
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ “ଅଗସ୍ତ୍ୟେଶ୍ୱର” ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ପାପକ୍ଷୟ ଓ ନୈତିକ ଦୋଷନିବାରଣ ପାଇଁ ସ୍ଥାନାଧାରିତ ସାଧନ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ବିଧି ହେଉଛି ତୀର୍ଥସ୍ନାନ; ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପରି ମହାପାତକରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ସମୟନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଅଛି—କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସ୍ନାନ କରିବା; ଏଭଳି କାଳ-ଦେଶ-କ୍ରିୟା ଏକ ଧାର୍ମିକ ନିୟମରେ ଏକତ୍ର ହୁଏ। ପରେ ସମାଧିସ୍ଥ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ ଘୃତରେ ଦେବଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଦାନବିଧିରେ ଧନ, ପାଦୁକା, ଛତା, ଘୃତକମ୍ବଳ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନ୍ନଦାନ—ଏହାଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟଫଳ ବହୁଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି—ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କେବଳ ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ; ନିୟମ, ଭକ୍ତି ଓ ଦାନର ସମନ୍ୱୟରେ ଶୁଦ୍ଧି ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । नराणां पापनाशाय अगस्त्येश्वरमुत्तमम्
ଶ୍ରୀମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ତାପରେ ସେହି ପରମଶୋଭନ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାପନାଶ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଅଗସ୍ତ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।
Verse 2
तत्र स्नात्वा नरो राजन्मुच्यते ब्रह्महत्यया । कार्त्तिकस्य तु मासस्य कृष्णपक्षे चतुर्दशी
ହେ ରାଜନ୍! ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ବିଶେଷତଃ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ।
Verse 3
घृतेन स्नापयेद्देवं समाधिस्थो जितेन्द्रियः । एकविंशतिकुलोपेतो च्यवेदैश्वरात्पदात्
ସମାଧିସ୍ଥ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ସାଧକ ଦେବଙ୍କୁ ଘୃତଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ (ଅଭିଷେକ) କରାଉ। ଏହାରେ ଏକୋଇଶି କୁଳର ଉଦ୍ଧାରକ ପୁଣ୍ୟ ଲଭି ସେ ଐଶ୍ୱର୍ୟପଦରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ ନାହିଁ।
Verse 4
धनं चोपानहौ छत्रं दद्याच्च घृतकम्बलम् । भोजनं चैव सर्वेषां सर्वं कोटिगुणं भवेत्
ଧନ, ପାଦରକ୍ଷା, ଛତା ଏବଂ ଘୃତରେ ଭିଜା କମ୍ବଳ ଦାନ କରୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅ; ଏହା ସବୁ ପୁଣ୍ୟରେ କୋଟିଗୁଣ ହୁଏ।
Verse 64
। अध्याय
॥ ଇତି ଅଧ୍ୟାୟ-ସମାପ୍ତି-ସୂଚକ ॥