Adhyaya 60

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । भूयोऽप्यहं प्रवक्ष्यामि आदित्येश्वरमुत्तमम् । सर्वदुःखहरं पार्थ सर्वविघ्नविनाशनम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥ! ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ପରମ ଆଦିତ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି; ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ହରନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ନାଶ କରନ୍ତି।

Verse 2

आयुःश्रीवर्द्धनं नित्यं पुत्रदं स्वर्गदं शिवम् । यस्य तीर्थस्य चान्यानि तीर्थानि कुरुनन्दन

ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ସେଇ ତୀର୍ଥ ନିତ୍ୟ ଆୟୁ ଓ ଶ୍ରୀ ବୃଦ୍ଧିକର, ପୁତ୍ର ଓ ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ, ଶିବମଙ୍ଗଳମୟ; ତାହାରେ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଫଳ ମଧ୍ୟ ସମାହିତ।

Verse 3

नालभन्त श्रियं नाके मर्त्ये पातालगोचरे । कुरुक्षेत्रं गया गङ्गा नैमिषं पुष्करं तथा

ସ୍ୱର୍ଗରେ, ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ କିମ୍ବା ପାତାଳଗୋଚର ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶ୍ରୀ ମିଳେ ନାହିଁ; କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଗୟା, ଗଙ୍ଗା, ନୈମିଷ ଓ ପୁଷ୍କର ମଧ୍ୟ ତାହା ସମ ନୁହେଁ।

Verse 4

वाराणसी च केदारं प्रयागं रुद्रनन्दनम् । महाकालं सहस्राक्षं शुक्लतीर्थं नृपोत्तम

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ବାରାଣସୀ, କେଦାର, ପ୍ରୟାଗ, ରୁଦ୍ରନନ୍ଦନ, ମହାକାଳ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଓ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ (ତାହାର) ମହିମା ସମ ନୁହେଁ।

Verse 5

रवितीर्थस्य सर्वाणि कलां नार्हन्ति षोडशीम् । रवितीर्थे हि यद्वृत्तं तच्छृणुष्व नृपोत्तम

ରବିତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟର ଷୋଡଶାଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ରବିତୀର୍ଥରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହା ଶୁଣ।

Verse 6

स्नेहात्ते कथयिष्यामि वार्द्धकेनातिपीडितः । शृण्वन्तु ऋषयः सर्वे तपोनिष्ठा महौजसः

ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହବଶେ, ବାର୍ଧକ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏହା କହିବି। ତପୋନିଷ୍ଠ ଓ ମହାତେଜସ୍ବୀ ସମସ୍ତ ଋଷି ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 7

श्रुतं मे रुद्रसांनिध्ये नन्दिस्कन्दगणैः सह । पार्वत्या पृष्टः शम्भुश्च रवितीर्थस्य यत्फलम्

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ, ନନ୍ଦୀ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଶୁଣିଛି—ପାର୍ବତୀ ପଚାରିଲେ ଶମ୍ଭୁ ରବିତୀର୍ଥର ଫଳ କହିଥିଲେ।

Verse 8

शम्भुना च यदाख्यातं गिरिजायाः ससम्भ्रमम् । तत्सर्वमेकचित्तेन रुद्रोद्गीतं श्रुतं मया

ଶମ୍ଭୁ ଗିରିଜାଙ୍କୁ ସମ୍ଭ୍ରମସହ କହିଥିବା ସବୁ—ରୁଦ୍ର ଯାହା ଉଦ୍ଗୀତ କରିଥିଲେ—ସେ ସମସ୍ତକୁ ମୁଁ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଶୁଣିଛି।

Verse 9

तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु यत्नेन पाण्डव । दुर्भिक्षोपहता विप्रा नर्मदां तु समाश्रिताः

ସେହି କଥା ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ କହୁଛି—ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଯତ୍ନରେ ଶୁଣ। ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ପୀଡିତ ବିପ୍ରମାନେ ନର୍ମଦା ତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

Verse 10

उद्दालको वशिष्ठश्च माण्डव्यो गौतमस्तथा । याज्ञवल्क्योऽथ गर्गश्च शाण्डिल्यो गालवस्तथा

ସେଠାରେ ଉଦ୍ଦାଲକ, ବଶିଷ୍ଠ, ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଓ ଗୌତମ ଥିଲେ; ଏବଂ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଗର୍ଗ, ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ଓ ଗାଲବ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 11

नाचिकेतो विभाण्डश्च वालखिल्यादयस्तथा । शातातपश्च शङ्खश्च जैमिनिर्गोभिलस्तथा

ସେଠାରେ ନାଚିକେତ, ବିଭାଣ୍ଡ ଏବଂ ବାଲଖିଲ୍ୟାଦି ଥିଲେ; ଶାତାତପ ଓ ଶଙ୍ଖ, ତଥା ଜୈମିନି ଓ ଗୋଭିଲ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 12

जैगीषव्यः शतानीकः सर्व एव समागताः । तीर्थयात्रा कृता तैस्तु नर्मदायाः समन्ततः

ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଓ ଶତାନୀକ—ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହେଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ନର୍ମଦାର ଚାରିପାଖର ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କଲେ।

Verse 13

आदित्येश्वरमायाताः प्रसङ्गादृषिपुंगवाः । वृक्षैः संछादितं शुभ्रं धवतिन्दुकपाटलैः

ପ୍ରସଙ୍ଗର ପ୍ରବାହରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଋଷିପୁଙ୍ଗବମାନେ ଆଦିତ୍ୟେଶ୍ୱରକୁ ଆସିଲେ। ଧବ, ତିନ୍ଦୁକ ଓ ପାଟଳ ବୃକ୍ଷରେ ଆବୃତ ସେ ଶୁଭ୍ର ପବିତ୍ର ଭୂମି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିଶିଲା।

Verse 14

जम्बीरैरर्जुनैः कुब्जैः शमीकेसरकिंशुकैः । तस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये सुगन्धिकुसुमाकुले

ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ସୁଗନ୍ଧିତ କୁସୁମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଜମ୍ବୀର, ଅର୍ଜୁନ, କୁବ୍ଜ, ଶମୀ, କେସର ଓ କିଂଶୁକ ବୃକ୍ଷରେ ସେ ସ୍ଥାନ ଶୋଭିତ ଥିଲା।

Verse 15

पुन्नागनालिकेरैश्च खदिरैः कल्पपादपैः । अनेकश्वापदाकीर्णं मृगमार्जारसंकुलम्

ସେ ସ୍ଥାନ ପୁନ୍ନାଗ ଓ ନାରିକେଳ, ଖଦିର ଏବଂ କଳ୍ପବୃକ୍ଷସଦୃଶ ପାଦପରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା; ଏବଂ ଅନେକ ଶ୍ୱାପଦରେ ଆକୀର୍ଣ୍ଣ, ମୃଗ ଓ ମାର୍ଜାରରେ ସଂକୁଳ ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା।

Verse 16

ऋक्षहस्तिसमाकीर्णं चित्रकैश्चोपशोभितम् । प्रविष्टा ऋषयः सर्वे वने पुष्पसमाकुले

ଭାଲୁ ଓ ହାତୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚିତ୍ରକ ଲତାରେ ଶୋଭିତ, ପୁଷ୍ପରେ ଭରିଥିବା ସେହି ବନରେ ସମସ୍ତ ଋଷି ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 17

वनान्ते च स्त्रियो दृष्ट्वा रक्ता रक्ताम्बरान्विताः । रक्तमाल्यानुशोभाढ्या रक्तचन्दनचर्चिताः

ବନର ସୀମାନ୍ତରେ ସେମାନେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣରେ ରଞ୍ଜିତ, ରକ୍ତବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ; ରକ୍ତମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଓ ରକ୍ତଚନ୍ଦନଲେପିତ।

Verse 18

रक्ताभरणसंयुक्ताः पाशहस्ता भयावहाः । तासां समीपगा दृष्टाः कृष्णजीमूतसन्निभाः

ସେମାନେ ରକ୍ତ ଆଭରଣରେ ଯୁକ୍ତ, ହାତରେ ପାଶ ଧରି ଭୟାନକ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସମୀପରେ କଳା ମେଘ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲେ।

Verse 19

महाकाया भीमवक्त्राः पाशहस्ता भयावहाः । अनावृष्ट्युपमा दृष्टा आतुराः पिङ्गलोचनाः

ସେମାନେ ମହାକାୟ, ଭୀମମୁଖ, ହାତରେ ପାଶଧାରୀ ଓ ଭୟାନକ ଥିଲେ; ଅନାବୃଷ୍ଟିର ଆପଦା ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଇ, ଆତୁର ଓ ପିଙ୍ଗଳ ନୟନବାନ୍ ଥିଲେ।

Verse 20

दीर्घजिह्वा करालास्या तीक्ष्णदंष्ट्रा दुरासदा । वृद्धा नारी कुरुश्रेष्ठ दृष्टान्या ऋषिपुंगवैः

ତେବେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଋଷିପୁଙ୍ଗବମାନେ ଆଉ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ନାରୀକୁ ଦେଖିଲେ—ଦୀର୍ଘ ଜିହ୍ୱାବତୀ, କରାଳ ମୁଖବତୀ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁକ୍ତା, ଏବଂ ନିକଟେ ଯିବାକୁ ଦୁରାସଦା।

Verse 21

ततः समीपगा वृद्धा तस्य वृन्दस्य भारत । स्वाध्यायनिरता विप्रा दृष्टास्तैः पापकर्मभिः

ତେବେ, ହେ ଭାରତ, ସେଇ ବୃଦ୍ଧା ନାରୀ ସେହି ଦଳର ସମୀପକୁ ଆସିଲା। ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସେହି ପାପକର୍ମୀମାନେ ଦେଖିଲେ।

Verse 22

ऊचुस्ते तु समूहेन ब्राह्मणांस्तपसि स्थितान् । अस्माकं स्वामिनः सर्वे तिष्ठन्ते तीर्थमध्यतः । ते प्रस्थाप्या महाभागाः सर्वथैव त्वरान्विताः

ତାପରେ ସେମାନେ ଏକାସଙ୍ଗେ ତପସ୍ୟାରେ ଅବସ୍ଥିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଆମ ସ୍ୱାମୀମାନେ ସମସ୍ତେ ତୀର୍ଥର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ହେ ମହାଭାଗମାନେ, ଆପଣମାନେ ସର୍ବଥା ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।”

Verse 23

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां सर्वे चैव त्वरान्विताः । जग्मुस्ते नर्मदाकक्षं दृष्ट्वा रेवां द्विजोत्तमाः

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସହସା ଯାତ୍ରା କଲେ। ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ ନର୍ମଦାତଟକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ରେବାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ।

Verse 24

ततः केचित्स्तुवन्त्यन्ये जय देवि नमोऽस्तु ते

ତାପରେ କେହି କେହି ସ୍ତୁତି କରିଲେ, ଅନ୍ୟେ କହିଲେ— “ଜୟ ଦେବୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।”

Verse 25

नमोऽस्तु ते सिद्धगणैर्निषेविते नमोऽस्तु ते सर्वपवित्रमङ्गले । नमोऽस्तु ते विप्रसहस्रसेविते नमोऽस्तु रुद्राङ्गसमुद्भवे वरे

ସିଦ୍ଧଗଣମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି, ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ପବିତ୍ରରେ ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସହସ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 26

नमोऽस्तु ते सर्वपवित्रपावने नमोऽस्तु ते देवि वरप्रदे शिवे । नमामि ते शीतजले सुखप्रदे सरिद्वरे पापहरे विचित्रिते

ହେ ସର୍ବପବିତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ମାତା! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବୀ, ବରପ୍ରଦାୟିନୀ, ଶିବା! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଶୀତଳ ଜଳରେ ସୁଖଦାୟିନୀ, ସରିତ୍‌ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ପାପହାରିଣୀ, ବିଚିତ୍ର ଶୋଭାରେ ଅଲଙ୍କୃତ—ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 27

अनेकभूतौघसुसेविताङ्गे गन्धर्वयक्षोरगपाविताङ्गे । महागजौघैर्महिषैर्वराहैरापीयसे तोयमहोर्मिमाले

ହେ ଦେବୀ! ଅନେକ ଭୂତସମୂହ ଯାହାଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ସୁସେବା କରେ; ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ନାଗ ଯାହାଙ୍କ ଦେହକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ମହାଗଜଦଳ, ମହିଷ ଓ ବରାହ ତୁମ ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି; ଅହୋ! ତୁମ ତରଙ୍ଗମାଳା କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ।

Verse 28

नमामि ते सर्ववरे सुखप्रदे विमोचयास्मानघपाशबद्धान्

ହେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରପ୍ରଦାୟିନୀ, ସୁଖ-କଲ୍ୟାଣଦାୟିନୀ! ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ପାପପାଶରେ ବନ୍ଧା ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର।

Verse 29

भ्रमन्ति तावन्नरकेषु मर्त्या यावत्तवाम्भो नहि संश्रयन्ति । स्पृष्टं करैश्चन्द्रमसो रवेश्चेत्तद्देवि दद्यात्परमं पदं तु

ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ଜଳର ଆଶ୍ରୟ ନେଉନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକମାନେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣସ୍ପର୍ଶିତ ତୁମ ଜଳ ଯଦି ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ, ହେ ଦେବୀ, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ପରମ ପଦ ଦିଏ।

Verse 30

अनेकसंसारभयार्दितानां पापैरनेकैरभिवेष्टितानाम् । गतिस्त्वमम्भोजसमानवक्त्रे द्वन्द्वैरनेकैरभिसंवृतानाम्

ସଂସାରର ଅନେକ ଭୟରେ ପୀଡିତ, ଅନେକ ପାପରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ହେ ପଦ୍ମସମ ମୁଖବତୀ! ଅନେକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଆବୃତ ଜନଙ୍କର ଗତି ତୁମେ, ଶରଣ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

Verse 31

नद्यश्च पूता विमला भवन्ति त्वां देवि सम्प्राप्य न संशयोऽत्र । दुःखातुराणामभयं ददासि शिष्टैरनेकैरभिपूजितासि

ହେ ଦେବୀ, ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମେ ଦୁଃଖାତୁରଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦିଅ, ଏବଂ ଅନେକ ଶିଷ୍ଟ-ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

Verse 32

विण्मूत्रदेहाश्च निमग्नदेहा भ्रमन्ति तावन्नरकेषु मर्त्याः । महाबलध्वस्ततरङ्गभङ्गं जलं न यावत्तव संस्पृशन्ति

ମଳ-ମୂତ୍ରଦୂଷିତ ଦେହଧାରୀ, ଅଧୋଗତିରେ ନିମଗ୍ନ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ନରକମାନେ ତାଉଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାବଳରେ ତରଙ୍ଗଶିଖର ଭଙ୍ଗିଯାଉଥିବା ତୁମ ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 33

म्लेच्छाः पुलिन्दास्त्वथ यातुधानाः पिबन्ति येऽंभस्तव देवि पुण्यम् । तेऽपि प्रमुच्यन्ति भयाच्च घोरात्किमत्र विप्रा भवपाशभीताः

ହେ ଦେବୀ, ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ପୁଲିନ୍ଦ ଓ ଯାତୁଧାନମାନେ ମଧ୍ୟ—ଯେ କେହି ତୁମ ପୁଣ୍ୟଜଳ ପାନ କରେ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଘୋର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତେବେ ଭବପାଶଭୀତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଏଠାରେ ଉଦ୍ଧାର ହେବାରେ କ’ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ?

Verse 34

सरांसि नद्यः क्षयमभ्युपेता घोरे युगेऽस्मिन्कलिनावसृष्टे । त्वं भ्राजसे देवि जलौघपूर्णा दिवीव नक्षत्रपथे च गङ्गा

ଏହି ଘୋର କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ ସରୋବର ଓ ନଦୀମାନେ କ୍ଷୟ ପାଆନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଜଳପ୍ରବାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନକ୍ଷତ୍ରପଥରେ ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅ।

Verse 35

तव प्रासादाद्वरदे विशिष्टे कालं यथेमं परिपालयित्वा । यास्याम मोक्षं तव सुप्रसादाद्वयं यथा त्वं कुरु नः प्रसादम्

ହେ ବିଶିଷ୍ଟ ବରଦେ, ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ଆମେ ଏହି କାଳକୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା; ଏବଂ ତୁମ ସୁପ୍ରସାଦରେ ଆମେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା। ତେଣୁ ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କର, ଆମକୁ ପ୍ରସାଦ ଦିଅ।

Verse 36

त्वामाश्रिता ये शरणं गताश्च गतिस्त्वमम्बेव पितेव पुत्रान् । त्वत्पालिता यावदिमं सुघोरं कालं त्वनावृष्टिहतं क्षिपामः

ଯେମାନେ ତୁମ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଶରଣାଗତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଗତି ତୁମେ—ସନ୍ତାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାଆ ପରି ଓ ବାପା ପରି। ତୁମ ରକ୍ଷାରେ ଅନାବୃଷ୍ଟିରେ ପୀଡିତ ଏହି ଅତି ଭୟଙ୍କର କାଳକୁ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରୁ।

Verse 37

एवं स्तुता तदा देवी नर्मदा सरितां वरा । प्रत्यक्षा सा परा मूर्तिर्ब्राह्मणानां युधिष्ठिर

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି ହେବା ପରେ, ସରିତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦେବୀ ନର୍ମଦା, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ମୂର୍ତ୍ତିରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 38

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पठन्ति ये स्तोत्रमिदं नरेन्द्र शृण्वन्ति भक्त्या परया प्रशान्ताः । ते यान्ति रुद्रं वृषसंयुतेन यानेन दिव्याम्बरभूषिताङ्गाः

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ଯେ ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ ଲୋକେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ବୃଷଭଯୁକ୍ତ ଯାନରେ ଯାଇ, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ରରେ ଭୂଷିତ ଦେହଧାରୀ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 39

ये स्तोत्रमेतत्सततं जपन्ति स्नात्वा च तोयेन तु नर्मदायाः । तेभ्योऽन्तकाले सरिदुत्तमेयं गतिं विशुद्धामचिराद्ददाति

ଯେମାନେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ସତତ ଜପ କରନ୍ତି ଏବଂ ନର୍ମଦାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତକାଳେ ଏହି ଉତ୍ତମ ସରିତା ଶୀଘ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପାବନ ଗତି ଦାନ କରେ।

Verse 40

प्रातः समुत्थाय तथा शयानो यः कीर्तयेतानुदिनं स्तवेन्द्रम् । देहक्षयं स्वे सलिले ददाति समाश्रयं तस्य महानुभाव

ପ୍ରାତଃ ଉଠି କିମ୍ବା ଶୟନାବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଯେ ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ସ୍ତବେନ୍ଦ୍ର (ସ୍ତୋତ୍ରରାଜ) କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ଦେହକ୍ଷୟ ସମୟରେ ସେଇ ମହାନୁଭାବା (ନର୍ମଦା) ତାକୁ ନିଜ ଜଳରେ ଆଶ୍ରୟ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 41

पापैर्विमुक्ता दिवि मोदमानाः सम्भोगिनश्चैव तु नान्यथा च

ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 42

प्रसन्ना नर्मदा देवी स्तोत्रेणानेन भारत । जलेनाप्यायितान् विप्रान् दक्षिणापथवाहिनी

ହେ ଭାରତ! ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦକ୍ଷିଣପଥବାହିନୀ ଦେବୀ ନର୍ମଦା ନିଜ ଜଳଦ୍ୱାରା ସେହି ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ ଓ ପୁଷ୍ଟ କଲେ।

Verse 43

अमृतत्वं तु वो दद्मि योगिभिर्यन्न गम्यते । दुर्लभं यत्सुरैः सर्वैर्मत्प्रसादाल्लभिष्यथ

ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଅମୃତତ୍ୱ ଦେଉଛି—ଯାହା ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଗମ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ; ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ତୁମେ ଏହା ଲଭିବ।

Verse 44

इति ते ब्राह्मणा राजंल्लब्धा वरमनुत्तमम् । गमिष्यन्तः प्रीतचित्ता ददृशुश्चित्रमद्भुतम्

ହେ ରାଜନ୍! ଏହିପରି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅନୁତ୍ତମ ବର ପାଇ ପ୍ରୀତଚିତ୍ତରେ ଯାତ୍ରା କଲେ ଏବଂ ଏକ ବିଚିତ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

Verse 45

श्रीमार्कण्डेय उवाच । दृष्टास्तैः पुरुषाः पार्थ नर्मदातटसंस्थिताः । स्नानदेवार्चनासक्ताः पञ्च एव महाबलाः

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥ! ସେମାନେ ନର୍ମଦାତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସ୍ନାନ ଓ ଦେବାର୍ଚ୍ଚନାରେ ଆସକ୍ତ ପାଞ୍ଚଜଣ ମହାବଳୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 46

ते दृष्टा ब्राह्मणैः सर्वैर्वेदवेदाङ्गपारगैः । संपृष्टास्तैर्महाराज यथा तदवधारय

ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ମୁଁ ଯେପରି କହୁଛି ସେପରି ବୁଝନ୍ତୁ।

Verse 47

विप्रा ऊचुः । वनान्ते स्त्रीयुगं दृष्ट्वा महारौद्रं भयावहम् । वृद्धाश्च पुरुषास्तत्र पाशहस्ता भयावहाः

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ବନର ସୀମାନ୍ତରେ ଆମେ ଦୁଇ ନାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ; ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ର ଓ ଭୟାବହ। ସେଠାରେ ବୃଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ହାତରେ ପାଶ ଧରି, ଭୟଙ୍କର।

Verse 48

दुर्धर्षा दुर्निरीक्ष्याश्च इतश्चेतश्च चञ्चलाः । व्याहरन्तः शुभां वाचं न तत्र गतिरस्ति वै

ସେମାନେ ଅଦମ୍ୟ ଓ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ କଠିନ; ଏଠୁ ସେଠୁ ଚଞ୍ଚଳଭାବେ ଘୁରୁଥିଲେ। ଶୁଭ ବାଣୀ କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାରୁ ବାହାରିବାକୁ ସତ୍ୟରେ କୌଣସି ଗତି ନଥିଲା।

Verse 49

अपरस्परयोः सर्वे निरीक्षन्तः पुनःपुनः । तैस्तु यद्वचनं प्रोक्तं तत्सर्वं कथ्यतामिति

ସମସ୍ତେ ପୁନଃପୁନଃ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ପରେ କହିଲେ—ସେମାନେ ଯାହା କିଛି କହିଥିଲେ, ସେ ସବୁ କଥା କୁହନ୍ତୁ।

Verse 50

अस्माकं पुरुषाः पञ्च तिष्ठन्ति तत्र सत्तमाः । ते प्रस्थाप्या महाभागाः सर्वथैव त्वरान्विताः

ଆମର ପାଞ୍ଚଜଣ ପୁରୁଷ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଜ୍ଜନ—ସେଠାରେ ଦାଉଁଡିଛନ୍ତି। ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରେ ଶୀଘ୍ର ପଠାଯାଉ।

Verse 51

अथ ते पुरुषाः पञ्च श्रुत्वा वाक्यमिदं शुभम् । परस्परं निरीक्षन्तो वदन्ति च पुनःपुनः

ତେବେ ସେହି ପାଞ୍ଚଜଣ ପୁରୁଷ ଏହି ଶୁଭ ବଚନ ଶୁଣି ପରସ୍ପରକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି, ପୁନଃପୁନଃ ଆପସରେ କଥା କହିଲେ।

Verse 52

क्व ते कस्य कुतो याताः किमुक्तं तैर्भयावहैः

ସେମାନେ କେଉଁଠି? ସେମାନେ କାହାର, ଏବଂ କେଉଁଠୁ ଆସିଥିଲେ? ସେହି ଭୟାବହମାନେ କ’ଣ କହିଥିଲେ?

Verse 53

पुरुषा ऊचुः । तीर्थावगाहनं सर्वैः पूर्वदक्षिणपश्चिमैः । उत्तरैश्च कृतं भक्त्या न पापं तैर्व्यपोहितम्

ପୁରୁଷମାନେ କହିଲେ—ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲୁ; ତଥାପି ଆମ ପାପ ଦୂର ହେଲା ନାହିଁ।

Verse 54

निष्पापाश्चाथ संजातास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः । शृण्वन्तु ऋषयः सर्वे वह्निकालोपमा द्विजाः

ତଥାପି ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନେ ନିଷ୍ପାପ ହେଲେ। ହେ ଅଗ୍ନି ଓ କାଳ ସମ ତେଜସ୍ବୀ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସମସ୍ତ ଋଷି ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 55

पातकानि च घोराणि यान्यचिन्त्यानि देहिनाम् । पापिष्ठेन तु चैकेन गुरुदारा निषेविता

ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କର ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଘୋର ପାତକ ରହେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମହାପାପୀ ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ସଙ୍ଗ କଲା।

Verse 56

हृतं चान्येन मित्रस्वं सुवर्णं च धनं तथा । ब्रह्महत्या महारौद्रा कृता चान्येन पातकम्

ଜଣେ ମିତ୍ରଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଧନାଦି ସମ୍ପତ୍ତି ହରଣ କଲା; ଅନ୍ୟଜଣେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା-ରୂପ ମହାପାତକ କଲା।

Verse 57

सुरापानं तु चान्यस्य संजातं चाप्यकामतः । गोवध्या चाप्यकामेन कृता चैकेन पापिना

ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅକାମତଃ ସୁରାପାନ-ପାତକ ଘଟିଲା; ଏବଂ ଜଣେ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ଅନିଚ୍ଛାରେ ଗୋବଧ କଲା।

Verse 58

अकामतोऽपि सर्वेषां पातकानि नराधिप । ब्राह्मणानां तु ते श्रुत्वा वाक्यं तद्विस्मयान्विताः

ହେ ନରାଧିପ! ଅକାମତଃ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପାତକ ଲାଗେ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେମାନେ ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 59

सद्य एव तदा जाताः पापिष्ठा गतकल्मषाः । तीर्थस्यास्य प्रभावेन नर्मदायाः प्रभावतः

ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅତି ପାପୀ ଥିବା ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କଲ୍ମଷମୁକ୍ତ ହେଲେ—ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ, ନର୍ମଦାର ପ୍ରଭାବରେ।

Verse 60

न क्वचित्पातकानां तु प्रवेशश्चात्र जायते । एवं संचित्य ते सर्वे पापिष्ठाश्च परस्परम्

ଏଠାରେ ପାତକମାନଙ୍କର କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି ସେ ସମସ୍ତ ପାପିଷ୍ଠ ଲୋକ ଏକତ୍ର ହୋଇ ପରସ୍ପର କଥା କହିଲେ।

Verse 61

चित्रभानुः स्मृतस्तैस्तु विचिन्त्य हृदये हरिम् । स्नात्वा रेवाजले पुण्ये तर्पिताः पितृदेवताः

ତେବେ ସେମାନେ ଚିତ୍ରଭାନୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ହୃଦୟରେ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପୁଣ୍ୟ ରେବାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କଲେ।

Verse 62

नत्वा तु भास्करं देवं हृदि ध्यात्वा जनार्दनम् । प्रदक्षिणं तु तं भक्त्या ज्वलन्तं जातवेदसम्

ଭାସ୍କର ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜାତବେଦସ (ଅଗ୍ନି/ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।

Verse 63

पतिताः पाण्डवश्रेष्ठ पापोद्विग्ना महीपते । सात्त्विकीं वासनां कृत्वा त्यक्त्वा रजस्तमस्तथा

ହେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ମହୀପତେ—ଯେମାନେ ପତିତ ହୋଇ ପାପରେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ବାସନା ଗଢ଼ି ରଜସ୍-ତମସ୍ ତ୍ୟାଗ କରି ଉଚ୍ଚ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନାର ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 64

हतं तैः पावके सर्वं रेवाया उत्तरे तटे । विमानस्थास्तदा दृष्टा ब्राह्मणैस्ते युधिष्ठिर

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର—ରେବାର ଉତ୍ତର ତଟରେ ସେମାନଙ୍କ କାରଣରେ ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ଦଗ୍ଧ ହେଲା; ପରେ ସେମାନେ ବିମାନସ୍ଥ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 65

आश्चर्यमतुलं दृष्टमृषिभिर्नर्मदातटे । तदाप्रभृति ते सर्वे रागद्वेषविवर्जिताः

ନର୍ମଦା ତଟରେ ଋଷିମାନେ ଅତୁଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ; ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷରହିତ ହେଲେ।

Verse 66

रवितीर्थं द्विजा हृष्टाः सेवन्ते मोक्षकाङ्क्षया । तीर्थस्यास्य च यत्पुण्यं तच्छृणुष्व नराधिप

ମୋକ୍ଷକାଙ୍କ୍ଷାରେ ହର୍ଷିତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ରବିତୀର୍ଥକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେବନ କରନ୍ତି। ହେ ନରାଧିପ, ଏହି ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟ ଶୁଣ।

Verse 67

पीडितो वृद्धभावेन भक्त्या प्रीतो नरेश्वर । उद्देशं कथयिष्यामि द्विक्रोशाभ्यन्तरे स्थितः

ହେ ନରେଶ୍ୱର, ବୃଦ୍ଧଭାବରେ ପୀଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ପ୍ରୀତ। ଦୁଇ କ୍ରୋଶ ପରିଧିଭିତରେ ଥିବା ଏହାର ସ୍ଥାନ କହିବି।

Verse 68

कुरुक्षेत्रं यथा पुण्यं रवितीर्थं श्रुतं मया । ईश्वरेण पुरा ख्यातं षण्मुखस्य नराधिप

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯେପରି ପୁଣ୍ୟ, ସେପରି ରବିତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ—ଏହିପରି ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ହେ ନରାଧିପ, ପୁରାକାଳରେ ଈଶ୍ୱର ଏହାକୁ ଷଣ୍ମୁଖ (ସ୍କନ୍ଦ)ଙ୍କୁ ପ୍ରଖ୍ୟାତ କରିଥିଲେ।

Verse 69

श्रुतं रुद्राच्च तैः सर्वैरहं तत्र समीपगः ईश्वर उवाच । मार्तण्डग्रहणे प्राप्ते ये व्रजन्ति षडानन । रवितीर्थे कुरुक्षेत्रे तुल्यमेतत्फलं लभेत्

ଏହା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ସେଠାରେ ସମୀପରେ ଥିଲି। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଷଡାନନ, ସୂର୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଯେ ରବିତୀର୍ଥକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସମାନ ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

Verse 70

स्नाने दाने तथा जप्ये होमे चैव विशेषतः । कुरुक्षेत्रे समं पुण्यं नात्र कार्या विचारणा

ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ହୋମରେ—ଏଠାର ପୁଣ୍ୟ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସମାନ; ଏଥିରେ ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

Verse 71

ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा । रवितीर्थे विशेषेण रेवा पुण्यफलप्रदा

ଗ୍ରାମରେ ହେଉ କି ଅରଣ୍ୟରେ, ନର୍ମଦା ସର୍ବତ୍ର ପବିତ୍ର; କିନ୍ତୁ ରବିତୀର୍ଥରେ ବିଶେଷଭାବେ ରେବା ମହାପୁଣ୍ୟଫଳ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 72

षष्ठ्यां सूर्यदिने भक्त्या व्यतीपाते च वै धृतौ । संक्रान्तौ ग्रहणेऽमायां ये व्रजन्ति जितेन्द्रियाः

ଷଷ୍ଠୀ ତିଥି, ରବିବାର, ବ୍ୟତୀପାତ, ଧୃତି ଯୋଗ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଗ୍ରହଣ ଓ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଯେ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 73

कामक्रोधैर्विमुक्ताश्च रागद्वेषैस्तथैव च । उपोष्य परया भक्त्या देवस्याग्रे नराधिप

କାମ-କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷରହିତ ହୋଇ, ହେ ନରାଧିପ, ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 74

रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपं देवस्य बोधयेत् । कथां वै वैष्णवीं पार्थ वेदाभ्यसनमेव च

ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି ଦୀପଦ୍ୱାରା ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା-ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ହେ ପାର୍ଥ, ବୈଷ୍ଣବୀ କଥା ଓ ବେଦାଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 75

ऋग्वेदं वा यजुर्वेदं सामवेदमथर्वणम् । ऋचमेकां जपेद्यस्तु स वेदफलमाप्नुयात्

ଋଗ୍ବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ, ସାମବେଦ କିମ୍ବା ଅଥର୍ବବେଦ—ଏମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ କେହି ଗୋଟିଏ ଋଚା ଜପ କରେ, ସେ ବେଦଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 76

गायत्र्या च चतुर्वेदफलमाप्नोति मानवः । प्रभाते पूजयेद्विप्रानन्नदानहिरण्यतः

ଗାୟତ୍ରୀଜପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଚତୁର୍ବେଦର ଫଳ ପାଏ। ପ୍ରଭାତେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନଦାନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 77

भूमिदानेन वस्त्रेण अन्नदानेन शक्तितः । छत्रोपानहशय्यादिगृहदानेन पाण्डव

ଭୂମିଦାନ, ବସ୍ତ୍ରଦାନ ଓ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଅନ୍ନଦାନରେ—ତଥା ଛତ୍ର, ପାଦୁକା, ଶୟ୍ୟା ଆଦି ଓ ଗୃହଦାନରେ—ହେ ପାଣ୍ଡବ, ମହାପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 78

ग्रामधूर्वहदानेन गजकन्याहयेन च । विद्याशकटदानेन सर्वेषामभयं भवेत्

ଗ୍ରାମଦାନ, ଭାରବାହକ ପଶୁଦାନ, ତଥା ଗଜ, ଦାସୀକନ୍ୟା ଓ ହୟଦାନ—ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଦାନ ଓ ଶକଟଦାନ କଲେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଭୟ ହୁଏ।

Verse 79

शत्रुश्च मित्रतां याति विषं चैवामृतं भवेत् । ग्रहा भवन्ति सुप्रीताः प्रीतस्तस्य दिवाकरः

ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ମିତ୍ରତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ବିଷ ମଧ୍ୟ ଅମୃତସମ ହୋଇଯାଏ। ଗ୍ରହମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁକୂଳ ହୁଅନ୍ତି; ତାହାପ୍ରତି ଦିବାକର (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 80

एतत्ते सर्वमाख्यातं रवितीर्थफलं नृप । ये शृण्वन्ति नरा भक्त्या रवितीर्थफलं शुभम्

ହେ ନୃପ! ମୁଁ ତୁମକୁ ରବିତୀର୍ଥର ଫଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲି। ଯେ ନରମାନେ ଭକ୍ତିରେ ରବିତୀର୍ଥର ଏହି ଶୁଭ ଫଳକଥା ଶୁଣନ୍ତି—

Verse 81

तेऽपि पापविनिर्मुक्ता रविलोके वसन्ति हि । गोदानेन च यत्पुण्यं यत्पुण्यं भृगुदर्शने

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଶ୍ଚୟ ରବିଲୋକରେ ବସନ୍ତି। ଗୋଦାନରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ ଓ ଭୃଗୁଦର୍ଶନରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ—

Verse 82

केदार उदकं पीत्वा तत्पुण्यं जायते नृणाम् । अब्दमश्वत्थसेवायां तिलपात्रप्रदो भवेत्

କେଦାରର ଜଳ ପିଲେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସେଇ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏବଂ ଏକ ବର୍ଷ ଅଶ୍ୱତ୍ଥବୃକ୍ଷ ସେବା କଲେ ସେ ତିଳଭରା ପାତ୍ରର ଦାତା ହୁଏ।

Verse 83

तत्फलं समवाप्नोति आदित्येश्वरकीर्तनात् । श्रुते यस्य प्रभावे न जायते यन्नृपात्मज

ହେ ନୃପାତ୍ମଜ, ଆଦିତ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ସେଇ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳେ। ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଶୁଣିଲେ ସେ ଫଳ ଅପ୍ରକଟ ରହେନାହିଁ—ଅବଶ୍ୟ ଫଳିତ ହୁଏ।

Verse 84

तत्सर्वं कथयिष्यामि भक्त्या तव महीपते । पापानि च प्रलीयन्ते भिन्नपात्रे यथा जलम्

ହେ ମହୀପତେ, ଭକ୍ତିସହିତ ମୁଁ ସେ ସବୁ ତୁମକୁ କହିବି। ପାପଗୁଡ଼ିକ ଫାଟିଥିବା ପାତ୍ରରେ ଜଳ ଯେପରି ରହେନାହିଁ, ସେପରି ଲୟ ପାଉଛି।

Verse 85

तीर्थस्याभिमुखो नित्यं जायते नात्र संशयः । गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं कथितं तव पाण्डव

ସେ ସଦା ତୀର୍ଥର ଅଭିମୁଖୀ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଗୁହ୍ୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଗୁହ୍ୟ ତୀର୍ଥ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 86

पापिष्ठानां कृतघ्नानां स्वामिमित्रावघातिनाम् । तीर्थाख्यानं शुभं तेषां गोपितव्यं सदा बुधैः

ଅତି ପାପୀ, କୃତଘ୍ନ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଘାତ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଏହି ତୀର୍ଥର ଶୁଭ ମାହାତ୍ମ୍ୟକଥାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସଦା ଗୋପନ ରଖିବା ଉଚିତ।