Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

श्रीगुरुरुवाच राजन्भवसहस्रेषु भवता परिधावता । संचितानि दुरन्तानि संति पापान्यनेकशः

Transliteration

śrīgururuvāca rājanbhavasahasreṣu bhavatā paridhāvatā | saṃcitāni durantāni saṃti pāpānyanekaśaḥ

Translation

ଶ୍ରୀଗୁରୁ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ହଜାର ହଜାର ଜନ୍ମରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ତୁମେ, ଶୋଷିବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ ଏମିତି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସଂଖ୍ୟ ପାପ ସଞ୍ଚୟ କରିଛ।

Word by Word

• श्रीगुरुः: the revered teacher
• श्रीगुरुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारय-समास (श्रीमान् गुरु:)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• भवसहस्रेषु: in thousands of births
• भवसहस्रेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भव + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भवानां सहस्राणि/भवस्य सहस्राणि)

• भवता: by you
• भवता: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3/करण), एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम

• परिधावता: (while) running about
• परिधावता: Karta (Agent as participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: परि + √धाव् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; ‘परिधावन्’ = running about

• संचितानि: accumulated
• संचितानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + √चि (धातु) + चित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP) विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• दुरन्तानि: hard to overcome, formidable
• दुरन्तानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुरन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण

• सन्ति: are
• सन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• पापानि: sins
• पापानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• अनेकशः: many times, in many ways
• अनेकशः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनेकशः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/प्रमाणवाचक (in many ways/many times)

Speaker

Śrī Guru (sage/teacher)

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (king/seeker)

Visual Art Cues

Scene: The guru addresses the king with compassionate gravity, gesturing as if indicating a long chain of births; the disciple listens with bowed head, the earlier wonder turning into sober reflection.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Karmic residues can span many lifetimes; therefore purification requires authentic spiritual instruction and sustained practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not yet; the guru is introducing the karmic background that leads to the remedy taught later.