Adhyaya 22

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । स्थानवासिन्यो योगिन्यः काजेशेन विनिर्मिताः । कस्मिन्स्थाने हि का देव्यः कीदृश्यस्ता वदस्व मे

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସୁଥିବା ଯୋଗିନୀମାନେ କାଜେଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କେଉଁ ଦେବୀ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ତାଙ୍କର ରୂପ କିପରି—ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

Verse 2

व्यास उवाच । सर्वज्ञोसि कुलीनोसि साधु पृष्टं त्वयानघ । कथयिष्याम्यहं सर्वमखिलेन युधिष्ठिर

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ତୁମେ ସର୍ବଜ୍ଞ, କୁଳୀନ ଓ ନିର୍ଦୋଷ; ତୁମେ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି।

Verse 3

नानाभरणभूषाढ्या नानारत्नोपशोभिताः । नानावसनसंवीता नानायुवसमन्विताः

ସେମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଆଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ, ନାନା ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ ଏବଂ ନାନାରୂପ ଯୁବ ପରିଚାରକମାନଙ୍କ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ ଥିଲେ।

Verse 4

नानावाहनसंयुक्ता नानास्वरनिनादिनीः । भयनाशाय विप्राणां काजेशेन विनिर्मिताः

ସେମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ବାହନରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଓ ନାନା ସ୍ୱରରେ ନିନାଦ କରୁଥିଲେ; ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଭୟନାଶ ପାଇଁ କାଜେଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 5

प्राच्यां याम्यामुदीच्यां च प्रतीच्यां स्थापिता हि ताः । आग्नेया नैरृते देशे वायव्येशानयोस्तथा

ସେମାନେ ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ; ଏହିପରି ଆଗ୍ନେୟ ଓ ନୈଋତ୍ୟ ଦେଶରେ, ଏବଂ ସେହିପରି ବାୟବ୍ୟ ଓ ଈଶାନ କୋଣରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 6

आशापुरी च गात्राई छत्राई ज्ञानजा तथा । पिप्पलांबा तथा शांता सिद्धा भट्टारिका तथा

ସେହି ଧର୍ମାରଣ୍ୟରେ ଆଶାପୁରୀ, ଗାତ୍ରାଈ, ଛତ୍ରାଈ ଓ ଜ୍ଞାନଜା; ତଥା ପିପ୍ପଲାମ୍ବା, ଶାନ୍ତା, ସିଦ୍ଧା ଓ ଭଟ୍ଟାରିକା ଦେବୀମାନେ ବିରାଜିତ।

Verse 7

कदंबा विकटा मीठा सुपर्णा वसुजा तथा । मातंगी च महादेवी वाराही मुकुटेश्वरी

ସେଠାରେ କଦମ୍ବା, ବିକଟା, ମୀଠା, ସୁପର୍ଣା ଓ ବସୁଜା; ଏବଂ ମାତଙ୍ଗୀ, ମହାଦେବୀ, ବାରାହୀ, ମୁକୁଟେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

Verse 8

भद्रा चैव महाशक्तिः सिंहारा च महाबला । एताश्चान्याश्च बहवः कथितुं नैव शक्यते

ସେଠାରେ ଭଦ୍ରା, ମହାଶକ୍ତି ଓ ମହାବଳା ସିଂହାରା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି—ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Verse 9

नानारूपधरा देव्यो नानावेषसमाश्रिताः । स्थानादुत्तरदिग्भागे आशापूर्णासमीपतः

ଦେବୀମାନେ ନାନା ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଓ ନାନା ବେଶ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉତ୍ତର ଦିଗଭାଗରେ, ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍କ ସମୀପରେ ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି।

Verse 10

पूर्वे तु विद्यते देवी आनंदानंददायिनी । वसंती चोत्तरे देव्यो नानारूपधरा मुदा

ପୂର୍ବଦିଗରେ ଆନନ୍ଦା ଦେବୀ ବିରାଜିତ, ଯିଏ ଆନନ୍ଦ ଓ ପରମାନନ୍ଦ ଦାନ କରନ୍ତି। ଉତ୍ତରେ ବସନ୍ତୀ ବସନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନାନାରୂପ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାରେ ରହନ୍ତି।

Verse 11

इष्टान्कामान्ददात्येता जलदानेन तर्पिताः । स्थाने नैरृतिदिग्भागे शांता शांतिप्रदायिनी

ଜଳଦାନରେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ ଏହି ଦେବୀମାନେ ଇଷ୍ଟ କାମନା ଦାନ କରନ୍ତି। ସେହି ପବିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳର ନୈଋତ୍ୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଦିଗଭାଗରେ ଶାନ୍ତା ନାମକ ଶାନ୍ତିପ୍ରଦାୟିନୀ ଅଛନ୍ତି।

Verse 12

सिंहोपरि समासीना चतुर्हस्ता वरप्रदा । भट्टारी च महाशक्तिः पुनस्तत्रैव तिष्ठति

ସିଂହ ଉପରେ ଆସୀନା, ଚତୁର୍ଭୁଜା ଓ ବରପ୍ରଦାୟିନୀ—ଭଟ୍ଟାରୀ ନାମକ ମହାଶକ୍ତି ପୁନଃ ସେଠାରେଇ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 13

संस्तुता पूजिता भक्त्या भक्तानां भयनाशिनी । स्थानात्तु सप्तमे क्रोशे क्षेमलाभा व्यव स्थिता

ଭକ୍ତିରେ ସଂସ୍ତୁତା ଓ ପୂଜିତା ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଭୟ ନାଶ କରନ୍ତି। ଏବଂ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ସାତ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ କ୍ଷେମଲାଭା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 14

सा विलेपमयी पूज्या चिंतिता सिद्धिदायिनी । पूर्वस्यां दिशि लोकैस्तु बलिदानेन तर्पिता । परिवारेण संयुक्ता भुक्तिमुक्ति प्रदायिनी

ସେ ଲେପନ (ଚନ୍ଦନାଦି ଅଙ୍ଗରାଗ) ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ; ଚିନ୍ତନ କଲେ ସିଦ୍ଧି ଦାନ କରନ୍ତି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଲୋକେ ବଲିଦାନରେ ତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି। ପରିବାର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ଉଭୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 15

अचिंत्यरूपचरिता सर्वशत्रुविनाशनी । संध्यायास्त्रिषु कालेषु प्रत्यक्षैव हि दृश्यते

ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଲୀଳା ଅଚିନ୍ତ୍ୟ; ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରନ୍ତି। ଦିନର ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ସେ ଯେନ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 16

स्थानात्तु सप्तमे क्रोशे दक्षिणा विन्ध्यवासिनी । सायुधा रूपसंपन्ना भक्तानां भयहारिणी

ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରୁ ଦକ୍ଷିଣଦିଗରେ ସାତ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ ବିରାଜିତା। ସେ ଆୟୁଧଧାରିଣୀ, ରୂପସମ୍ପନ୍ନା, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଭୟ ହରଣକାରିଣୀ।

Verse 17

पश्चिमे निंबजा देवी तावद्भूमिसमाश्रिता । महाबला सा दृष्टापि नयनानन्द दायिनी

ପଶ୍ଚିମଦିଗରେ ସେହି ଭୂମିଭାଗରେ ନିମ୍ବଜା ଦେବୀ ବିରାଜିତା। ସେ ମହାବଳା; ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ନୟନକୁ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।

Verse 18

स्थानादुत्तरदिग्भागे तावद्भूमिसमाश्रिता । शक्तिर्बहुसुवर्णाक्षा पूजिता सासुवर्णदा

ସେହି ସ୍ଥାନର ଉତ୍ତରଦିଗ ଭାଗରେ ସେହି ଭୂମିରେ ବହୁସୁବର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷା ଶକ୍ତି ଦେବୀ ବିରାଜିତା। ପୂଜିତା ହେଲେ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ (ସମୃଦ୍ଧି) ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 19

स्थानाद्वायव्यकोणे च क्रोशमात्र मिते श्रिता । क्षेत्रधरा महादेवी समये च्छागधारिणी

ସେହି ସ୍ଥାନର ବାୟବ୍ୟ କୋଣରେ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ ମହାଦେବୀ କ୍ଷେତ୍ରଧରା ବିରାଜିତା। ନିୟତ ସମୟରେ ସେ ଛାଗ (ଛେଳି) ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 20

पुरादुत्तरदिग्भागे क्रोशमात्रे तु कर्णिका । सर्वोपकारनिरता स्थानोपद्रवनाशनी

ନଗରର ଉତ୍ତରଦିଗ ଭାଗରେ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ କର୍ଣ୍ଣିକା ଦେବୀ ବିରାଜିତା। ସେ ସର୍ବୋପକାରରେ ନିରତା ଏବଂ ସ୍ଥାନର ଉପଦ୍ରବ ନାଶକାରିଣୀ।

Verse 21

स्थानान्निरृतिदिग्भागे ब्रह्माणीप्रमुखास्तथा । नानारूपधरा देव्यो विद्यंते जलमातरः

ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ନୈଋତି (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଦିଗଭାଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ପ୍ରମୁଖ ନାନାରୂପଧାରିଣୀ ଜଳମାତୃକା ଦେବୀମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି।