Adhyaya 81
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 81

Adhyaya 81

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଋଷି ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବରୁଣେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ବରୁଣ କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଆଦି ତପସ୍ୟାରେ ଗିରିଜାନାଥ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ ବୋଲି ମହିମା କୁହାଯାଏ। ଅଧ୍ୟାୟରେ ତୀର୍ଥବିଧି ଦିଆଯାଇଛି—ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନଙ୍କ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ, ଭକ୍ତିରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ପରମ ଗତି ମିଳେ। ପରେ ଦାନର ବିଶେଷ ଉପଦେଶ—କୁଣ୍ଡିକା/ବର୍ଧନୀ କିମ୍ବା ବଡ଼ ଜଳପାତ୍ରକୁ ଅନ୍ନ ସହିତ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ; ଏହାର ଫଳ ଦ୍ୱାଦଶବର୍ଷୀୟ ସତ୍ରଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ନଦାନ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରୀତିକର ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ସୁସଂସ୍କୃତ ଭାବରେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ଲୋକ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବରୁଣପୁରୀରେ ବସନ୍ତି; ପରେ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନିତ୍ୟ ଅନ୍ନଦାତା ହୋଇ ଶତବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज वरुणेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महादेवो वरुणो नृपसत्तम

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାରାଜ! ତୁମେ ଉତ୍ତମ ବରୁଣେଶ୍ୱରକୁ ଯାଅ; ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ମହାଦେବ ବରୁଣ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ।

Verse 2

पिण्याकशाकपर्णैश्च कृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः । आराध्य गिरिजानाथं ततः सिद्धिं परां गतः

ପିଣ୍ୟାକ, ଶାକ ଓ ପତ୍ରଦ୍ୱାରା, ଏବଂ କୃଚ୍ଛ୍ର-ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଆଦି ବ୍ରତ-ତପସ୍ୟାରେ ଗିରିଜାନାଥଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି, ପରେ ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲା।

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । पूजयेच्छङ्करं भक्त्या स याति परमां गतिम्

ଯେ ଲୋକ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ପରେ ଭକ୍ତିରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ।

Verse 4

कुण्डिकां वर्धनीं वापि महद्वा जलभाजनम् । अन्नेन सहितं पार्थ तस्य पुण्यफलं शृणु

ଛୋଟ କୁଣ୍ଡିକା ହେଉ କି ବଡ଼ ପାତ୍ର ହେଉ କି ମହା ଜଳଭାଣ୍ଡ—ଅନ୍ନ ସହିତ ଦାନ କଲେ, ହେ ପାର୍ଥ, ସେହି ଦାନର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।

Verse 5

यत्फलं लभते मर्त्यः सत्रे द्वादशवार्षिके । तत्फलं समवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

ଦ୍ୱାଦଶବର୍ଷୀୟ ସତ୍ରଯଜ୍ଞରେ ମର୍ତ୍ୟ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଏ, ସେହି ଫଳ ଏହି ଦାନଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପାଏ; ଏଠାରେ ସନ୍ଦେହ କିମ୍ବା ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

Verse 6

सर्वेषामेव दानानामन्नदानं परं स्मृतम् । सद्यः प्रीतिकरं तोयमन्नं च नृपसत्तम

ସମସ୍ତ ଦାନମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ନଦାନକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି ସ୍ମୃତି କହେ। ଜଳ ଓ ଅନ୍ନ ତୁରନ୍ତ ତୃପ୍ତି ଓ ପ୍ରୀତି ଦେଇଥାଏ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 7

तत्रतीर्थे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । वरुणस्य पुरे वासो यावदाभूतसंप्लवम्

ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଭାବିତାତ୍ମା, ସଂଯମୀ ପୁରୁଷମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ବରୁଣଙ୍କ ପୁରୀରେ ବାସ ମିଳେ।

Verse 8

पश्चात्पूर्णे ततः काले मर्त्यलोके प्रजायते । अन्नदानप्रदो नित्यं जीवेद्वर्षशतं नरः

ନିୟତ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଅନ୍ନଦାନରେ ସଦା ନିରତ ସେ ନର ଶତବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ ରହେ।

Verse 81

। अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟ (ଅଧ୍ୟାୟ-ଚିହ୍ନ)।