Adhyaya 76

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र पारेश्वरमनुत्तमम् । पराशरो महात्मा वै नर्मदायास्तटे शुभे

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ତାପରେ ଅନୁତ୍ତମ ପାରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଶୁଭ ନର୍ମଦା-ତଟରେ ମହାତ୍ମା ପରାଶର (ତପ/ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରିଥିଲେ)।

Verse 2

तपश्चचार विपुलं पुत्रार्थं पाण्डुनन्दन । हिमवद्दुहिता तेन गौरी नारायणी नृप

ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ! ପୁତ୍ରଲାଭ ପାଇଁ ସେ ବିପୁଳ ତପ କଲେ; ହେ ନୃପ! ସେହି ତପରେ ହିମବାନଙ୍କ କନ୍ୟା ଗୌରୀ ନାରାୟଣୀ ପ୍ରସନ୍ନ/ଆହୂତ ହେଲେ।

Verse 3

तोषिता परया भक्त्या नर्मदोत्तरके तटे । तस्य तुष्टा महादेवी शङ्करार्धाङ्गधारिणी

ନର୍ମଦାର ଉତ୍ତର ତଟରେ ତାହାର ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଶଙ୍କରାର୍ଧାଙ୍ଗଧାରିଣୀ ମହାଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।

Verse 4

भोभो ऋषिवर श्रेष्ठ तुष्टाहं तव भक्तितः । वरं याचय मे विप्र पराशर महामते

ଦେବୀ କହିଲେ— ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିବର! ତୁମ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ହେ ବିପ୍ର, ହେ ମହାମତି ପରାଶର! ମୋ ପାଖରୁ ବର ଯାଚନା କର।

Verse 5

पराशर उवाच । परितुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । देहि पुत्रं भगवति सत्यशौचगुणान्वितम्

ପରାଶର କହିଲେ— ହେ ଦେବୀ, ଯଦି ଆପଣ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ବର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ତେବେ ହେ ଭଗବତୀ! ସତ୍ୟ ଓ ଶୌଚଗୁଣଯୁକ୍ତ ଏକ ପୁତ୍ର ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 6

वेदाभ्यसनशीलं हि सर्वशास्त्रविशारदम् । तीर्थे चात्र भवेद्देवि सन्निधानवरेण तु

(ଏପରି ପୁତ୍ର) ଦିଅନ୍ତୁ—ଯେ ବେଦାଭ୍ୟାସରେ ନିରତ ଓ ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିଶାରଦ ହେଉ। ଏବଂ ହେ ଦେବୀ, ଆପଣଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନ-ବରରେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଆପଣଙ୍କ ନିତ୍ୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ରହୁ।

Verse 7

लोकोपकारहेतोश्च स्थीयतां गिरिनन्दिनि । पराशराभिधानेन नर्मदादक्षिणे तटे

ଲୋକକଲ୍ୟାଣ ନିମିତ୍ତେ, ହେ ଗିରିନନ୍ଦିନୀ! ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ‘ପରାଶରା’ ନାମରେ ଏଠାରେ ସ୍ଥିର ଭାବେ ବିରାଜିତ ହୁଅନ୍ତୁ।

Verse 8

श्रीदेव्युवाच । एवं भवतु ते विप्र तत्रैवान्तरधीयत । पराशरो महात्मा वै स्थापयामास पार्वतीम्

ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ର, ତଥାସ୍ତୁ; ମୁଁ ଏଠିଏ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେବି। ତାପରେ ମହାତ୍ମା ପରାଶର ସେଠାରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 9

शङ्करं स्थापयामास सुरासुरनमस्कृतम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च देवानां तु दुरासदम्

ସେ ଦେବାସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ—ଯିଏ ଅଛେଦ୍ୟ, ଅପ୍ରତର୍କ୍ୟ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁରାସଦ।

Verse 10

पराशरो महात्मा वै कृतार्थो ह्यभवन्नृप

ହେ ନୃପ, ମହାତ୍ମା ପରାଶର ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ କୃତାର୍ଥ ହେଲେ।

Verse 11

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिः प्रयतमानसः । स्त्र्यथवा पुरुषो वापि कामक्रोधविवर्जितः

ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ଯେ କେହି ଭକ୍ତିରେ ଯାଏ—ଶୁଚି, ସଂଯତମନ—ସ୍ତ୍ରୀ ହେଉ କି ପୁରୁଷ, କାମ-କ୍ରୋଧବିହୀନ ହୋଇ,

Verse 12

माघे चैत्रेऽथ वैशाखे श्रावणे नृपनन्दन । मासि मार्गशिरे चैव शुक्लपक्षे तु सर्वदा

ହେ ନୃପନନ୍ଦନ, ମାଘ, ଚୈତ୍ର, ବୈଶାଖ ଓ ଶ୍ରାବଣରେ—ଏବଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ମଧ୍ୟ—ସଦା ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ (ବିଶେଷତଃ),

Verse 13

तत्र गत्वा शुभे स्थाने नर्मदादक्षिणे तटे

ସେଠାକୁ ଯାଇ ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ ତଟର ସେଇ ଶୁଭ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିବା।

Verse 14

उपोष्य परया भक्त्या व्रतमेतत्समाचरेत् । रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपदानं स्वशक्तितः

ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଉପବାସ କରି ଏହି ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବା; ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି ସ୍ୱଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦୀପଦାନ କରିବା।

Verse 15

गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कामक्रोधविवर्जितः । प्रभाते विमले प्राप्ते द्विजाः पूज्याः स्वशक्तितः

କାମ-କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ବାଦ୍ୟ ସହ; ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭାତ ଆସିଲେ ସ୍ୱଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ (ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ) ପୂଜିବା।

Verse 16

सम्पूज्य ब्राह्मणान् पार्थ धनदानहिरण्यतः । वस्त्रेण छत्रदानेन शय्याताम्बूलभोजनैः

ହେ ପାର୍ଥ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜି ଧନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ବସ୍ତ୍ର, ଛତ୍ରଦାନ, ଶୟ୍ୟା, ତାମ୍ବୂଳ ଓ ଭୋଜନ ଦାନ କରିବା।

Verse 17

प्रीणयेन्नर्मदातीरे ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान् । श्राद्धं कार्यं नृपश्रेष्ठ आमैः पक्वैर्जलेन च

ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନର୍ମଦାତୀରେ ପ୍ରଶଂସିତ ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିବା; ଏବଂ କାଚା-ପକା ଅର୍ପଣ ଓ ଜଳ ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା।

Verse 18

स्त्रीणां चैव तु शूद्राणामामश्राद्धं प्रशस्यते । आमं चतुर्गुणं देयं ब्राह्मणानां युधिष्ठिर

ନାରୀମାନଙ୍କ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆମ (ଅପକ୍ୱ) ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାନ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ। କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେଇ ଆମ ଦାନ ଚାରିଗୁଣ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 19

वेदोक्तेन विधानेन द्विजाः पूज्याः प्रयत्नतः । हस्तमात्रैः कुशैश्चैव तिलैश्चैवाक्षतैर्नृप

ବେଦୋକ୍ତ ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ହେ ନୃପ, କେବଳ ଏକ ମୁଠି କୁଶ, ତିଳ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସତ୍କାର ହୁଏ।

Verse 20

विप्रा उदङ्मुखाः कार्याः स्वयं वै दक्षिणामुखः । दर्भेषु निक्षिपेदन्नमित्युच्चार्य द्विजाग्रतः

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତରମୁଖ କରି ବସାଇବା ଉଚିତ, ଏବଂ କର୍ତ୍ତା ନିଜେ ଦକ୍ଷିଣମୁଖ ରହିବେ। ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦର୍ଭା ଉପରେ ଅନ୍ନ ରଖି ‘ମୁଁ ଅନ୍ନ ରଖୁଛି’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।

Verse 21

प्रेता यान्तु परे लोके तीर्थस्यास्य प्रभावतः । पापं मे प्रशमं यातु एतु वृद्धिं शुभं सदा

‘ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ପ୍ରେତମାନେ ପରଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ମୋ ପାପ ଶାନ୍ତ ହେଉ; ଶୁଭ ସମୃଦ୍ଧି ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।’

Verse 22

वृद्धिं यातु सदा वंशो ज्ञातिवर्गो द्विजोत्तम । एवमुच्चार्य विप्राय दानं देयं स्वशक्तितः

‘ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଆମ ବଂଶ ଓ ଜ୍ଞାତିବର୍ଗ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।’ ଏମିତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 23

गोभूतिसहिरण्यादि चान्नं वस्त्रं स्वशक्तितः । दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ पारेश्वरवराश्रमे

ହେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମରେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଗୋ, ଭୂମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଦି ଏବଂ ଅନ୍ନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 24

ये शृण्वन्ति परं भक्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः

ଯେମାନେ ଏହାକୁ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 76

। अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟ (ସମାପ୍ତି-ସୂଚକ ଶୀର୍ଷକ)।