Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18
Devanagari script
स निर्दशो राजपुत्रः स्पृष्टपूर्वो गरेण यत् । तेनावाप महाक्लेशं क्रंदमानो दिवानिशम्
Transliteration
sa nirdaśo rājaputraḥ spṛṣṭapūrvo gareṇa yat | tenāvāpa mahākleśaṃ kraṃdamāno divāniśam
Translation
ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ବିଷସ୍ପର୍ଶ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ନିର୍ଦୋଷ ରାଜପୁତ୍ର ମହାକ୍ଲେଶରେ ପଡ଼ି, ଦିନରାତି ନିରନ୍ତର କାନ୍ଦୁଥିଲା।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
निर्दशःten years old
निर्दशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्दश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjective)
राजपुत्रःprince
राजपुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः पुत्रः)
स्पृष्टपूर्वःpreviously touched/affected
स्पृष्टपूर्वः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्पृष्ट (√स्पृश् धातु) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘स्पृष्ट’; तत्पुरुष (पूर्वं स्पृष्टः)
गरेणby poison
गरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
यत्since/that (relative)
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक (relative particle)
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अवापattained/experienced
अवाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
महाक्लेशम्great suffering
महाक्लेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + क्लेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मधारय (महान् क्लेशः)
क्रन्दमानःcrying
क्रन्दमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√क्रन्द् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दिवानिशम्day and night
दिवानिशम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा + निशा (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; द्वन्द्व-समास (दिवा च निशा च) → अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial usage)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)
Visual Art Cues
Scene: A royal chamber: an infant prince writhes and cries incessantly, attendants distressed; the atmosphere is heavy with fear of poison’s unseen force.
Characters & Entities
P
Prince (unnamed)FAQs
Adharmic acts can spread suffering beyond the immediate victim, harming even the innocent; compassion and restraint are central to dharma.
None.
None.