Adhyaya 226

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे पुण्यं तीर्थं तद्विमलेश्वरम् । यत्र स्नानेन दानेन जपहोमार्चनादिभिः

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ ‘ବିମଲେଶ୍ୱର’ ନାମକ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଏବଂ ଜପ, ହୋମ, ଅର୍ଚ୍ଚନ ଆଦି ଦ୍ୱାରା

Verse 2

विमलेश्वरमाराध्य यो यदिच्छेत्स तल्लभेत् । स्वर्गलाभादिकं वापि पार्थिवं वा यथेप्सितम्

ବିମଲେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ ତାହା ପାଏ—ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ ଆଦି ହେଉ କି ଇଚ୍ଛିତ ପାର୍ଥିବ ଫଳ।

Verse 3

पुरा त्रिशिरसं हत्वा त्वष्टुः पुत्रं शतक्रतुः । यस्य तीर्थस्य माहात्म्याद्वैमल्यं परमं गतः

ପୂର୍ବେ ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତ୍ରିଶିରାକୁ ବଧ କରି, ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଏହି ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟରୁ ପରମ ବୈମଲ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 4

यत्र वेदनिधिर्विप्रो महत्तप्त्वा तपः पुरा । नानाकर्ममलैः क्षीणैर्विमलोऽभवदर्कवत्

ଯେଉଁଠାରେ ବେଦନିଧି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂର୍ବେ ମହାତପ କରିଥିଲେ। ନାନା କର୍ମମଳ କ୍ଷୟ ହେଲାପରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ନିର୍ମଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

Verse 5

महादेवप्रसादेन सोमवत्प्रियदर्शनः । पुरा भानुमतीं भानुः सुतां स्मरशरार्दितः

ମହାଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ସମ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ହେଲେ। ପୂର୍ବେ କାମଦେବଙ୍କ ଶରବିଦ୍ଧ ଭାନୁ, ଭାନୁମତୀ ନାମକ କନ୍ୟାକୁ କାମନା କରିଥିଲା।

Verse 6

चकमे तेन दोषेण कुष्ठरोगार्दितोऽभवत् । स चाप्यत्र तपस्तप्त्वा विमलत्वमुपागतः

ସେହି ଦୋଷରୁ ସେ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ତପ କରି ସେ ପୁନର୍ବାର ନିର୍ମଳତା ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 7

महादेवेन तुष्टेन स्वस्थानं मुदितोऽभजत् । तथैव च पुरा पार्थ विभाण्डकसुतो मुनिः

ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲା। ସେହିପରି, ହେ ପାର୍ଥ, ପୂର୍ବକାଳରେ ବିଭାଣ୍ଡକପୁତ୍ର ମୁନି ମଧ୍ୟ ଏମିତି କୃପା ଲାଭ କରିଥିଲେ।

Verse 8

योगिसङ्गं वने प्राप्य पुरे च नृपतेस्तथा । राजसंसर्गदोषाद्वै मालिन्यं परमात्मनः

ବନରେ ସେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ପାଇଲା, ଏବଂ ନଗରରେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ରାଜସଂସର୍ଗ ଦୋଷରୁ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାଲିନ୍ୟ ଆସେ।

Verse 9

विचारयन्नभ्युपेत्य रेवासागरसङ्गमम् । शान्तया भार्यया सार्द्धं तप्त्वा द्वादशवत्सरान्

ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ କରି ସେ ରେବା–ସାଗର ସଙ୍ଗମକୁ ଉପନୀତ ହେଲେ; ଏବଂ ପତ୍ନୀ ଶାନ୍ତା ସହ ବାରୋ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ।

Verse 10

कृच्छ्रचान्द्रायणैर्देवं तोषयंस्त्र्यम्बकं मुनिः । महादेवेन तुष्टेन सोऽपि वैमल्यमाप्तवान्

କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପରି କଠୋର ବ୍ରତରେ ମୁନି ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ; ମହାଦେବ ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ସେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈମଲ୍ୟ ପାଇଲେ।

Verse 11

शर्वाण्या प्रेरितः शर्वः पुरा दारुवने नृप । मोहनान्मुनिपत्नीनां स्वं दीक्ष्य विमलं किल

ହେ ନୃପ, ପୂର୍ବେ ଦାରୁବନରେ ଶର୍ବାଣୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଶର୍ବ ମୁନିପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ପରେ ନିଜ ଅବସ୍ଥାକୁ ଦୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ନିର୍ମଳ କଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 12

विचार्य परमस्थानं नर्मदोदधिसङ्गमम् । तत्र स्थित्वा महाराज तपस्तप्त्वा सहोमया

ନର୍ମଦା–ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମକୁ ପରମ ସ୍ଥାନ ଭାବେ ବିଚାରି, ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ରହି ହୋମା ସହ ତପସ୍ୟା କଲେ।

Verse 13

विमलोऽसौ यतो जातस्तेनासौ विमलेश्वरः । तेन नाम्ना स्वयं तस्थौ लोकानां हितकाम्यया

ସେ ତଥା ତତ୍ର ବିମଳ ହୋଇଥିବାରୁ ‘ବିମଳେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ଲୋକହିତ କାମନାରେ ସେଇ ନାମ ଧାରି ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ ବିରାଜିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 14

ततस्तिलोत्तमां सृष्ट्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । प्रजानाथोऽपि तां सृष्ट्वा दृष्ट्वाग्रे सुमनोहराम्

ତାପରେ ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ପ୍ରଜାପତି ମଧ୍ୟ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ରୂପ ଦେଖିଲେ।

Verse 15

भावियोगबलाक्रान्तः स तस्यामभिकोऽभवत् । तेन वीक्ष्य सदोषत्वं रेवातीरद्वयं श्रितः

ଭାବୀ ନିୟତି ଓ କାମନାର ବଳରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହେଲା। ସେହି ଆସକ୍ତିରୁ ନିଜ ଦୋଷ ଜାଣି ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ରେବାର ଉଭୟ ତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲା।

Verse 16

तीर्थान्यनुसरन्मौनी त्रिस्नायी संस्मरञ्छिवम् । रेवार्णवसमायोगे स्नात्वा सम्पूज्य शङ्करम् । कालेनाल्पेन राजर्षे ब्रह्माप्यमलतां गतः

ହେ ରାଜର୍ଷି! ସେ ମୌନ ଧାରଣ କରି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କଲା, ତ୍ରିବାର ସ୍ନାନ କରି ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲା। ରେବା-ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଅମଳତା ପାଇଲେ।

Verse 17

एवमन्येऽपि बहुशो देवर्षिनृपसत्तमाः । त्यक्त्वा दोषमलं तत्र विमला बहवोऽभवन्

ଏହିପରି ଅନେକଥର ଅନ୍ୟ ଦେବର୍ଷି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଦୋଷରୂପ ମଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ବହୁଜନ ବିମଳ ହେଲେ।

Verse 18

तथा त्वमपि राजेन्द्र तत्र स्नात्वा शिवार्चनात् । अमलोऽपि विशेषेण वैमल्यं प्राप्स्यसे परम्

ସେହିପରି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଶିବାର୍ଚ୍ଚନା କଲେ, ତୁମେ ଅମଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷଭାବେ ପରମ ବୈମଳ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 19

तत्र स्नात्वा नरो नारी पूजयित्वा महेश्वरम् । पापदोषविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ପାପ-ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 20

तत्रोपवासं यः कृत्वा पश्येत विमलेश्वरम् । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां सर्वपर्वसु पार्थिव

ହେ ରାଜନ୍, ଯେ ସେଠାରେ ଉପବାସ କରି ବିମଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ—ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ସମସ୍ତ ପର୍ବଦିନରେ—ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 21

सप्तजन्मकृतं पापं हित्वा याति शिवालयम् । श्राद्धं कृत्वा विधानेन पित्ःणामनृणी भवेत् । ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम्

ସାତ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଶିବଧାମକୁ ଯାଏ। ବିଧିମତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ପିତୃଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 22

यद्यदिष्टतमं लोके यच्चैवात्महितं गृहे । तत्तद्गुणवते देयं तत्रैवाक्षयमिच्छता । स्वर्णधान्यानि वासांसि छत्रोपानत्कमण्डलुम्

ଲୋକରେ ଯାହା ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଓ ଘରେ ଯାହା ଆତ୍ମହିତକର, ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକ ସେସବୁକୁ ସେଠାରେ ଗୁଣବାନଙ୍କୁ ଦାନ କରୁ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଧାନ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ଛତା, ପାଦୁକା ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଇତ୍ୟାଦି।

Verse 23

गृहं देवस्य वै शक्त्या कृत्वा स्याद्भुवि भूपतिः । गीतनृत्यकथाभिश्च तोषयेत्परमेश्वरम्

ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ଗୃହ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ରାଜାସମ ହୁଏ; ଏବଂ ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର କଥାଦ୍ୱାରା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।