Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 78

Devanagari script

महाजनान्याचयितुं चचाल च शनैःशनैः । करावलंबेनान्यस्याः प्राग्जन्मार्जितकर्मणा । दिनैः कतिपयैर्याती गोकर्णं क्षेत्रमाययौ

Transliteration

mahājanānyācayituṃ cacāla ca śanaiḥśanaiḥ | karāvalaṃbenānyasyāḥ prāgjanmārjitakarmaṇā | dinaiḥ katipayairyātī gokarṇaṃ kṣetramāyayau

Translation

ମହାଜନଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲିଲା; ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ହାତର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ପୂର୍ବଜନ୍ମାର୍ଜିତ କର୍ମର ପ୍ରେରଣାରେ। କିଛି ଦିନ ଯାତ୍ରା କରି ସେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

Word by Word

• महाजनान्: great people; many people
• महाजनान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारय (महान्तः जनाः)

• याचयितुम्: to beg (from)
• याचयितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: याच् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive/तुमर्थ), 'याचयितुम्' (णिच्-प्रयोगः causative sense possible)

• चचाल: she moved/went
• चचाल: Kriya (Predicate action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चल् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• शनैः: slowly
• शनैः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: शनैस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: slowly)

• शनैः: very slowly
• शनैः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: शनैस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त-क्रियाविशेषण (reduplicated adverb)

• करावलम्बेन: by support of the hand; with handhold
• करावलम्बेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर + अवलम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष (करेण अवलम्बः)

• अन्यस्याः: of another (woman)
• अन्यस्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• प्राक्: formerly; before
• प्राक्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: प्राक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb: formerly/before)

• जन्म: birth
• जन्म: Sambandha (Compound member)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)

• अर्जित: acquired; earned
• अर्जित: Visheshana (Qualifier within compound)
• Type: Verb
• Root: अर्ज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), नपुंसक/पुं/स्त्री—समासे अव्ययवत्; 'अर्जित'

• कर्मणा: by (past) karma
• कर्मणा: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• दिनैः: in/within days
• दिनैः: Karana (Measure/instrumental of time)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• कतिपयैः: a few; some
• कतिपयैः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कतिपय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (quantifier)

• याती: going
• याती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'यान्ती/याती' (पाठभेद)

• गोकर्णम्: Gokarṇa
• गोकर्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गोकर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• क्षेत्रम्: the sacred field/place
• क्षेत्रम्: Karma (Object/apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आययौ: arrived
• आययौ: Kriya (Predicate action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + या (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गयुक्त

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gokarṇa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A frail woman moves slowly with a companion’s hand supporting her; the road stretches behind; ahead, the sacred boundary of Gokarṇa appears—temple flags, trees, and a sense of sanctity.

Characters & Entities

• Caṇḍālī (implied)
• Gokarṇa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Past karma shapes one’s path, yet the tīrtha remains reachable—even through hardship—pointing to grace mediated by sacred geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gokarṇa-kṣetra (the sacred region of Gokarṇa).

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; begging from crowds implicitly evokes the dharma of giving (dāna) to the needy.