Adhyaya 63
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 63

Adhyaya 63

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ରାଜଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି—ଅଗସ୍ତ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମୀପରେ ନର୍ମଦା-ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁମାରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ଯାଅ। ପୂର୍ବକାଳରେ ଷଣ୍ମୁଖ (ସ୍କନ୍ଦ) ସେଠାରେ ତୀବ୍ର ଭକ୍ତିରେ ଆରାଧନା କରି ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ; ଦେବସେନାର ନାୟକ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଦମନ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ନର୍ମଦାରେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀର୍ଥ ଭାବେ ଘୋଷିତ। ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ନିୟମ—ଏକାଗ୍ର ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ ସହିତ ଆସିବା; ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀରେ ବିଶେଷ ବ୍ରତ। ଗିରିଜାନାଥ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଦହି, କ୍ଷୀର ଓ ଘୃତରେ ଅଭିଷେକ, ଭକ୍ତିଗୀତ ଗାନ, ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ପିଣ୍ଡଦାନ—ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ କରିବା ଉତ୍ତମ। ଫଳଶ୍ରୁତି—ସେଠାରେ ଯାହା ଦାନ ହୁଏ ତାହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ଏହି ତୀର୍ଥ ସର୍ବତୀର୍ଥମୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ; କୁମାର ଦର୍ଶନରୁ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଶେଷରେ କୁହାଯାଏ—ଏହି ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସେଠାରେ ଯେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ; ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସତ୍ୟ ଘୋଷଣା।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र कुमारेश्वरमुत्तमम् । प्रसिद्धं सर्वतीर्थानामगस्त्येश्वरसन्निधौ

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉତ୍ତମ କୁମାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେ ଅଗସ୍ତ୍ୟେଶ୍ୱର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 2

षण्मुखेन पुरा तात सर्वपातकनाशनम् । आराध्य परया भक्त्या सिद्धिः प्राप्ता नराधिप

ହେ ତାତ, ପୂର୍ବକାଳରେ ସର୍ବ ପାତକନାଶକ ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଆରାଧନା କରି, ହେ ନରାଧିପ, ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 3

देवसैन्याधिपो जातः सर्वशत्रुनिबर्हणः । उग्रतेजा महात्मासौ संजातस्तीर्थसेवनात्

ତୀର୍ଥସେବନରୁ ସେ ଉଗ୍ରତେଜା ମହାତ୍ମା ଦେବସେନାଧିପ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରୁଥିବା ନାଶକ ହେଲେ।

Verse 4

तदाप्रभृति तत्तीर्थं संजातंनर्मदातटे । तत्र तीर्थे तु यो गत्वा एकचित्तो जितेन्द्रियः

ସେହି ସମୟରୁ ସେ ତୀର୍ଥ ନର୍ମଦାତଟରେ ସଂଜାତ ହେଲା। ଯେ କେହି ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ ଏକଚିତ୍ତ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ…

Verse 5

कार्त्तिकस्य चतुर्दश्यामष्टम्यां च विशेषतः । स्नापयेद्गिरिजानाथं दधिदुग्धेन सर्पिषा

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଦହି, ଦୁଧ ଓ ଘିଅରେ ଗିରିଜାନାଥ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସ୍ନାନ/ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 6

गीतं तत्र प्रकर्तव्यं पिण्डदानं यथाविधि । ब्राह्मणैः श्रोत्रियैः पार्थ षट्कर्मनिरतैः शुभैः

ସେଠାରେ ଭଜନ-କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ବିଧିମତେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଦେବା ଉଚିତ—ଶୁଭ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ଷଟ୍କର୍ମନିରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ।

Verse 7

यत्किंचिद्दीयते तत्र अक्षयं पाण्डुनन्दन । सर्वतीर्थमयं तीर्थ निर्मितं शिखिना नृप

ସେଠାରେ ଯାହା କିଛି ଦାନ ଦିଆଯାଏ ତାହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ। ସେ ତୀର୍ଥ ସର୍ବତୀର୍ଥମୟ—ଶିଖିନ (କୁମାର/ସ୍କନ୍ଦ) ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ହେ ନୃପ।

Verse 8

एतत्ते सर्वमाख्यातं कुमारेश्वरजं फलम् । कुमारदर्शनात्पुण्यं प्राप्यते पाण्डुनन्दन

ଏହି ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଗଲା—କୁମାରେଶ୍ୱରଜ ଫଳ। କୁମାରଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ।

Verse 9

मृतः स्वर्गमवाप्नोति सत्यमीश्वरभाषितम्

ଯେ (ସେଠାରେ) ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଏହା ସତ୍ୟ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଉକ୍ତି।

Verse 63

। अध्याय

॥ ଅଧ୍ୟାୟ ॥