ-ପୂର୍ତ୍ତ ଆଦି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କଲେ।

Verse 6

ततः पापविनिर्मुक्तः पुनर्गत्वा स्वकं पुरम् । इद्रप्रस्थं महासेन शशास वसुधातलम्

ତାପରେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ; ହେ ମହାବାହୁ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରୁ ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କଲେ।

Verse 7

इदं हि स्थानमासाद्य ये शृण्वंति नरोत्तमाः । तेषां भुक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः

ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି (ଏହାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ) ଶୁଣୁଥିବା ନରୋତ୍ତମମାନଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି—ଦୁହେଁ ମିଳିବ; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 8

भुक्त्वा भोगान्पार्थिवांश्च परं निर्वाणमाप्नुयुः । श्राद्धकाले च संप्राप्ते ये पठंति द्विजातयः

ପାର୍ଥିବ ଭୋଗ ଭୋଗି ସେମାନେ ପରମ ନିର୍ବାଣକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳ ଆସିଲେ ଯେ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଏହା ପଢ଼ନ୍ତି…

Verse 9

उद्धृताः पितरस्तैस्तु यावच्चंद्रार्क्कमेदिनि । द्वापरे च युगे भूत्वा व्यासेनोक्तं महात्मना

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛନ୍ତି ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧୃତ ହୁଅନ୍ତି। ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସ ଏହା କହିଥିଲେ।

Verse 10

वारिमात्रे धर्मवाप्यां गयाश्राद्धफलं लभेत् । अत्रागतस्य मर्त्यस्य पापं यमपदे स्थितम्

ଧର୍ମବାପୀରେ କେବଳ ଜଳମାତ୍ର ଅର୍ପଣ କଲେ ଗୟାଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ମିଳେ। ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ମର୍ତ୍ୟର ଯମପଦରେ ଥିବା ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 11

कथितं धर्मपुत्रेण लोकानां हितकाम्यया । विना अन्नैर्विना दर्भैर्विना चासनमेव वा

ଲୋକହିତକାମନାରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଏହା କହିଛନ୍ତି—ଅନ୍ନ ବିନା, ଦର୍ଭ ବିନା, ଏବଂ ଆସନ ବିନା ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟା ଫଳଦାୟକ।

Verse 12

तोयेन नाशमायाति कोटिजन्मकृतं त्व घम् । सहस्रमुरुशृंगीणां धेनूनां कुरुजांगले । दत्त्वा सूर्यग्रहे पुण्यं धर्मवाप्यां च तर्पणाम्

କେବଳ ଜଳଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କୋଟି ଜନ୍ମରେ କୃତ ପାପ ନଶିଯାଏ। କୁରୁଜାଙ୍ଗଳରେ ପ୍ରଶସ୍ତଶୃଙ୍ଗୀ ହଜାର ଧେନୁ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣକାଳର ପୁଣ୍ୟ—ଧର୍ମବାପୀରେ ତର୍ପଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 13

एतद्वः कथितं सर्वं धर्मारण्यस्य चेष्टितम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महा गोघ्नो मुच्यते सर्वपातकैः

ଧର୍ମାରଣ୍ୟର ଏହି ସମସ୍ତ ମହିମା ଓ ପବିତ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିଲି। ଏହା ଶୁଣିଲେ ବ୍ରହ୍ମହନ୍ତା କିମ୍ବା ଗୋହନ୍ତା ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାତକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 14

एकविंशतिवारैस्तु गयायां पिंडपातने । तत्फलं समवाप्नोति सकृदस्मिञ्छ्रुते सति

ଗୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକୋଇଶିଥର ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ପବିତ୍ର ଆଖ୍ୟାନଟି ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।