Adhyaya 223

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे पार्थ वासवं तीर्थमुत्तमम् । वसुभिः स्थापितं तत्र स्थित्वा वै द्वादशाब्दकम्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥ! ତାପରେ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ ‘ବାସବ’ ନାମକ ପରମ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏହାକୁ ବସୁମାନେ ସେଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରି ପନ୍ଦର ନୁହେଁ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ।

Verse 2

धरो ध्रुवश्च सोमश्च आपश्चैवानिलोऽनलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टाविमे पुरा

ଧରା, ଧ୍ରୁବ, ସୋମ, ଆପ, ଅନିଲ, ଅନଲ, ପ୍ରତ୍ୟୂଷ ଓ ପ୍ରଭାସ—ଏହି ଆଠଜଣ ପୁରାତନକାଳରେ ‘ବସୁ’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

Verse 3

पितृशापपरिक्लिष्टा गर्भवासाय भारत । नार्मदं तीर्थमासाद्य तपश्चक्रुर्यतेन्द्रियाः

ହେ ଭାରତ! ପିତୃଶାପରେ କ୍ଲିଷ୍ଟ ଓ ଗର୍ଭବାସ (ପୁନର୍ଜନ୍ମ) ପାଇଁ ନିୟତ ସେହି ବସୁମାନେ ନର୍ମଦାର ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମ ସହ ତପ କଲେ।

Verse 4

आराधयन्तः परमं भवानीपतिमव्यम् । द्वादशाब्दानि राजेन्द्र ततस्तुष्टो महेश्वरः

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଅବ୍ୟୟ ପରମ ଭବାନୀପତିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବାରୁ ଶେଷେ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 5

प्रत्यक्षः प्रददौ तेभ्यस्त्वभीष्टं वरमुत्तमम् । ततः स्वनाम्ना संस्थाप्य वसवस्तं महेश्वरम् । जग्मुराकाशमाविश्य प्रसन्ने सति शङ्करे

ସେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ଉତ୍ତମ ବର ଦାନ କଲେ। ପରେ ବସୁମାନେ ନିଜ ନାମରେ ସେଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଶଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ସେମାନେ ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 6

ततः प्रभृति विख्यातं तीर्थं तद्वासवाह्वयम् । तस्मिंस्तीर्थे महाराज यो भक्त्या पूजयेच्छिवम् । यथालब्धोपहारैश्च दीपं दद्यात्प्रयत्नतः

ସେଥିଠାରୁ ସେ ତୀର୍ଥ ‘ବାସବ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ହେ ମହାରାଜ! ଯେ ଭକ୍ତିରେ ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ଯାହା ମିଳେ ସେହି ଉପହାରରେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଦୀପଦାନ କରୁ।

Verse 7

शुक्लपक्षे तदाष्टम्यां प्रत्यहं वापि शक्तितः । अष्टौ वर्षसहस्राणि स वसेच्छिवसंनिधौ

ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସେଇ ଅଷ୍ଟମୀରେ—କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଦିନ—ସେ ଶିବସନ୍ନିଧିରେ ଆଠ ହଜାର ବର୍ଷ ସମ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 8

ततः शिवालयं याति गर्भवासं न पश्यति । पुष्पैर्वा पल्लवैर्वापि फलैर्धान्यैस्तथापि वा

ତାପରେ ସେ ଶିବାଳୟକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଆଉ ଗର୍ଭବାସ (ପୁନର୍ଜନ୍ମ) ଦେଖେ ନାହିଁ। ପୁଷ୍ପ, ପଲ୍ଲବ, ଫଳ କିମ୍ବା ଧାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି ପୂଜା କରୁ।

Verse 9

पूजयेद्देवमीशानं स दैन्यं नाप्नुयात्क्वचित् । सर्वशोकविनिर्मुक्तः स्वर्गलोके महीयते

ଯେ ଈଶାନ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ କେବେ ଦୈନ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ସର୍ବ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 10

एकाहमपि कौन्तेय यो वसेद्वासवेश्वरे । पापराशिं विनिर्धूय भानुवद्दिवि मोदते

ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଯେ ବାସବେଶ୍ୱରରେ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ବସେ, ସେ ପାପରାଶିକୁ ଝାଡ଼ିଦେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 11

विप्रांश्च भोजयेद्भक्त्या दद्याद्वासांसि दक्षिणाम्

ଭକ୍ତିସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାରୂପେ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।