Adhyaya 89
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 89

Adhyaya 89

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଏକ ରାଜାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହନ୍ତି ଯେ ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ପୂତିକେଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ସ୍ଥଳର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଆଧାରକଥାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ—ଜାମ୍ବବାନ ଲୋକହିତାର୍ଥେ ସେଠାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଜା ପ୍ରସେନଜିତ ଓ ତାଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ସହ ଜଡିତ ମଣିର କଥା ଆସେ; ରତ୍ନଟି ବଳପୂର୍ବକ ଖୋଲିନେଲେ କିମ୍ବା ଫେଙ୍କିଦେଲେ ଘାଉ ହେଲା। ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ତପସ୍ୟାରେ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରି ସେ ‘ନିର୍ବ୍ରଣ’ (ଘାଉ-ରହିତ) ହେଲେ—ଏହା ତୀର୍ଥର ଚିକିତ୍ସାଶକ୍ତିକୁ ସୂଚାଏ। ତାପରେ ବିଧି କୁହାଯାଏ—ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ବିଶେଷକରି କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ନିୟମିତ ଆରାଧନା କରୁଥିବା ଲୋକ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ—ଏମିତି ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ପୁରାଣୀୟ ନୀତିକ କାରଣ-କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବ ପ୍ରକାଶିତ।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र पूतिकेश्वरमुत्तमम् । नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापक्षयंकरम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ତାପରେ ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ସର୍ବପାପକ୍ଷୟକର ଉତ୍ତମ ପୂତିକେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

Verse 2

स्थापितं जाम्बुवन्तेन लोकानां तु हितार्थिना । राजा प्रसेनजिन्नाम तस्यां वक्षस्थलान्मणौ

ଲୋକମଙ୍ଗଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜାମ୍ବବାନ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ପ୍ରସେନଜିତ୍ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଏକ ମଣି ଥିଲା।

Verse 3

समुत्क्षिप्ते तु तेनैव सपूतिरभवद्व्रणः । तत्र तीर्थे तपस्तप्त्वा निर्व्रणः समजायत

ତାହାକୁ ସେ ନିଜେ ବଳପୂର୍ବକ ଉଠାଇ ନେଲାବେଳେ ପୁୟଯୁକ୍ତ ଘା ହେଲା। କିନ୍ତୁ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ତପ କରି ସେ ଘା-ରହିତ ହେଲା।

Verse 4

तेन तत्स्थापितं लिङ्गं पूतिकेश्वरमुत्तमम् । यस्तत्र मनुजो भक्त्या स्नायाद्भरतसत्तम

ତେଣୁ ସେ ସେଠାରେ ଉତ୍ତମ ‘ପୂତିକେଶ୍ୱର’ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେ କେହି ସେଠାରେ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରେ—

Verse 5

सर्वान्कामानवाप्नोति सम्पूज्य परमेश्वरम् । कृष्णाष्टम्यां चतुर्दश्यां सर्वकालं नराधिप । येऽर्चयन्ति सदा देवं ते न यान्ति यमालयम्

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ପୂଜା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ହେ ନରାଧିପ! କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ହେଉ କି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି କାଳରେ—ଯେମାନେ ସଦା ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଯମାଳୟକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 89

। अध्याय

ଏହିପରି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।