Adhyaya 31

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेच्च राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । ब्रह्मावर्तमिति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଯାହା ‘ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ ଏବଂ ସର୍ବପାପନାଶକ।

Verse 2

तत्र संनिहितो ब्रह्मा नित्यसेवी युधिष्ठिर । ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बचकार भ्रमणं सदा

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସଦା ସନ୍ନିହିତ, ନିତ୍ୟ ସେବାପରାୟଣ; ସେ ଊର୍ଧ୍ୱବାହୁ ହୋଇ, କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ବିନା, ସଦା ଭ୍ରମଣ-ତପ କରୁଥିଲେ।

Verse 3

एकाहारवशेऽतिष्ठद्द्वादशाब्दं महाव्रती । अत्र तीर्थे विधानेन चिन्तयन् वै महेश्वरम्

ମହାବ୍ରତୀ ଏଠାରେ ବାରୋ ବର୍ଷ ଏକାହାରରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥରେ ବିଧିମତେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ।

Verse 4

तेन तत्पुण्यमाख्यातं ब्रह्मावर्तमिति प्रभो । तत्र स्नात्वा विधानेन तर्पयेत्पितृदेवताः

ସେହି କାରଣରୁ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ଏହାର ପୁଣ୍ୟ ‘ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ସେଠାରେ ବିଧିମତେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନଙ୍କ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 5

अर्चयेद्देवमीशानं विष्णुं वा परमेश्वरम् । यत्फलं सर्वयज्ञानां विधिवद्दक्षिणावताम्

ଭକ୍ତିସହ ଦେବେଶ ଈଶାନଙ୍କୁ—କିମ୍ବା ପରମେଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ—ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ। ବିଧିମତେ ଦକ୍ଷିଣାସହିତ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଯେ ଫଳ—

Verse 6

तत्फलं समवाप्नोति तत्तीर्थस्य प्रभावतः । यस्मिंस्तीर्थे तु यो देवो दानवो वा द्विजोऽथ वा

—ସେଇ ଫଳ ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରୁ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏବଂ ଯେଉଁ ତୀର୍ଥରେ ଦେବ, ଦାନବ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟ—

Verse 7

सिद्धस्तेनैव तन्नाम्ना ख्यातं लोके महच्च तत् । न जलं न स्थलं नाम क्षेत्रं वा ह्यूषराणि च

ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରି ସେଇ ସ୍ଥାନଟି ସେଇ ନାମରେ ଲୋକେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା—ଏବଂ ତାହା ମହାନ। ଏହା କେବଳ ‘ଜଳ’ ନୁହେଁ, କେବଳ ‘ସ୍ଥଳ’ ନୁହେଁ, ମାତ୍ର ‘କ୍ଷେତ୍ର’ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ନା ଖାଲି ଉଷର ଭୂମି ମାତ୍ର।

Verse 8

पवित्रत्वं लभन्त्येते पौरुषेण विना नृणाम् । सामर्थ्यान्निश्चयाद्धैर्यात्सिध्यन्ति पुरुषा नृप

ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପୁରୁଷାର୍ଥ ବିନା ପବିତ୍ରତା ଲଭନ୍ତି ନାହିଁ। ସାମର୍ଥ୍ୟ, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ, ହେ ନୃପ, ଲୋକେ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।

Verse 9

प्रमादात्तस्य लोभेन पतन्ति नरके ध्रुवम्

ପ୍ରମାଦ ଓ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ନରକରେ ପତିତ ହୁଏ। ତେଣୁ ସତର୍କ ହୋଇ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 10

संनिरुध्येन्द्रियग्रामं यत्र यत्र वसेन्मुनिः । तत्र तत्र कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च

ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗ୍ରାମକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ମୁନି ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ବସନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ସେଇ ସ୍ଥାନ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ନୈମିଷ ଓ ପୁଷ୍କର ସମ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହୋଇଯାଏ।

Verse 31

। अध्याय

“ଅଧ୍ୟାୟ”—ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଅଧ୍ୟାୟ-ବିଭାଗ ସୂଚକ ଚିହ୍ନ।