Adhyaya 225

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे गच्छेदलिकातीर्थमुत्तमम् । अलिका नाम गान्धर्वी कुशीला कुटिलाशया

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: ସେଠାରୁ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ ଥିବା ଉତ୍ତମ ଅଲିକା ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ । ଅଲିକା ନାମକ ଜଣେ ଗନ୍ଧର୍ବ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ଯିଏ ଦୁଶ୍ଚରିତ୍ରା ଏବଂ କୁଟିଳ ସ୍ୱଭାବର ଥିଲେ ।

Verse 2

चित्रसेनस्य दौहित्री विद्यानन्दमृषिं गता । वव्रे ते स्वीकृता तेन दशवर्षाणि तं श्रिता

ସେ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ନାତୁଣୀ ଥିଲେ । ସେ ବିଦ୍ୟାନନ୍ଦ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ବରଣ କଲେ ଏବଂ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସେ ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ରହିଲେ ।

Verse 3

पतिं जघान तं सुप्तं कस्मिंश्चित्कारणान्तरे । गत्वा निवेदयामास पितरं रत्नवल्लभम्

କୌଣସି କାରଣବଶତଃ ସେ ନିଜର ଶୋଇଥିବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ; ତା’ପରେ ସେ ଯାଇ ନିଜ ପିତା ରତ୍ନବଲ୍ଲଭଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଜଣାଇଲେ ।

Verse 4

पित्रा मात्रा च संत्यक्ता बहुभिर्भर्त्सिता नृप । गर्भघ्नी त्वं पतिघ्नी त्वमिति दर्शय मा मुखम्

ହେ ରାଜନ୍! ପିତାମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଏବଂ ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିରସ୍କୃତ ସେହି ନାରୀଙ୍କୁ କୁହାଗଲା, 'ତୁମେ ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟାକାରିଣୀ, ତୁମେ ପତିହନ୍ତ୍ରୀ, ନିଜର ମୁହଁ ଦେଖାଅ ନାହିଁ ।'

Verse 5

ब्रह्मघ्नी याहि पापिष्ठे परित्यक्ता गृहाद्व्रज

'ହେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରିଣୀ! ହେ ପାପିଷ୍ଠା! ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ । ତୁମେ ପରିତ୍ୟକ୍ତ, ଏହି ଘରୁ ବାହାରି ଯାଅ ।'

Verse 6

मार्कण्डेय उवाच । इति दुःखान्विता मूढा ताभ्यां निर्भर्त्सिता सती । तनुं त्यक्तुं मनश्चक्रे प्राप्य तीर्थान्तरं क्वचित्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତା, ମୋହଗ୍ରସ୍ତା ଓ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଠୋର ଭର୍ତ୍ସିତା ସତୀ, କେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଏକ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି ଦେହତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲା।

Verse 7

संपृच्छ्यमाना तीर्थानि ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर । श्रुत्वा पापहरं तीर्थं रेवासागरसङ्गमे

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଥିବାବେଳେ, ରେବା (ନର୍ମଦା) ଓ ସାଗରର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ଥିବା ପାପହର ତୀର୍ଥର କଥା ଶୁଣିଲା।

Verse 8

तत्र पार्थ तपश्चक्रे निराहारा जितव्रता । कृच्छ्रातिकृच्छ्रपाराकमहासांतपनादिभिः

ହେ ପାର୍ଥ! ସେଠାରେ ସେ ନିରାହାର ରହି, ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, କୃଚ୍ଛ୍ର, ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର, ପାରାକ ଓ ମହାସାନ୍ତପନ ଆଦି କଠୋର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ତପ କଲା।

Verse 9

चान्द्रायणैर्ब्रह्मकूर्चैः कर्शयामास वै तनुम् । एवं वर्षशतं सार्द्धं व्यतीतं तपसा नृप

ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଓ ବ୍ରହ୍ମକୂର୍ଚ୍ଚ ଆଦି ବ୍ରତରେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ଦେହକୁ କୃଶ କରିଦେଲା। ହେ ନୃପ! ଏଭଳି ତପସ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତବର୍ଷ ବିତିଗଲା।

Verse 10

तस्या विशुद्धिमिच्छन्त्याः शिवध्यानार्चनादिभिः । ततः कतिपयाहोभिस्तस्या ज्ञात्वा हठं परम् । परितुष्टः शिवः प्राह पार्वत्या परिचोदितः

ଶିବଧ୍ୟାନ, ଅର୍ଚ୍ଚନ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛୁଥିବା ତାହାର ବିଷୟରେ, କିଛି ଦିନରେ ତାହାର ପରମ ଦୃଢ଼ ତପକୁ ଜାଣି, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ପରିତୁଷ୍ଟ ଶିବ କହିଲେ।

Verse 11

ईश्वर उवाच । पुत्रि मा साहसं कार्षीः शुद्धदेहासि साम्प्रतम् । तुष्टोऽहं तपसा तेऽद्य वरं वरय वाञ्छितम्

ईश्वर କହିଲେ—କନ୍ୟେ, ଏପରି ସାହସ କରନି; ଏବେ ତୋର ଦେହ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି। ଆଜି ତୋର ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ—ଇଚ୍ଛିତ ବର ମାଗ।

Verse 12

अलिकोवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश वरार्हा यद्यहं मता । नानापापाग्नितप्ताया देहि शुद्धिं परां मम

ଅଲିକା କହିଲା—ହେ ଦେବେଶ, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ମୋତେ ବରାର୍ହା ଭାବୁଛନ୍ତି, ତେବେ ନାନା ପାପାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ମୋତେ ପରମ ଶୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 13

त्वं मे नाथो ह्यनाथायास्त्वमेव जगतां गुरुः । दीनानाथसमुद्धर्ता शरण्यः सर्वदेहिनाम्

ଆପଣ ମୋର ନାଥ, କାରଣ ମୁଁ ଅନାଥା; ଆପଣେଇ ଜଗତର ଗୁରୁ। ଦୀନ ଓ ନିରାଶ୍ରିତଙ୍କ ଉଦ୍ଧାରକ, ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ଶରଣ୍ୟ ଆପଣ।

Verse 14

ईश्वर उवाच । त्वं भद्रे शुद्धदेहासि मा किंचिदनुशोचिथाः । स्वनाम्ना स्थापयित्वेह मां ततः स्वर्गमेष्यसि

ईश्वर କହିଲେ—ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୋର ଦେହ ଶୁଦ୍ଧ; କିଛିମାତ୍ର ଶୋକ କରନି। ଏଠାରେ ମୋତେ ତୋର ନାମରେ ସ୍ଥାପନ କର; ତାପରେ ତୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବୁ।

Verse 15

इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तत्रैवान्तरधीयत । अलिकापि ततो भक्त्या स्नात्वा संस्थाप्य शङ्करम्

ଏପରି କହି ଦେବଦେବେଶ୍ୱର ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ତାପରେ ଅଲିକା ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲା।

Verse 16

दत्त्वा दानं च विप्रेभ्यो लोकमाप महोत्कटम् । पितरं च समासाद्य मातरं च युधिष्ठिर

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା; ଏବଂ ସେଠାରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା।

Verse 17

तैश्च संमानिता प्रीत्या बन्धुभिः सालिका ततः । विमानवरमारूढा दिव्यमालान्विता नृप

ସେଇ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୀତିସହ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଶାଲିକା, ହେ ନୃପ, ଦିବ୍ୟମାଳାଭୂଷିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କଲା।

Verse 18

गौरीलोकमनुप्राप्तसखित्वेऽद्यापि मोदते । ततः प्रभृति तत्पार्थ विख्यातमलिकेश्वरम्

ଗୌରୀଲୋକରେ ସଖ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ କରୁଛି। ତେଣୁ, ହେ ପାର୍ଥ, ସେହି ସମୟରୁ ଏହି ଧାମ ‘ଅଲିକେଶ୍ୱର’ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲା।

Verse 19

तत्र तीर्थे तु या नारी पुरुषो वा युधिष्ठिर । स्नात्वा सम्पूजयेद्भक्त्या महादेवमुमायुतम्

ସେହି ତୀର୍ଥରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନାରୀ ହେଉ କି ପୁରୁଷ—ସ୍ନାନ କରି ଉମାସହିତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 20

स पापैर्विविधैर्मुक्तो लोकमाप्नोति शांकरम् । मानसं वाचिकं पापं कायिकं यत्पुरा कृतम्

ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ପୂର୍ବେ ମନ, ବାଣୀ ଓ କାୟାଦ୍ୱାରା କୃତ ପାପ ସବୁ ନଶିଯାଏ।

Verse 21

सर्वं तद्विलयं याति भोजयित्वा द्विजान्सदा । दीपं दत्त्वा च देवाग्रे न रोगैः परिभूयते

ଯେ ସଦା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ, ତାହାର ସମସ୍ତ ପାପ ଲୟ ପାଏ। ଦେବାଗ୍ରେ ଦୀପଦାନ କଲେ ସେ ରୋଗରେ କେବେ ପରାଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 22

धूपपात्रं विमानं च घण्टां कलशमेव च । दत्त्वा देवाय राजेन्द्र शाक्रं लोकमवाप्नुयात्

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଦେବତାଙ୍କୁ ଧୂପପାତ୍ର, (ପ୍ରତିରୂପ) ବିମାନ, ଘଣ୍ଟା ଓ କଳଶ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।