Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । शिवो गुरुः शिवो देवः शिवो बंधुः शरीरिणाम् । शिव आत्मा शिवो जीवःशिवादन्यन्न किञ्चन

Transliteration

sūta uvāca | śivo guruḥ śivo devaḥ śivo baṃdhuḥ śarīriṇām | śiva ātmā śivo jīvaḥśivādanyanna kiñcana

Translation

ସୂତ କହିଲେ—ଶିବ ହିଁ ଗୁରୁ, ଶିବ ହିଁ ଦେବ, ଶିବ ହିଁ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ବନ୍ଧୁ। ଶିବ ହିଁ ଆତ୍ମା, ଶିବ ହିଁ ଜୀବ; ଶିବ ବ୍ୟତୀତ କିଛି ନାହିଁ।

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गुरुः: teacher
• गुरुः: Karta (Predicate/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate nominative)

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• देवः: god
• देवः: Karta (Predicate/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• बन्धुः: kinsman, friend
• बन्धुः: Karta (Predicate/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय

• शरीरिणाम्: of embodied beings
• शरीरिणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शरीरिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• आत्मा: self
• आत्मा: Karta (Predicate/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जीवः: living being (individual soul)
• जीवः: Karta (Predicate/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय

• शिवात्: from Śiva / than Śiva
• शिवात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• अन्यत्: anything else
• अन्यत्: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'किञ्चन' इत्यस्य विशेषण

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• किञ्चन: anything whatsoever
• किञ्चन: Karta (Predicate/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चन (निपात)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: Sūta addressing sages in a forest hermitage; behind him a symbolic vision of Śiva pervading all—Śiva as guru and inner Self, with subtle cosmic motifs (liṅga, crescent, gaṅgā, five faces suggested).

Characters & Entities

• Śiva
• Sūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All refuge—teacher, deity, inner Self, and life-force—is affirmed as Śiva, establishing total dependence and devotion.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse is doctrinal, praising Śiva’s all-pervading reality.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it lays the theological foundation for Śiva-bhakti and worship.