Adhyaya 199

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजन्नाश्विनं तीर्थमुत्तमम् । कामिकं सर्वतीर्थानां प्राणिनां सिद्धिदायकम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ! ତାହାର ପରେ ସତ୍ୱର ‘ଆଶ୍ୱିନ’ ନାମକ ପରମ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଯାହା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ କାମ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ।

Verse 2

तत्र तीर्थेऽश्विनौ देवौ सुरूपौ भिषजां वरौ । तपः कृत्वा सुविपुलं संजातौ यज्ञभागिनौ

ସେହି ତୀର୍ଥରେ ସୁରୂପ, ଭିଷଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବଦ୍ୱୟ ଅତିବିଶାଳ ତପ କରି ଯଜ୍ଞଭାଗର ଅଧିକାରୀ ହେଲେ।

Verse 3

संमतौ सर्वदेवानामादित्यतनयावुभौ । नासत्यौ सत्त्वसंपन्नौ सर्वदुःखघ्नसत्तमौ

ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସେହି ଦୁଇ ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମତ—ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ସତ୍ତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନାଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । आदित्यस्य सुतौ तात नासत्यौ येन हेतुना । संजातौ श्रोतुमिच्छामि निर्णयं परमं द्विज

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ହେ ପୂଜ୍ୟ, କେଉଁ ହେତୁରୁ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ? ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହାର ପରମ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । पुराणे भास्करे तात एतद्विस्तरतो मया । संश्रुतं देवदेवस्य मार्तण्डस्य महात्मनः

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ବତ୍ସ, ଭାସ୍କରପୁରାଣରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିଛି—ଦେବଦେବ ମହାତ୍ମା ମାର୍ତଣ୍ଡଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ।

Verse 6

तत्ते संक्षेपतः सर्वं भक्तियुक्तस्य भारत । कथयामि न सन्देहो वृद्धभावेन कर्शितः

ହେ ଭାରତ, ତୁମେ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ; ତେଣୁ ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି। ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 7

अतितेजोरवेर्दृष्ट्वा राज्ञी देवी नरोत्तम । चचार मेरुकान्तारे वडवा तप उल्बणम्

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅତିତୀବ୍ର ତେଜ ଦେଖି, ହେ ନରୋତ୍ତମ, ଦିବ୍ୟ ରାଣୀ ଦେବୀ ମେରୁର ବନପ୍ରଦେଶରେ ବଡ଼ବା-ରୂପ ଧରି ଘୋର ତପ କଲେ।

Verse 8

ततः कतिपयाहस्य कालस्य भगवान्रविः । दृष्ट्वा तु रूपमुत्सृज्य परमं तेज उज्ज्वलम्

ତାପରେ କିଛି ଦିନ ବିତିଗଲାପରେ, ଭଗବାନ୍ ରବି ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖି ନିଜ ପୂର୍ବ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଏବଂ ପରମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜକୁ ମଧ୍ୟ ସଂୟମ କଲେ।

Verse 9

मनोभववशीभूतो हयो भूत्वा लघुक्रमः । विस्फुरन्ती यथाप्राणं धावमाना इतस्ततः

ମନୋଭବ (କାମଦେବ)ର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ସେ ଶୀଘ୍ରପଦ ଘୋଡ଼ା ହେଲେ; ଦେବୀ ତ ଶ୍ୱାସ କମ୍ପିତ ହେବା ପରି ଇତସ୍ତତଃ ଦୌଡ଼ିଲେ।

Verse 10

हेषमाणः स्वरेणासौ मैथुनायोपचक्रमे । सम्मुखी तु ततो देवी निवृत्ता लघुविक्रमा

ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ହେଷା କରି ସଙ୍ଗମ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ; ତେବେ ଦେବୀ ସମ୍ମୁଖୀ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ରଗତିରେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।

Verse 11

यथा तथा नासिकायां प्रविष्टं बीजमुत्तमम् । ततो नासागते बीजे संजातो गर्भ उत्तमः

ଯେପରି କିଛି ଭାବେ ଉତ୍ତମ ବୀଜ ତାଙ୍କ ନାସିକାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ନାକରେ ଥିବା ସେହି ବୀଜରୁ ଉତ୍ତମ ଗର୍ଭ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Verse 12

जातौ यतः सुतौ पार्थ नासत्यौ विश्रुतौ ततः । सुसमौ सुविभक्ताङ्गौ बिम्बाद्बिम्बमिवोद्यतौ

ତତଃ, ହେ ପାର୍ଥ, ନାସତ୍ୟ ନାମେ ବିଶ୍ରୁତ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ। ଉଭୟେ ସମରୂପ, ସୁବିଭକ୍ତ ଅଙ୍ଗଯୁକ୍ତ, ଯେପରି ଏକ ବିମ୍ବରୁ ଅନ୍ୟ ବିମ୍ବ ଉଦିତ ହୁଏ।

Verse 13

अधिकौ सर्वदेवानां रूपैश्चर्यसमन्वितौ । नर्मदातटमाश्रित्य भृगुकच्छे गतावुभौ । परां सिद्धिमनुप्राप्तौ तपः कृत्वा सुदुश्चरम्

ସେମାନେ ରୂପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ନର୍ମଦା-ତଟ ଆଶ୍ରୟ କରି ଉଭୟେ ଭୃଗୁକଚ୍ଛକୁ ଗଲେ; ଅତି ଦୁଶ୍ଚର ତପ କରି ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । सुरूपः सुभगः पार्थ जायते यत्र तत्र च

ଯେ କେହି ସେହି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରେ, ସେ ଯେଉଁଠି ଯେପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପାର୍ଥ, ସୁରୂପ ଓ ସୁଭାଗ୍ୟବାନ ହୁଏ।

Verse 199

अध्याय

“ଅଧ୍ୟାୟ” — ପାଣ୍ଡୁଲିପି ପରମ୍ପରାରେ ଅଧ୍ୟାୟ/ବିଭାଗ ବିରାମ ସୂଚକ ଚିହ୍ନ।