Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तस्य राजकुमारस्य ब्राह्मणैः स वणिक्पतिः । संस्कारान्कारयामास स्वपुत्रस्यापि विस्तरात्

Transliteration

tasya rājakumārasya brāhmaṇaiḥ sa vaṇikpatiḥ | saṃskārānkārayāmāsa svaputrasyāpi vistarāt

Translation

ସେଇ ରାଜକୁମାର ପାଇଁ ସେ ବଣିକ୍ପତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାର କରାଇଲେ; ଏବଂ ନିଜ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ବିଧିପୂର୍ବକ ବିସ୍ତାରରେ କରାଇଲେ।

Word by Word

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• राजकुमारस्य: of the prince
• राजकुमारस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राज + कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः कुमारः)

• ब्राह्मणैः: by Brahmins
• ब्राह्मणैः: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वणिक्पतिः: the merchant-lord
• वणिक्पतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वणिक् + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वणिजः पतिः)

• संस्कारान्: rites/sacraments
• संस्कारान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संस्कार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• कारयामास: caused (them) to be performed
• कारयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) (णिच् causative)
• Form: लिट् (Periphrastic Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोगः ‘caused to be done’

• स्वपुत्रस्य: of his own son
• स्वपुत्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्व + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य पुत्रः)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात ‘also’

• विस्तरात्: in detail/at length
• विस्तरात्: Adverbial (Manner/प्रकार)
• Type: Noun
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘in detail/at length’

Speaker

Sūta (contextual continuation)

Visual Art Cues

Scene: The merchant-lord sponsors brāhmaṇas to conduct saṃskāras for the prince and his own son, with ritual implements, fire, and orderly proceedings.

Characters & Entities

• Bhadrāyu
• Sunaya
• Vaṇikpati (merchant-lord)
• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Gṛhastha-dharma includes ensuring proper saṃskāras—ritual formation that supports ethical life and social order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse emphasizes dharmic rites (saṃskāras).

What ritualistic prescription is mentioned?

Saṃskāras (rites of passage) performed by brāhmaṇas for the boys, conducted properly and in detail.