Adhyaya 195
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 195

Adhyaya 195

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦେବତୀର୍ଥର ନାମ, ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ–ଦାନର ଫଳ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହନ୍ତି—ଦେବ ଓ ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚିନ୍ତନରେ ଦେବତୀର୍ଥରେ ଏକତ୍ର ହୁଏ; ତେଣୁ ଏହା ପରମ ବୈଷ୍ଣବ ତୀର୍ଥ, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ସମାନ। ଗ୍ରହଣକାଳର କର୍ମ ‘ଅନନ୍ତ’ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି କହି, ସୁନା, ଭୂମି, ଗୋଦାନ ଆଦି ଦାନର ଦେବତା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମହିମା ଗଣନା କରାଯାଇଛି; ଶେଷରେ ଦେବତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କରାଯାଇଥିବା ଯେକୌଣସି ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି ନିଷ୍କର୍ଷ ଦିଆଯାଏ। ତାପରେ ଏକାଦଶୀ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଭକ୍ତିବିଧାନ—ସ୍ନାନ (ନର୍ମଦାଜଳ ସହିତ), ଉପବାସ, ଶ୍ରୀପତି ପୂଜା, ରାତିଭରି ଜାଗରଣ ଓ ଘିଅ ଦୀପରେ ନୀରାଜନ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ପ୍ରଭାତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ତାମ୍ବୁଳ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଅନୁଲେପନ ଦେଇ ସତ୍କାର କରି ଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ତୀର୍ଥଜଳ, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଦୀପ ଆଦି ପୂଜାସାମଗ୍ରୀ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ଏଭଳି ଆଚରଣ କରୁଥିବା ସାଧକ ବୈଷ୍ଣବ ଲକ୍ଷଣ ସହ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଶେଷରେ ନିତ୍ୟ ନୀରାଜନର ରକ୍ଷା ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଫଳ, ଦୀପଶେଷକୁ ଚକ୍ଷୁରେ ବ୍ୟବହାର, ଏବଂ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶ୍ରବଣ–ପାଠର ପୁଣ୍ୟ—ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପାଠ କଲେ ପିତୃତୃପ୍ତି—ଫଳଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଇଛି।

Shlokas

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । देवतीर्थे तु किं नाम माहात्म्यं समुदाहृतम् । फलं किं स्नानदानादिकारिणां जायते मुने

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ହେ ମୁନେ! ଦେବତୀର୍ଥର କି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି? ସେଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଆଦି କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ କି ଫଳ ମିଳେ?

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । पृथिव्यां यानि तीर्थानि देवैर्मुनिगणैरपि । सेवितानि महाबाहो तानि ध्यातानि विष्णुना

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ମହାବାହୋ! ପୃଥିବୀରେ ଯେଯେ ତୀର୍ଥ ଦେବମାନେ ଓ ମୁନିଗଣମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି, ସେସବୁକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଧ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି।

Verse 3

समागतान्येकतां वै तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । तत्तीर्थं वैष्णवं पुण्यं देवतीर्थमिति श्रुतम्

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତି ଏକତାରେ ସମାଗତ ହୋଇଛି। ସେହି ବୈଷ୍ଣବ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ ‘ଦେବତୀର୍ଥ’ ବୋଲି ଶ୍ରୁତ।

Verse 4

कुरुक्षेत्रं भुवि परमन्तरिक्षे त्रिपुष्करम् । पुरुषोत्तमं दिवि परं देवतीर्थं परात्परम्

ପୃଥିବୀରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପରମ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ତ୍ରିପୁଷ୍କର ପରମ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପରମ—କିନ୍ତୁ ଦେବତୀର୍ଥ ପରମାତ୍ପର।

Verse 5

देवतीर्थसमं नास्ति तीर्थमत्र परत्र च । यत्प्राप्य मनुजस्तप्येन्न कदाचिद्युधिष्ठिर

ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଦେବତୀର୍ଥ ସମାନ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାପ ଭୋଗେ ନାହିଁ।

Verse 6

देवैरुक्तानि तीर्थानि योऽत्र स्नानं समाचरेत् । देवतीर्थे स सर्वत्र स्नातो भवति मानवः

ଦେବମାନେ କହିଥିବା ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଦେବତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ସର୍ବତୀର୍ଥସ୍ନାନ ଫଳ ପାଏ।

Verse 7

एवमस्त्विति तैरुक्ता देवा ऋषिगणा अपि । संतुष्टाः श्रीशमभ्यर्च्य स्वं स्वं स्थानं तु भेजिरे

‘ଏବମସ୍ତୁ’ ବୋଲି କହି ଦେବମାନେ ଓ ଋଷିଗଣ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ଶ୍ରୀଶଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଧାମକୁ ଫେରିଗଲେ।

Verse 8

सूर्यग्रहेऽत्र वै क्षेत्रे स्नात्वा यत्फलमश्नुते । स्नात्वा श्रीशं समभ्यर्च्य समुपोष्य यथाविधि

ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ—ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଧିମତେ ଶ୍ରୀଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଯଥାବିଧି ଉପବାସ କଲେ ସେଇ ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 9

यद्ददाति हिरण्यानि दानानि विधिवन्नृप । तदनन्तफलं सर्वं सूर्यस्य ग्रहणे यथा

ହେ ନୃପ! ବିଧିମତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଦି ଦାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସବୁ ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 10

भूमिदानं धेनुदानं स्वर्णदानमनन्तकम् । वज्रदानमनन्तं च फलं प्राह शतक्रतुः

ଭୂମିଦାନ, ଧେନୁଦାନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନ—ଏସବୁ ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳଦାୟକ; ଏବଂ ବଜ୍ର (ରତ୍ନ) ଦାନ ମଧ୍ୟ ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟକ—ଏହିପରି ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) କହିଲେ।

Verse 11

सोमो वै वस्त्रदानेन मौक्तिकानां च भार्गवः । सुवर्णस्य रविर्दानं धर्मराजो ह्यनन्तकम्

ବସ୍ତ୍ରଦାନରେ ସୋମ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ମୌକ୍ତିକ (ମୋତି) ଦାନରେ ଭାର୍ଗବ (ଶୁକ୍ର) ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନର ଅଧିଦେବ ରବି; ଦାନର ଫଳ ଧର୍ମରାଜ (ଯମ) ଅନନ୍ତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

Verse 12

देवतीर्थे तु यद्दानं श्रद्धायुक्तेन दीयते । तदनन्तफलं प्राह बृहस्पतिरुदारधीः

ଦେବତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଯେ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ଅନନ୍ତ—ଏହି କଥା ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ବୃହସ୍ପତି କହିଛନ୍ତି।

Verse 13

देवतीर्थे भृगुक्षेत्रे सर्वतीर्थाधिक नृप । देवतीर्थे नरः स्नात्वा श्रीपतिं योऽनुपश्यति

ହେ ନୃପ! ଭୃଗୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ଦେବତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେହି ଦେବତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେ ନର ଶ୍ରୀପତି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ…

Verse 14

सोमग्रहे कुलशतं स समुद्धृत्य नाकभाक् । दानानि द्विजमुख्येभ्यो देवतीर्थे नराधिप

ହେ ନରାଧିପ! ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଦେବତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ସେ ନିଜ କୁଳର ଶତ ପୁରୁଷକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ସ୍ୱର୍ଗର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 15

यैर्दत्तानि नरैर्भोगभागिनः प्रेत्य चेह ते । देवतीर्थे विप्रभोज्यं हरिमुद्दिश्य यश्चरेत्

ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏବଂ ଯେ ଦେବତୀର୍ଥରେ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବିପ୍ରଭୋଜନ କରାଏ…

Verse 16

स सर्वाह्लादमाप्नोति स्वर्गलोके युधिष्ठिर । देवतीर्थे नरो नारी स्नात्वा नियतमानसौ

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ପାଏ। ଦେବତୀର୍ଥରେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ନିୟତମନେ ସ୍ନାନ କରି…

Verse 17

उपोष्यैकादशीं भक्त्या पूजयेद्यः श्रियः पतिम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा घृतेनोद्बोध्य दीपकम्

ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରି ଶ୍ରୀପତି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ପୂଜେ, ଏବଂ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି ଘିଅରେ ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରେ…

Verse 18

द्वादश्यां प्रातरुत्थाय तथा वै नर्मदाजले । विप्रदाम्पत्यमभ्यर्च्य विधिवत्कुरुनन्दन

ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ପ୍ରାତଃ ଉଠି ନର୍ମଦାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଧିମତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 19

वस्त्राभरणताम्बूलपुष्पधूपविलेपनैः । अक्षये विष्णुलोकेऽसौ मोदते चरितव्रतः

ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ତାମ୍ବୂଳ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଲେପନ ଆଦି ଅର୍ପଣ କରି, ବ୍ରତାଚାରୀ ସେ ଅକ୍ଷୟ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 20

यः सदैकादशीतिथौ स्नात्वोपोष्यार्चयेद्धरिम् । रात्रौ जागरणं कुर्याद्वेदशास्त्रविधानतः

ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କରି ଉପବାସ ରଖେ, ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ଏବଂ ବେଦ-ଶାସ୍ତ୍ରବିଧାନ ଅନୁସାରେ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରେ—

Verse 21

धर्मराजकृतां पापां न स पश्यति यातनाम् । पञ्चरात्रविधानेन श्रीपतिं योऽर्चयिष्यति

ଧର୍ମରାଜ ଯେ ପାପ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଯାତନା ଦେଇଛନ୍ତି, ସେ ତାହା ଦେଖେ ନାହିଁ—ଯେ ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରେ।

Verse 22

दीक्षामवाप्य विधिवद्वैष्णवीं पापनाशिनीम् । स्वर्गमोक्षप्रदां पुण्यां भोगदां वित्तदामथ

ବିଧିପୂର୍ବକ ପାପନାଶିନୀ ବୈଷ୍ଣବୀ ଦୀକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ—ସେ ଦୀକ୍ଷା ପୁଣ୍ୟମୟ; ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ଭୋଗ ଓ ଧନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 23

राज्यदां वा महाभाग पुत्रदां भाग्यदामथ । सुकलत्रप्रदां वापि विष्णोर्भक्तिप्रदामिति

ହେ ମହାଭାଗ! ଏହା ରାଜ୍ୟ ଦେଇପାରେ, ପୁତ୍ର ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇପାରେ; ସୁପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରେ—ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 24

तरिष्यति भवाम्भोधिं स नरः कुरुनन्दन । योऽर्चयिष्यति तत्रैव देवतीर्थे श्रियः पतिम्

ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ସେ ନର ଭବସାଗରକୁ ତରିଯିବ—ଯେ ସେଠାରେ ଦେବତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରେ।

Verse 25

विश्वरूपमथो सम्यङ्मूलश्रीपतिमेव वा । नारायणगिरिं वापि गृहे वैकादशीतिथौ

ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଘରେ ବିଧିପୂର୍ବକ—ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କୁ, କିମ୍ବା ମୂଳ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କୁ, ଅଥବା ନାରାୟଣଗିରିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କରିପାରେ।

Verse 26

भक्तिमाञ्छ्रद्धया युक्तः क्षीरैस्तीर्थोदकैरपि । सुसूक्ष्मैरहतैर्वस्त्रैर्महाकौशेयकैर्नृप

ହେ ନୃପ! ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ କ୍ଷୀର ଓ ତୀର୍ଥଜଳଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ନୂତନ (ଅହତ) ବସ୍ତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ କୌଶେୟ (ରେଶମ) ବସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରୁ।

Verse 27

विचित्रैर्नेत्रजैर्वापि धूपैरगुरुचन्दनैः । गुग्गुलैर्घृतमिश्रैश्च नैवेद्यैर्विविधैरपि

ସେ ବିଚିତ୍ର ଓ ନେତ୍ରପ୍ରିୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପଦ୍ୱାରା—ଅଗରୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ଧୂପଦ୍ୱାରା; ଘୃତମିଶ୍ରିତ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନୈବେଦ୍ୟ-ଭୋଗଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରୁ।

Verse 28

पायसाद्यैर्मनुष्येन्द्र पयसा वा युधिष्ठिर । पिष्टदीपैः सुविमलैर्वर्धमानैर्मनोहरैः

ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ପାୟସ ଆଦି ମଧୁର ଭୋଗଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା କ୍ଷୀରଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିମଳ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ, ବର୍ଧମାନ ଓ ମନୋହର ପିଷ୍ଟଦୀପ (ଆଟାର ଦୀପ) ଦ୍ୱାରା (ହରିଙ୍କ) ପୂଜା କରୁ।

Verse 29

पूजयित्वा नरो याति यथा तच्छृणु भारत । शङ्खी चक्री गदी पद्मी भूत्वासौ गरुडध्वजः

ହେ ଭାରତ! ଶୁଣ—ଏପରି ପୂଜା କରି ମନୁଷ୍ୟ ଯେପରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ: ସେ ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁସଦୃଶ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧରେ।

Verse 30

देवलोकानतिक्रम्य विष्णुलोकं प्रपद्यते । यस्तु वै परया भक्त्या श्रीपतेः पादपङ्कजम्

ଦେବଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ—ଯେ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ପୂଜା କରେ।

Verse 31

चतुर्धाधिष्ठितं पश्येच्छ्रियं त्रैलोक्यमातरम् । नृत्यगीतविनोदेन मुच्यते पातकर्ध्रुवम्

ଯେ ଚତୁର୍ବିଧ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ତ୍ରିଲୋକମାତା ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ନୃତ୍ୟ-ଗୀତର ଭକ୍ତିମୟ ଆନନ୍ଦରେ ନିଶ୍ଚୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 32

नीराजने तु देवस्य प्रातर्मध्ये दिने तथा । सायं च नियतो नित्यं यः पश्येत्पूजयेद्धरिम्

ଦେବଙ୍କ ନୀରାଜନରେ—ପ୍ରାତଃ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ—ଯେ ନିୟମିତ ହୋଇ ନିତ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ପୂଜା କରେ, ସେ କଥିତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 33

स तीर्त्वा ह्यापदं दुर्गां नैवार्तिं समवाप्नुयात् । आयुःश्रीवर्धनं पुंसां चक्षुषामपि पूरकम्

ସେ ଦୁର୍ଗମ ଆପଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆଉ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଏହି (ନୀରାଜନ-ପୂଜା) ପୁରୁଷଙ୍କ ଆୟୁ ଓ ଶ୍ରୀ ବଢ଼ାଏ, ଚକ୍ଷୁକୁ ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କରେ।

Verse 34

उपपापहरं चैव सदा नीराजनं हरेः । तदा नीराजनाकाले यो हरेः पठति स्तवम्

ହରିଙ୍କ ନୀରାଜନ ସଦା ଉପପାପକୁ ମଧ୍ୟ ହରେ। ନୀରାଜନ ସମୟରେ ଯେ ହରିଙ୍କ ସ୍ତବ ପଢ଼େ, ସେ ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 35

स धन्यो देवदेवस्य प्रसन्नेनान्तरात्मना । हरेर्नीराजनाशेषं पाणिभ्यां यः प्रयच्छति

ସେ ଧନ୍ୟ—ଦେବଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଯାହାର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ—ଯେ ଦୁଇ ହାତରେ ହରିଙ୍କ ନୀରାଜନର ଶେଷ (ଆରତି-ପ୍ରସାଦ) গ্ৰହଣ କରି ଧାରଣ କରେ।

Verse 36

संगृह्य चक्षुषी तेन योजयेन्मार्जयन्मुखम् । तिमिरादीनक्षिरोगान्नाशयेद्दीप्तिमन्मुखम्

ସେହି ନୀରାଜନ-ପ୍ରସାଦ ସଂଗ୍ରହ କରି ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱୟରେ ଲଗାଇ ପରେ ମୁହଁ ପୋଛିବା ଉଚିତ। ଏହା ତିମିର ଆଦି ନେତ୍ରରୋଗ ନାଶ କରି ମୁହଁକୁ ଦୀପ୍ତିମାନ କରେ।

Verse 37

भवत्यशेषदुष्टानां नाशायालं नरोत्तम । दीपप्रज्वलनं यस्य नित्यमग्रे श्रियः पतेः

ହେ ନରୋତ୍ତମ! ଯେ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିତ୍ୟ ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରେ, ତାହା ପାଇଁ ସେହି ଦୀପପ୍ରଜ୍ୱଳନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟଶକ୍ତିର ନାଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।

Verse 38

स्नात्वा रेवाजले पुण्ये प्रदद्यादधिकं व्रती । सप्तद्वीपवती तेन ससागरवनापगा

ପୁଣ୍ୟ ରେବାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରତଧାରୀ ଭକ୍ତ ଅଧିକ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ସେହି କର୍ମଦ୍ୱାରା ସପ୍ତଦ୍ୱୀପସହିତ, ସମୁଦ୍ର-ବନ-ନଦୀସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଯେନେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜିତ ଓ ତୃପ୍ତ ହୋଇଯାଏ।

Verse 39

प्रदक्षिणीकृता स्याद्वै धरणी शङ्करोऽब्रवीत् । इदं यः पठ्यमानं तु शृणुयात्पठतेऽपि वा

ଶଙ୍କର କହିଲେ—‘ଏହାଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ସତ୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଯେ ଏହା ପଢ଼ାଯାଉଥିବାବେଳେ ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ନିଜେ ପଢ଼େ, ସେ ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳର ଭାଗୀ ହୁଏ।’

Verse 40

स्मरणं सोऽतसमये विपाप्मा प्राप्नुयाद्धरेः । इदं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं पितृगुणप्रियम्

ଅସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଯଶ ଓ ଆୟୁ ବଢ଼ାଏ, ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ ଏବଂ ପିତୃଗୁଣପ୍ରିୟ।

Verse 41

माहात्म्यं श्रावयेद्विप्राञ्छ्रीपतेः श्राद्धकर्मणि । घृतेन मधुना तेन तर्पिताः स्युः पितामहाः

ଶ୍ରୀପତି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶ୍ରବଣ କରାଇବା ଉଚିତ; ତାହାରେ ପିତୃଗଣ ଘୃତ ଓ ମଧୁ ତର୍ପଣ ପରି ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 195

अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟ—ଏହା ଅଧ୍ୟାୟ ସୀମା ସୂଚକ କୋଲୋଫନ/ଚିହ୍ନ ଶବ୍ଦ।