Adhyaya 75
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 75

Adhyaya 75

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ‘ଶଙ୍ଖଚୂଡ’ ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଶଙ୍ଖଚୂଡ ସେଠାରେ ନିବାସ କରୁଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ) ଭୟରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ସେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି—ଏହି କାରଣ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ତାପରେ ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧି—ଶୁଚି ହୋଇ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଯାଇ, କ୍ଷୀର, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ଆଦି ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟରେ କ୍ରମେ ଶଙ୍ଖଚୂଡଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରିବା ଏବଂ ଦେବସମ୍ମୁଖରେ ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରଶଂସିତ ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଦଧିଭକ୍ତ ଆଦି ଅନ୍ନଦାନରେ ତୃପ୍ତ କରି, ଶେଷରେ ଗୋଦାନ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଏ; ଏହାକୁ ସର୍ବପାପନାଶକ ପାବନ କର୍ମ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି। ଶେଷରେ ବିଶେଷ ଫଳଶ୍ରୁତି—ଏହି ତୀର୍ଥରେ ସର୍ପଦଂଶରେ ପୀଡିତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଯେ ତୃପ୍ତ/ପ୍ରସନ୍ନ କରେ, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ବଚନାନୁସାରେ ପରମ ଲୋକ ପାଏ; ଏଭଳି ତୀର୍ଥ, କରୁଣା ଓ ମୋକ୍ଷଫଳର ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम् । शङ्खचूडस्य नाम्ना वै प्रसिद्धं भूमिमण्डले

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଏକ ପରମ ଶୋଭନ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ‘ଶଙ୍ଖଚୂଡ’ ନାମରେ ଭୂମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 2

शङ्खचूडः स्वयं तत्र संस्थितः पाण्डुनन्दन । वैनतेयभयात्पार्थ सुखदनर्मदातटे

ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ହେ ପାର୍ଥ! ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ) ଭୟରୁ ଶଙ୍ଖଚୂଡ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ, ସୁଖଦ ନର୍ମଦାତଟରେ ବସିଥିଲା।

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिर्भूत्वा समाहितः । स्नापयेच्छङ्खचूडं तु क्षीरक्षौद्रेण सर्पिषा

ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ ଭକ୍ତିସହ ଶୁଚି ହୋଇ ଏକାଗ୍ର ହୁଏ, ସେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ (ଦେବ/ଲିଙ୍ଗ)କୁ କ୍ଷୀର, ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଉ।

Verse 4

रात्रौ जागरणं कुर्याद्देवस्याग्रे नराधिप । दधिभक्तेन सम्पूज्य ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान् । गोप्रदाने द्विजेन्द्रोऽयं सर्वपापक्षयंकरः

ହେ ନରାଧିପ! ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦଧିଭକ୍ତ (ଦହି-ଭାତ/ଅନ୍ନ)ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ଗୋଦାନ କଲେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧି ସମସ୍ତ ପାପକୁ କ୍ଷୟ କରେ।

Verse 5

तस्मिंस्तीर्थे तु यः पार्थ सर्पदष्टं प्रतर्पयेत् । स याति परमं लोकं शङ्करस्य वचो यथा

ହେ ପାର୍ଥ! ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ ସର୍ପଦଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ତୃପ୍ତ କରି ସେବା କରେ, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ବଚନ ଅନୁସାରେ ପରମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।