Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 94

Devanagari script

यस्य प्रसादं प्रतिलभ्य संतो वांछंति नैंद्रं पदमुज्ज्वलं वा । निस्तीर्णकर्मार्गलकालचक्राश्चरंत्यभीताः स शिवो गतिर्नः

Transliteration

yasya prasādaṃ pratilabhya saṃto vāṃchaṃti naiṃdraṃ padamujjvalaṃ vā | nistīrṇakarmārgalakālacakrāścaraṃtyabhītāḥ sa śivo gatirnaḥ

Translation

ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ପାଇ ସନ୍ତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପଦକୁ ମଧ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ; କର୍ମବନ୍ଧନ ଓ କାଳଚକ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ବିଚରନ୍ତି—ସେଇ ଶିବ ଆମର ଗତି।

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• प्रसादम्: grace, favor
• प्रसादम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रतिलभ्य: having obtained
• प्रतिलभ्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति + लभ् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund): ‘having obtained’

• सन्तः: the good (people)
• सन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत् (अस्-धातु, शतृ-कृदन्त प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘good/saintly persons’

• वाञ्छन्ति: desire
• वाञ्छन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• नैन्द्रम्: Indra’s, heavenly
• नैन्द्रम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: न + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषार्थक विशेषण (pertaining to Indra: ‘Indra’s’)

• पदम्: state, position, abode
• पदम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उज्ज्वलम्: bright, splendid
• उज्ज्वलम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive ‘or’)

• निस्तीर्णकर्मार्गलकालचक्राः: having crossed the time-wheel obstructed by karma
• निस्तीर्णकर्मार्गलकालचक्राः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निस्तीर्ण + कर्म + अर्गल + काल + चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्म-अर्गला-काल-चक्रं निस्तीर्णाः (those who have crossed the time-wheel barred by karma)

• चरन्ति: they move/live
• चरन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• अभीताः: fearless
• अभीताः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + भीत (भी-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘unafraid’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गतिः: refuge, goal
• गतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नः: our
• नः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Nāga-stuti (likely Takṣaka and/or the Nāgas, within Sūta’s narration)

Visual Art Cues

Scene: Liberated saints walking fearlessly while the ‘wheel of time’ (kāla-cakra) and chains labeled ‘karma’ lie broken; Indra’s throne appears distant and undesired; Śiva’s grace is shown as a descending light.

Characters & Entities

• Śiva
• Indra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s grace grants liberation beyond karma and time, making even heavenly attainments seem insignificant.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific location is mentioned; the verse glorifies the transformative power of Śiva’s prasāda.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the implied practice is devotion that seeks Śiva’s grace rather than worldly or heavenly rewards.