
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି—ସେ ପୁନଃପୁନଃ ଦେଖିଥିବା ଯୁଗକ୍ଷୟର ଭୟଙ୍କର ଅବସ୍ଥା କିପରି ହୁଏ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଦୀର୍ଘ ଖରା, ଔଷଧି‑ଲତାର କ୍ଷୟ, ନଦୀ‑ସରୋବର ଶୁଷ୍କ ହେବା, ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ଗମନ—ଏସବୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ପରେ ସେ ପୁରାଣ ପ୍ରସାରର ଅଧିକାର‑ପରମ୍ପରା ଦେଖାନ୍ତି—ଶମ୍ଭୁ → ବାୟୁ → ସ୍କନ୍ଦ → ବସିଷ୍ଠ → ପରାଶର → ଜାତୂକର୍ଣ୍ୟ → ଅନ୍ୟ ଋଷି—ଏବଂ କହନ୍ତି ଯେ ପୁରାଣ‑ଶ୍ରବଣ ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତରର ସଞ୍ଚିତ ମଳ ହରି ମୋକ୍ଷପଥରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ତାପରେ ପ୍ରଳୟ ଦୃଶ୍ୟ: ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଜଗତ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଏକମାତ୍ର ମହାସମୁଦ୍ର ହୋଇଯାଏ। ଜଳମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରି ସେ ଆଦ୍ୟ ତେଜୋମୟ ପରମ ସତ୍ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ସମୁଦ୍ରରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମନୁଙ୍କୁ ସନ୍ତତି ସହ ଗତି କରୁଥିବା ଦେଖନ୍ତି। ଭୟ ଓ କ୍ଳାନ୍ତିରେ ସେ ଏକ ବିଶାଳ ମତ୍ସ୍ୟରୂପ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରନ୍ତି; ତାହାକୁ ମହେଶ୍ୱର ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ତାଙ୍କ ଡାକରେ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ନଦୀ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଧାରା ଦେଖାଯାଏ; ‘ଅବଳା’ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ନାରୀ ନିଜ ଉତ୍ପତ୍ତି ଈଶ୍ୱରଦେହରୁ ବୋଲି କହି, ଶଙ୍କର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ସହ ଯୁକ୍ତ ନୌକାରେ ନିରାପତ୍ତା ଥିବା ବୁଝାନ୍ତି। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମନୁ ସହ ନୌକାରେ ଚଢ଼ି ଶୈବ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତି—ସଦ୍ୟୋଜାତ, ବାମଦେବ, ଭଦ୍ରକାଳୀ, ରୁଦ୍ରାଦି ରୂପରେ ଜଗତ୍କାରଣ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ମାଗିବାକୁ କହନ୍ତି; ଅନିତ୍ୟତା ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରମାଣିକ ଶ୍ରବଣ ହିଁ ଶରଣ—ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ସାର।
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । सप्तकल्पक्षया घोरास्त्वया दृष्टा महामुने । न चापीहास्ति भगवन्दीर्घायुरिह कश्चन
ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ହେ ମହାମୁନେ, ଆପଣ ସାତ କଳ୍ପର ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଳୟ-କ୍ଷୟ ଦେଖିଛନ୍ତି। ତଥାପି ହେ ଭଗବନ, ଏଠାରେ କେହି ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘାୟୁ ନୁହେଁ।
Verse 2
त्वया ह्येकार्णवे सुप्तः पद्मनाभः सुरारिहा । दृष्टः सहस्रचरणः सहस्रनयनोदरः
ତୁମେ ଏକାର୍ଣ୍ଣବ ମହାସମୁଦ୍ରରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ—ଦେବଶତ୍ରୁନାଶକଙ୍କୁ—ଦେଖିଥିଲ; ସେ ସହସ୍ରଚରଣ ଓ ସହସ୍ରନୟନ-ସମ୍ପନ୍ନ ଦେହଧାରୀ।
Verse 3
। अध्याय
ଅଧ୍ୟାୟ। (ପାଠଚିହ୍ନ)
Verse 4
किं त्वयाश्चर्यभूतं हि दृष्टं च भ्रमतानघ । एतदाचक्ष्व भगवन्परं कौतूहलं हि मे
ହେ ଅନଘ! ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ ତୁମେ କେଉଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲ? ହେ ଭଗବନ୍ ଋଷି, ଏହା କହ; ମୋର କୌତୂହଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼।
Verse 5
सम्प्राप्ते च महाघोरे युगस्यान्ते महाक्षये । अनावृष्टिहते लोके पुरा वर्षशताधिके
ଯୁଗର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ତ—ମହାକ୍ଷୟ—ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲାବେଳେ, ପୁରାତନ କାଳରେ ଶତବର୍ଷାଧିକ ଅନାବୃଷ୍ଟିରେ ଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
Verse 6
औषधीनां क्षये घोरे देवदानववर्जिते । निर्वीर्ये निर्वषट्कारे कलिना दूषिते भृशम्
ସେଇ ଘୋର କାଳରେ ଔଷଧିମାନଙ୍କର କ୍ଷୟ ହେଲା; ଦେବ-ଦାନବ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ବଳ ନିର୍ବଳ ହେଲା ଓ ବୈଦିକ ‘ବଷଟ୍’ କ୍ରିୟା ନିରୁଦ୍ଧ ହେଲା—କଳି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଭାରି ଦୂଷିତ ହେଲେ।
Verse 7
सरित्सरस्तडागेषु पल्वलोपवनेषु च । संशुष्केषु तदा ब्रह्मन्निराकारे युगक्षये
ଯେତେବେଳେ ନଦୀ, ସରୋବର, ପୋଖରୀ, ଦଳଦଳ ଓ ଉପବନ ସବୁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା, ତେବେ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଯୁଗାନ୍ତର ନିରାକାର କାଳେ।
Verse 8
जनं प्राप्ते महर्लोके ब्रह्मक्षत्रविशादयः । ऋषयश्च महात्मानो दिव्यतेजःसमन्विताः
ଲୋକମାନେ ମହର୍ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ—ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଆଦି—ତେବେ ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
Verse 9
स्थितानि कानि भूतानि गतान्येव महामुने । एतत्सर्वं महाभाग कथयस्व पृथक्पृथक्
ହେ ମହାମୁନେ! କେଉଁ ଭୂତପ୍ରାଣୀ ରହିଛନ୍ତି, କେଉଁମାନେ ଚାଲିଗଲେ? ହେ ମହାଭାଗ! ଏ ସବୁକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କହନ୍ତୁ।
Verse 10
भूतानि कानि विप्रेन्द्र कथं सिद्धिमवाप्नुयात् । ब्रह्मविष्ण्विन्द्ररुद्राणां काले प्राप्ते सुदारुणे
ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ସେ ଭୂତପ୍ରାଣୀ କେଉଁମାନେ, ଏବଂ ସିଦ୍ଧି କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ? ବିଶେଷକରି ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ କାଳ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
Verse 11
एवमुक्तस्ततः सोऽथ धर्मराजेन धीमता । मार्कण्डः प्रत्युवाचेदमृषिसंघैः समावृतः
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜ ଏଭଳି କହିଲେ, ଋଷିସଂଘମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ତେବେ ଏପରି ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ।
Verse 12
श्रीमार्कण्डेय उवाच । शृण्वन्तु ऋषयः सर्वे त्वया सह नरेश्वर । महत्पुराणं पूर्वोक्तं शंभुना वायुदैवते
ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ନରେଶ୍ୱର, ତୁମ ସହ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ମହାପୁରାଣ ପୂର୍ବେ ଶମ୍ଭୁ ଦେବସ୍ୱରୂପ ବାୟୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।
Verse 13
वायोः सकाशात्स्कन्देन श्रुतमेतत्पुरातनम् । वसिष्ठः श्रुतवांस्तस्मात्पराशरस्ततः परम्
ଏହି ପୁରାତନ ପୁରାଣ ସ୍କନ୍ଦ ବାୟୁଙ୍କ ନିକଟରୁ ଶୁଣିଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ବସିଷ୍ଠ ଶୁଣିଲେ, ତାପରେ ପରାଶର ମଧ୍ୟ (କ୍ରମେ) ଶୁଣିଲେ।
Verse 14
तस्माच्च जातूकर्ण्येन तस्माच्चैव महर्षिभिः । एवं परम्पराप्रोक्तं शतसंख्यैर्द्विजोत्तमैः
ତାଙ୍କଠାରୁ ଜାତୂକର୍ଣ୍ୟ ଏହା ପାଇଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ପୁଣି ମହର୍ଷିମାନେ। ଏଭଳି ପରମ୍ପରାରେ ଶତଶଂଖ୍ୟକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହା କହିଆସିଛନ୍ତି।
Verse 15
संहिता शतसाहस्री पुरोक्ता शंभुना किल । आलोड्य सर्वशास्त्राणि वदार्थं तत्त्वतः पुरा
ନିଶ୍ଚୟ ଶମ୍ଭୁ ପୂର୍ବେ ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତା ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ମନ୍ଥନ କରି ସେ ତତ୍ତ୍ୱାନୁସାରେ ତାହାର ସାରାର୍ଥ ସେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
Verse 16
युगरूपेण सा पश्चाच्चतुर्धा विनियोजिता । मदप्रज्ञानुसारेण नराणां तु महर्षिभिः
ପରେ ଯୁଗର ସ୍ୱରୂପ ଅନୁସାରେ ମହର୍ଷିମାନେ ଏହାକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ କଲେ—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିକ୍ଷମତାର ଭିନ୍ନତା ଅନୁସାରେ।
Verse 17
आराध्य पशुभर्तारं मया पूर्वं महेश्वरम् । पुराणं श्रुतमेतद्धि तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः
ମୁଁ ପୂର୍ବେ ପଶୁପତି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣିଛି; ତେଣୁ ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି ଛାଡ଼ିନାହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବି।
Verse 18
यच्छ्रुत्वा मुच्यते जन्तुः सर्वपापैर्नरेश्वर । मानसैः कर्मजैश्चैव सप्तजन्मसु संचितैः
ହେ ନରେଶ୍ୱର! ଯାହା ଶୁଣିଲେ ପ୍ରାଣୀ ସାତ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ମାନସିକ ଓ କର୍ମଜ—ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 19
सप्तकल्पक्षया घोरा मया दृष्टाः पुनःपुनः । प्रसादाद्देवदेवस्य विष्णोश्च परमेष्ठिनः
ଦେବଦେବ ପରମେଷ୍ଠୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ସାତ କଳ୍ପର ଶେଷରେ ଘଟୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଳୟକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଦେଖିଛି।
Verse 20
द्वादशादित्यनिर्दग्धे जगत्येकार्णवीकृते । श्रान्तोऽहं विभ्रमंस्तत्र तरन्बाहुभिरर्णवम्
ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ଜଗତକୁ ଦଗ୍ଧ କରି ଏକମାତ୍ର ମହାସମୁଦ୍ର କରିଦେଲେ; ତେବେ ମୁଁ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲି ଏବଂ ଭୁଜାଦ୍ୱାରା ସେ ଜଳରାଶିକୁ ତେରୁଥିଲି।
Verse 21
अथाहं सलिले राजन्नादित्यसमरूपिणम् । पुरा पुरुषमद्राक्षमनादिनिधनं प्रभुम्
ତାପରେ, ହେ ରାଜନ୍! ସେହି ଜଳରେ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ତେଜସ୍ୱୀ ଆଦିପୁରୁଷଙ୍କୁ—ଅନାଦି ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲି।
Verse 22
शृङ्गं चैवाद्रिराजस्य भासयन्तं दिशो दश । द्वितीयोऽन्यो मनुर्दृष्टः पुत्रपौत्रसमन्वितः
ମୁଁ ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଶୃଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି, ଯାହା ଦଶଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା; ଏବଂ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରସହିତ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମନୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି।
Verse 23
अगाधे भ्रमते सोऽपि तमोभूते महार्णवे । अविश्रमन्मुहूर्तं तु चक्रारूढ इव भ्रमन्
ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଅଗାଧ, ତମୋମୟ ମହାର୍ଣ୍ଣବରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲା; ମୁହୂର୍ତ୍ତମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ରାମ ନକରି, ଯେନ ଚକ୍ରାରୂଢ ହୋଇ ଘୂରୁଥିଲା।
Verse 24
अथाहं भयादुद्विग्नस्तरन्बाहुभिरर्णवम् । तत्रस्थोऽहं महामत्स्यमपश्यं मदसंयुतम्
ତେବେ ଭୟରେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ମୁଁ ବାହୁବଳରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ତରିଲି; ସେଠାରେ ଅତିପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଏକ ମହାମତ୍ସ୍ୟକୁ ଦେଖିଲି।
Verse 25
ततोऽब्रवीत्स मां दृष्ट्वा एह्येहीति च भारत । परं प्रधानः सर्वेषां मत्स्यरूपो महेश्वरः
ତାପରେ ସେ ମୋତେ ଦେଖି ‘ଏହି, ଏହି’ (ଆସ, ଆସ) ବୋଲି କହିଲା, ହେ ଭାରତ; ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ମହେଶ୍ୱର ମତ୍ସ୍ୟରୂପେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
Verse 26
ततोऽहं त्वरया गत्वा तन्मुखे मनुजेश्वर । सुश्रान्तो विगतज्ञानः परं निर्वेदमागतः
ତେବେ, ହେ ମନୁଜେଶ୍ୱର, ମୁଁ ତ୍ୱରାରେ ଯାଇ ତାହାର ମୁଖ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲି; ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ, ଜ୍ଞାନବୋଧ ଲୁପ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ପରମ ନିର୍ବେଦରେ ପତିତ ହେଲି।
Verse 27
ततोऽद्राक्षं समुद्रान्ते महदावर्तसंकुलाम् । उद्यत्तरंगसलिलां फेनपुञ्जाट्टहासिनीम्
ତେବେ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରତଟେ ଏକ ମହାନଦୀ-ପ୍ରବାହ ଦେଖିଲି, ଯାହା ବିଶାଳ ଆବର୍ତ୍ତରେ ସଂକୁଳ ଥିଲା। ତରଙ୍ଗଜଳ ଉଚ୍ଚ ଉଠୁଥିଲା, ଫେନପୁଞ୍ଜମାନେ ଯେନ ଅଟ୍ଟହାସ କରୁଥିଲେ।
Verse 28
नदीं कामगमां पुण्यां झषमीनसमाकुलाम् । नद्यास्तस्यास्तु मध्यस्था प्रमदा कामरूपिणी
ମୁଁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନ କରୁଥିବା ପୁଣ୍ୟନଦୀକୁ ଦେଖିଲି; ସେ ଝଷମୀନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସେହି ନଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଇଚ୍ଛାରୂପ ଧାରଣକାରିଣୀ ଏକ ପ୍ରମଦା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା।
Verse 29
नीलोत्पलदलश्यामा महत्प्रक्षोभवाहिनी । दिव्यहाटकचित्राङ्गी कनकोज्ज्वलशोभिता
ସେ ନୀଳ ଉତ୍ପଳଦଳ ପରି ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣା; ମହା ପ୍ରକ୍ଷୋଭବେଗରେ ଗତିଶୀଳ ଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ହାଟକସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଚିତ୍ରିତ ଅଙ୍ଗଧାରିଣୀ, କନକଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
Verse 30
द्वाभ्यां संगृह्य जानुभ्यां महत्पोतं व्यवस्थिता । तां मनुः प्रत्युवाचेदं का त्वं दिव्यवराङ्गने
ସେ ଦୁଇ ଜାନୁଦ୍ୱାରା ମହା ପୋତକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧରି ସ୍ଥିର ରହିଲା। ତେବେ ମନୁ ତାକୁ କହିଲେ—“ହେ ଦିବ୍ୟ ବରାଙ୍ଗନେ, ତୁମେ କିଏ?”
Verse 31
तिष्ठसे केन कार्येण त्वमत्र सुरसुन्दरि । सुरासुरगणे नष्टे भ्रमसे लीलयार्णवे
“ହେ ସୁରସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଏଠାରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ? ସୁରାସୁରଗଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲାପରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏହି ଅର୍ଣ୍ଣବରେ ଲୀଳାରେ କାହିଁକି ଭ୍ରମଣ କରୁଛ?”
Verse 32
सरितः सागराः शैलाः क्षयं प्राप्ता ह्यनेकशः । त्वमेका तु कथं साध्वि तिष्ठसे कारणं महत् । श्रोतुमिच्छाम्यहं देवि कथयस्व ह्यशेषतः
ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପର୍ବତ—ଅନେକଥର ନାଶ ପାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ହେ ସାଧ୍ବୀ, ତୁମେ ଏକା କିପରି ଅବିଚଳ ରହିଛ? ହେ ଦେବୀ, ସେଇ ମହାକାରଣ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ସବୁ କହ।
Verse 33
अबलोवाच । ईश्वराङ्गसमुद्भूता ह्यमृतानाम विश्रुता । सरित्पापहरा पुण्या मामाश्रित्य भयं कुतः
ସେ ନାରୀ କହିଲା—ମୁଁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଏବଂ ଅମରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୁଁ ପାପହରା ପୁଣ୍ୟ ସରିତା; ମୋ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ ଭୟ କେଉଁଠୁ ଆସିବ?
Verse 34
साहं पोतमिमं तुभ्यं गृहीत्वा ह्यागता द्विज । न ह्यस्य पोतस्य क्षयो यत्र तिष्ठति शंकरः
ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ନୌକାକୁ ନେଇ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ଏହି ନୌକାର କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ; କାରଣ ଯେଉଁଠି ଏହା ରହେ ସେଠି ଶଙ୍କର ବିରାଜନ୍ତି।
Verse 35
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः । मनुना सह राजेन्द्र पोतारूढो ह्यहं तदा
ତାହାର କଥା ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ମୋ ଚକ୍ଷୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା। ତାପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମନୁଙ୍କ ସହ ସେଇ ନୌକାରେ ଆରୋହଣ କଲି।
Verse 36
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रणम्य शिरसा विभुम् । व्यापिनं परमेशानमस्तौषमभयप्रदम्
ମୁଁ କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ, ଶିର ନମାଇ ସେଇ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲି—ଯିଏ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପରମେଶାନ—ଏବଂ ଭୟ ହରି ଅଭୟ ଦେଇଥିବା ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କଲି।
Verse 37
सद्योजाताय देवाय वामदेवाय वै नमः । भवे भवे नमस्तुभ्यं भक्तिगम्याय ते नमः
ସଦ୍ୟୋଜାତ ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଏବଂ ବାମଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରାପ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Verse 38
भूर्भुवाय नमस्तुभ्यं रामज्येष्ठाय वै नमः । नमस्ते भद्रकालाय कलिरूपाय वै नमः
ଭୂର୍ଭୁବ ରୂପେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ରାମଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ଭଦ୍ରକାଳଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; କଲିରୂପ, ଅର୍ଥାତ୍ କାଳସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Verse 39
अचिन्त्याव्यक्तरूपाय महादेवाय धामने । विद्महे देवदेवाय तन्नो रुद्र नमोनमः
ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ରୂପ, ପରମ ଧାମ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ଧ୍ୟାନ କରୁ। ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ଜାଣୁ; ତେଣୁ ହେ ରୁଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
Verse 40
जगत्सृष्टिविनाशानां कारणाय नमोनमः । एवं स्तुतो महादेवः पूर्वं सृष्टया मयानघ
ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିନାଶର କାରଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ଏହିପରି ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲି।
Verse 41
प्रसन्नो मावदत्पश्चाद्वरं वरय सुव्रत
ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେ ମୋତେ କହିଲେ—“ହେ ସୁବ୍ରତ, ଏକ ବର ଚୟନ କର।”